Vấn nạn ngập nước ở những vùng đô thị hóa cao phía Nam

Giải bài toán ngập nước cần sự đồng bộ và ý thức người dân (bài cuối)

Không còn bao lâu nữa tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ “về chung một nhà” với TP Hồ Chí Minh. Hiện tại TP Hồ Chí Minh và Bình Dương là hai địa phương phát triển công nghiệp, đô thị thuộc dạng cao nhất nước. Hệ thống giao thông đường bộ cũng đang được mở rộng đáng kể để đáp nhu cầu phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những con đường mới mở, những khu đô thị đạt chuẩn hạ tầng thì vẫn còn không ít những con đường nhỏ hẹp, những khu dân cư tự phát, những khu nhà “ổ chuột” cũ kỹ, xập xệ; hệ thống thoát nước xuống cấp, lạc hậu gây ngập nước mỗi khi mưa. Do vậy, nếu không có sự cải tạo, sửa chữa, đầu tư đồng bộ, đấu nối khép kín giữa hệ thống thoát cũ và mới thì tình trạng ngập nước vẫn là một bài toán nan giải…

Quận Bình Tân (TP Hồ Chí Minh) có đến 4 điểm xảy ra lún nặng nằm trên địa bàn phường An Lạc, Bình Trị Đông B, Tân Tạo, khu vực gần kênh Bến Cát - Tham Lương. Sụt lún cộng với biến đổi khí hậu gây ra mực nước triều cường cao, mưa lớn khiến quận này có nhiều tuyến đường bị ngập. Thêm vào đó nhiều khu vực ở Bình Tân hạ tầng chưa hoàn thiện dẫn tới khả năng thoát nước còn kém khi mưa lớn. Nhiều dự án đang được triển khai tại Bình Tân như xây dựng hệ thống thoát nước, nâng cấp mặt đường Lê Cơ; thi công cải tạo rạch Bà Tiếng để giảm ngập cho các tuyến đường như SinCo, Tên Lửa, đường số 34… nhưng chưa có gì đảm bảo trong tương lai nơi đây hết ngập.

Còn 3 tuyến đường thường xuyên ngập nước ở phường Thảo Điền nằm trong số 24 điểm ngập ở TP Thủ Đức. Trong đó, đường Thảo Điền, đoạn ngập dài gần 300m, ngập sâu từ 30-50cm; đường Nguyễn Văn Hưởng, đoạn ngập khoảng 200m, nhưng có nơi sâu gần 1m… Khu vực này độ cao mặt đường thấp hơn đỉnh triều, hệ thống thoát nước khu vực này đã xuống cấp, cũ kỹ; cửa xả qua đất nhà dân bị sụt lún, không thể khôi phục khiến nước mưa bị chặn lại, hướng thoát ra rạch Nguyễn Cừ nên mưa lớn phải 2-3 giờ sau mới rút được. Hiện tại, chính quyền địa phương cũng chưa có kế hoạch cụ thể để giải quyết dứt điểm tình trạng này mà phương án tạm thời vẫn là nạo vét miệng thu nước, hầm ga, vớt rác, tháo dỡ các vật chắn người dân tự ý lắp đặt...

Tại khu vực này có một số dự án chống ngập đang được triển khai như dự án bờ tả sông Sài Gòn (từ rạch Cầu Ngang đến Thủ Thiêm) và dự án cải thiện môi trường lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè; dự án cải tạo hệ thống thoát nước Thảo Điền-Quốc Hương-Nguyễn Văn Hưởng… nhưng biết đến bao giờ người dân mới thoát cảnh ngập nước…

Cũng ở TP Thủ Đức có con đường “đau khổ”, nắng bụi mưa lầy tồn tại cả chục năm qua là đường Lò Lu nằm trên địa bàn phường Trường Thạnh. Do tuyến đường bị xuống cấp, tháng 10/2018, Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh phê duyệt dự án nâng cấp mở rộng đường dài hơn 2km này. Tuy nhiên, hơn 2 năm sau dự án mới được khởi công xây lắp và trải qua 4 năm thi công đoạn đường chỉ hoàn thành gần… 200m cống!

