Đặc phái viên Brahimi đã có chuyến công du đến Trung Quốc đúng vào dịp nước này đang ráo riết chuẩn bị cho Đại hội Đảng Cộng sản toàn quốc lần thứ 18, công tác an ninh, chính trị đang được kiểm soát gắt gao. Đến vào thời điểm này có vẻ không phù hợp lắm, nhưng ông Brahimi không còn lựa chọn nào khác, khi bạo lực tại Syria vẫn đang tiếp diễn và số người chết đang tăng lên hàng ngày.
Sau cuộc hội đàm, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì đã đưa ra đề xuất "4 điểm" nhằm kiềm chế tiến tới chấm dứt bạo lực tại Syria. Trong đó, điểm quan trọng thứ nhất là kêu gọi các bên Syria "nỗ lực từng bước ngừng bắn theo từng khu vực, từng giai đoạn", tiến tới "chấm dứt bạo lực và giao tranh, hợp tác tích cực với các nỗ lực hòa giải của ông Brahimi". Thứ hai là các bên liên quan sớm cùng nhau lập ra một nhóm đối thoại chung có đủ quyền hạn để có thể vạch ra một lộ trình chuyển tiếp chính trị, thiết lập một tổ chức điều hành chuyển tiếp quốc gia, với sự hỗ trợ của Đặc phái viên Brahimi và cộng đồng quốc tế.
Để bảo đảm việc chuyển tiếp an toàn và ổn định, cần thiết phải duy trì các định chế, cơ quan Chính phủ Syria hiện hữu… Hai điểm còn lại trong đề xuất này là kêu gọi cộng đồng quốc tế tích cực hợp tác, hỗ trợ Syria và cùng nhau tham gia giải quyết khủng hoảng nhân đạo, giúp đỡ người tị nạn Syria.
Trong khi đó, Mỹ lại bất ngờ có động thái thay đổi chính sách: rút lại sự ủng hộ đối với tổ chức đối lập lớn nhất Syria, Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia (SNC). Trong tuyên bố trước báo giới nhân chuyến thăm Croatia hôm 1/11, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã thẳng thừng bác bỏ vai trò của SNC, cho rằng tổ chức này hiện đang đóng đô ở Paris, thành phần bao gồm chủ yếu là những phần tử chống chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad nhưng nhiều năm sống lưu vong ở nước ngoài, cho nên không phù hợp với vai trò lãnh đạo phe đối lập chống Chính phủ Syria ở trong nước.
Bà Clinton cho rằng, phiến quân FSA hiện đang mất niềm tin vào khả năng lãnh đạo của SNC, do đó, phe đối lập cần phải có một tổ chức mới thay thế SNC lãnh đạo cuộc nổi dậy chống Chính phủ Syria. Xuất phát từ yêu cầu này, bà Clinton đã kêu gọi tất cả các phe phái đối lập Syria đoàn kết lại để cùng nhau tìm kiếm những con người mới, đủ năng lực, đứng ra thành lập tổ chức thống nhất chống Chính phủ Syria.
Theo kế hoạch của Washington, các cuộc thảo luận tìm người để lập ra tổ chức thống nhất phe đối lập Syria sẽ bắt đầu tiến hành từ tuần tới tại thủ đô Doha của Qatar. Yêu cầu hàng đầu được bà Clinton nêu ra là các nhân vật lãnh đạo mới của phe đối lập phải là người ở trong nước Syria chứ không thể là những con người hàng chục năm bôn tẩu ở nước ngoài.
Từ giải pháp 4 điểm của Trung Quốc đến động thái thay đổi chính sách của Mỹ, giới quan sát cho rằng, giữa các nước lớn vẫn chưa có chuyển biến nào tích cực cho vấn đề bạo lực tại Syria, có chăng chỉ là những sự điều chỉnh nhỏ trong chính sách, dùng hình thức mới thay cho hình thức cũ không hiệu quả. Mỹ vẫn giữ lập trường quan điểm là Tổng thống Assad phải bị thay thế, sự điều chỉnh nêu trên là để tìm kiếm "một tổ chức đoàn kết chặt chẽ" để lãnh đạo cuộc nổi dậy chống Chính phủ Syria, được giới quan sát cho là hành động đáp lại lời chỉ trích của ứng cử viên tổng thống Mitt Romney. Còn trong giải pháp 4 điểm của Trung Quốc thì Assad vẫn được giữ lại, các định chế, cơ quan của Chính phủ Syria vẫn được giữ nguyên, không thay đổi gì, chỉ mở rộng thành phần tham gia nhằm lôi kéo, xoa dịu sự chống đối của phe đối lập.
Giải pháp này tương tự như giải pháp "đối thoại mở rộng" từng được đưa ra hồi giữa năm 2011, khi các cuộc biểu tình bắt đầu nhuộm máu, để bàn về cải cách chính trị do Tổng thống Assad chủ trì. Giải pháp đó đã không được thực hiện, chủ yếu do phe đối lập dựa dẫm vào các thế lực bên ngoài không chấp nhận các điều kiện cải cách do Tổng thống Assad đưa ra, nhất quyết đòi ông Assad phải từ chức, rời khỏi chính trường - một điều không thể chấp nhận được đối với Assad.
Hơn một năm xung đột triền miên, việc triển khai các “giải pháp” luôn bị phá hỏng bởi những đợt tấn công nhỏ lẻ, khiêu khích từ hàng trăm nhóm phiến quân chống chính phủ, chưa kể thành phần thánh chiến có quan hệ với Al-Qaeda, chuyên thực hiện những vụ đánh bom xe ngay giữa thủ đô Damascus.
Tờ New York Times ngày 2/11 lại đưa ra bằng chứng mới cho thấy lực lượng phiến quân FSA và các nhóm vũ trang chống Chính phủ Syria đang ngày càng trở nên hung bạo và mất kiểm soát. Tờ báo tố cáo hành vi hành quyết tù nhân vi phạm luật lệ chiến tranh của phiến quân đối lập ở Syria. Mới nhất là vụ hành quyết 10 tù nhân tại thị trấn Saraqeb, tỉnh Idlib. Còn trước đây, rất nhiều vụ khác đã diễn ra tại Aleppo và các tỉnh miền Nam.
Từ những thực tế đó, không thể khẳng định rằng việc nước Mỹ cố tình lập ra một tổ chức dân sự, thống nhất tất cả các phe phái đối lập ở Syria là có thể kiểm soát được tình hình. Kết quả có khả năng đạt được nhất của kế hoạch này chỉ là làm rối ren thêm tình hình nội bộ Syria, vì không một tổ chức dân sự nào của phe đối lập Syria có thể kiểm soát được những hành động bạo lực dã man của các tay súng khát máu, những thánh chiến quân tàn bạo lấy việc bắn giết làm mục tiêu tham gia chống Chính phủ Syria. Dựa vào thành phần đó để lật đổ Tổng thống Assad là một sai lầm, có khi còn tệ hại hơn ở Libya
