Ngày 29/12/2013, một phụ nữ đã cho phát nổ quả bom mang trên mình, chứa tới hơn 10kg thuốc nổ TNT, giữa một nhà ga của thành phố Volgograd, gần vùng Kavkaz, làm ít nhất 18 người chết và khoảng 40 người bị thương. Các giới chức địa phương cho biết, người phụ nữ đã cho phát nổ bom ngay sát cạnh cửa kiểm tra kim loại đặt tại lối vào nhà ga chính của thành phố, khi đó đang có rất đông hành khách. Truyền hình Nga phát đi những hình ảnh cho thấy nhiều cửa kính, gạch đá vỡ vụn trên tòa nhà hai tầng của nhà ga. Rất nhiều xe cứu thương đã có mặt tại hiện trường vụ nổ.
Đây được cho là cuộc tấn công đẫm máu nhất ở Nga trong 3 năm trở lại đây. Vào năm 2011, 37 người thiệt mạng khi những phần tử nổi dậy Hồi giáo đánh bom một sân bay ở thủ đô Moskva.
Chính quyền Nga đã mở cuộc điều tra và khẳng định đây là hành động khủng bố. Theo truyền thông Nga, người phụ nữ đánh bom liều chết tên là Oksana Aslanova, gốc Dagestan, một trung tâm của lực lượng nổi dậy Hồi giáo ở miền Bắc Kavkaz. Người nổ bom tự sát đã hai lần lấy chồng, đều là chiến binh Hồi giáo, và cả hai người đều bị các lực lượng an ninh Nga hạ gục.
Chỉ trong vòng 24 giờ sau đó, vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 30/12, một vụ đánh bom liều chết thứ hai tiếp tục diễn ra cũng tại thành phố Volgograd. Mục tiêu lần này là một chiếc xe điện bánh hơi.
Theo các nhà chức trách Nga, 14 người thiệt mạng và 30 người bị thương, trong số đó có cả em bé 1 tuổi. Theo ước tính sơ bộ, công suất quả bom này còn mạnh hơn so với thiết bị nổ ngày 29/12 tại nhà ga xe lửa Volgograd.
Đại diện Ủy ban điều tra LB Nga, ông Vladimir Markin chia sẻ với báo giới vào ngày 30/12 rằng, kẻ đánh bom tự sát trên xe điện bánh hơi là một người đàn ông. Những mảnh thi thể còn sót lại của tên này đã được gửi đi kiểm tra gien di truyền. Ông Markin cho biết sức công phá mạnh đến mức chiếc xe điện chỉ còn lại một bên khung, còn trần xe cũng bị bay mất. Ngay cả cửa sổ của tòa nhà năm tầng đối diện cũng bị phá vỡ.
Hiện chưa có ai hay tổ chức nào đứng ra nhận trách nhiệm về hai vụ tấn công khủng bố trên. Theo kết quả điều tra sơ bộ của các cơ quan chức năng Nga, quả bom trên xe điện được nhồi đúng những vật liệu tương tự như thiết bị nổ được sử dụng trong vụ tấn công nhà ga Volgograd trước đó. Điều này cho phép kết luận rằng, các cuộc tấn công khủng bố tại Volgograd có sự liên quan với nhau.
Trước nữa là vụ tấn công khủng bố ngày 21/10. Bom phát nổ trên chiếc xe buýt chở khách, giết chết 6 người, 50 người khác bị thương, trong đó có 20 trẻ em. Ủy ban Điều tra của Nga xác định danh tính kẻ đánh bom liều chết là Naida Asiyalova. Người phụ nữ 30 tuổi này là cư dân nước Cộng hòa Dagestan thuộc Nga.
Vấn đề đặt ra hiện nay là ai đứng đằng sau một loạt các vụ đánh bom ở Volgograd và chúng muốn gì? Các chuyên gia Nga cho rằng kẻ đặt hàng tấn công khủng bố có thể là những nhóm rao giảng ý tưởng Hồi giáo cực đoan, có thể từ các tổ chức tôn giáo khủng bố quốc tế đang cố thủ ở Trung Đông.
Nhà phân tích chính trị Alex Kogan cho biết: "Có thể đó là những người muốn tách rời lãnh thổ, biến vùng Bắc Kavkaz rộng lớn dưới quyền kiểm soát của mình và biến chúng thành một mảnh đất màu mỡ cho một vương quốc Hồi giáo tương lai. Điều tương tự như vậy đã xảy ra gần đây tại Trung Đông và Bắc Phi".
Hiện nay mọi ánh mắt của giới điều tra Nga đều dồn về phía lực lượng nổi dậy đòi thành lập Nhà nước Hồi giáo tại miền Bắc Kavkaz. Trong một băng video, được đưa lên mạng hồi tháng 7/2013, lãnh đạo lực lượng này, Doukou Oumarov, kêu gọi "các chiến binh Hồi giáo trên khắp nước Nga" tấn công Thế vận hội Sochi.
Doukou Oumarov, nguyên là một chiến binh Chechnya đòi ly khai, đã đứng ra nhận trách nhiệm trong vụ khủng bố kép tại ga tàu điện Moskva, tháng 3/2010 (khiến khoảng 40 người thiệt mạng) và cuộc tấn công tại sân bay Domodedovo tháng 1/2011 (khiến ít nhất 35 người chết). Lãnh đạo tổ chức Hồi giáo cực đoan này chưa có tuyên bố nào về 3 vụ khủng bố tại Volgograd, hai vụ hôm 29 và 30/12 và vụ ngày 21/10.
Theo các chuyên gia của nhóm International Crisis Group, phe nổi dậy Hồi giáo miền Bắc Kavkaz muốn lợi dụng thời điểm ngay trước thềm năm mới 2014 để gây được tiếng vang lớn nhất qua truyền thông. Câu hỏi được đặt ra là, nếu Volgograd bị tấn công khủng bố 3 lần trong vòng 2 tháng, thì thông điệp rất rõ ràng là Doukou Oumarov đang nhắm vào Thế vận hội mùa đông tại Sochi.
Volgograd, trước là Stalingrad, nằm cách Sochi chừng 650 km về phía đông bắc, là một trung tâm vận chuyển của vùng nam nước Nga, với nhiều đường xe buýt nối liền nơi đây với các vùng bất ổn ở khu vực bắc Kavkaz. Các vụ đánh bom khủng bố nổ ra đúng vào lúc chỉ còn hai tháng nữa, Thế Vận Hội mùa đông Sochi khai mạc đã khiến chính quyền Nga hết sức lo ngại.
Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 29/12 đã chỉ thị cho Ủy ban Quốc gia chống khủng bố (NAC) tăng cường an ninh trên khắp nước Nga và đặc biệt trong tỉnh Volgograd. Tổng thống sẽ được NAC báo cáo hàng ngày về các biện pháp thực hiện và thông tin cập nhật về tình hình.
Tổng thống Putin khẳng định: Thế vận hội sẽ được an toàn và rằng Điện Kremlin sẽ thực thi mọi biện pháp đề phòng cần thiết. Chính phủ Nga đã lập ra vùng an ninh quanh nơi tổ chức Thế Vận Hội Sochi, dài khoảng 100km, chạy dọc theo bờ biển Hắc Hải và rộng khoảng 40 km vào đất liền.
Các đơn vị quân sự Nga, kể cả biệt kích, liên tục tuần tiễu vùng rừng núi quanh thành phố nghỉ mát này, dùng máy bay không người lái để quan sát và dùng xuồng cao tốc tuần tiễu bờ biển. Kế hoạch an ninh cũng cấm không cho xe dân sự vào khu vực thế vận từ một tháng trước khi khai mạc cho đến một tháng sau khi chấm dứt Thế Vận Hội Mùa Đông Sochi.
Trong khi đó thành phố Volgograd đã hủy bỏ tất cả các hoạt động kỷ niệm năm mới vào ngày 31/12 có trẻ em tham gia. Từ ngày 31/12/2013 đến 3/1/2014 toàn tỉnh tuyên bố để tang chung. Nhiều người dân Volgograd bây giờ tránh sử dụng các phương tiện giao thông công cộng và đi bộ trong thành phố.
Theo ông Leo Korolkov, chuyên gia về tình trạng khủng hoảng, đó là một trong những mục tiêu của chủ nghĩa khủng bố, trước hết là do không có khả năng hoàn toàn đảm bảo chế độ an toàn giao thông vận tải.
Ông nói: "Không thể đảm bảo an toàn cho từng chiếc xe đông người hoặc các vị trí công cộng đông người. Muốn làm điều đó phải ngăn chặn tất cả: không dùng phương tiện giao thông công cộng, đóng cửa các trung tâm mua sắm, các nhà ga không làm việc. Nhưng điều đó không thể thực hiện từ ngày này qua ngày khác được”.
Trong tuyên bố đưa ra hôm 30/12, Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi đoàn kết quốc tế trong cuộc chiến đấu chống khủng bố. Bộ Ngoại giao Nga khẳng định sẽ không khoan nhượng và tiếp tục cuộc chiến đấu kiên quyết chống lại kẻ thù xảo quyệt cho đến khi đánh bại chúng