Nguyên nhân được xác định là do vướng công tác giải phóng mặt bằng và sự tắc trách của nhân viên Ban bồi thường khi tiến hành kiểm đếm nhưng chưa đảm bảo hồ sơ, còn nhiều sai sót trong việc ghi nhận diện tích thu hồi cũng như hiện trạng nhà, công trình ranh giải tỏa. Đơn vị đo đạc vẽ bổ sung hiện trạng nhà, công trình bị thu hồi trong ranh giải tỏa, phải thực hiện lại công tác kiểm đếm, do đó có chậm so với kế hoạch đề ra. Hiện nay dự án đã được khởi công trở lại nhưng không biết lần này có đúng như kế hoạch đề ra.

ngap-rac.jpg -0
Mưa lớn gây ngập nước nhà dân ở Bình Dương vào tháng 5/2025.

Giữa tháng 6/2025, con đường này vẫn còn nhiều đoạn ngổn ngang, lởm chởm ổ voi, ổ gà và những những hố sâu khá nguy hiểm ở hai bên đường. UBND TP Thủ Đức đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP Thủ Đức phối hợp với  các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, duy tu, sửa chữa tạm thời để đảm bảo lưu thông cho người dân. Trung tâm Hạ tầng kỹ thuật cùng UBND phường đã thực hiện dặm vá đường. Tuy nhiên, do thời tiết mưa lớn và việc xử lý chỉ mang tính tạm thời nên tuyến đường vẫn phát sinh hư hỏng cục bộ.

Ông Lê Hữu Hảo, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án UBND TP Thủ Đức cho biết, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã cơ bản hoàn tất, hiện chỉ còn vướng 5 hộ dân. Dự án nâng cấp, mở rộng đường Lò Lu được chia làm 2 đoạn. Đoạn 1 dài khoảng 1.767m (từ đường Lã Xuân Oai đến điểm giao dự án cầu Lấp) đang trong giai đoạn lựa chọn nhà thầu, dự kiến khởi công cuối tháng 6/2025 và sẽ hoàn thành, đưa vào sử dụng trong quý II/2026. Đoạn 2 dài 267m (từ dự án xây dựng cầu Chùm Chụp đến đường Nguyễn Xiển) hiện đang thi công và sẽ hoàn thành cuối năm 2025. Tuy nhiên, kế hoạch vẫn là kế hoạch, người dân cũng chưa tin chắc rằng con đường sẽ hoàn thành đúng tiến độ đề ra.

Bình Dương hiện có 41 khu, cụm công nghiệp, hệ thống đường xá được đánh giá là khá hiện đại và thông thoáng nhưng hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ, chưa kết nối khép kín giữa hệ thống thoát nước cũ và mới. Nhiều tuyến kênh rạch bị lấn chiếm, san lấp trái phép làm thu hẹp dòng chảy, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nước… UBND tỉnh Bình Dương đã và đang xây dựng mới, cải tạo hệ thống thoát nước cũ nhưng cũng giống như TP Hồ Chí Minh, các công trình được triển khai khá chậm trễ mà nguyên nhân phần lớn là do vướng giải phóng mặt bằng. Đoạn đường quốc lộ 1K, từ năm 2016, UBND hai tỉnh Bình Dương và Đồng Nai đã thống nhất triển khai dự án cải tạo, mở rộng rạch Cái Cầu dài 3.580m.

Bình Dương chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng, còn địa phương nào có phần dự án đi qua sẽ thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng. Thế nhưng, đến năm 2024, đơn vị thi công mới hoàn thành 1.811m, trong khi đoạn giữa dài 1.659m và một phần đoạn cuối 110m vẫn chưa thể thi công do không có mặt bằng... Do vậy mà các chuyên gia cho rằng, Bình Dương cần đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống thoát nước và phải thực hiện theo đúng tiến độ xây dựng thì mới có thể giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước.

Đô thị hóa còn làm biến mất các dòng chảy tự nhiên, lưu vực bị chia cắt hình thành các lưu vực mới. Một điều khá quan trọng là đô thị hóa tạo ra dòng chảy tràn lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Thay thế kênh rạch bằng cách cống hóa là một trong những nguyên nhân hủy hoại dòng chảy tự nhiên lớn, gây tác động đến nước. Hệ thống sông, kênh dần bị thu hẹp, phần lớn đã bị bồi lắng, tắc nghẽn dòng chảy, gây ngập. Hệ thống cống thoát nước quá tải cho nên không đáp ứng được nhu cầu thoát nước, đặc biệt khi có mưa to và thời gian mưa kéo dài.

Công tác quy hoạch còn hạn chế, việc chống ngập cần phải tìm nguyên nhân từng điểm ngập từ đó xây dựng quy hoạch phải đồng bộ nhiều ngành, kế hoạch quản lý xử lý lâu dài đầu tư đồng bộ theo quy hoạch. Nhiều quy hoạch được phê duyệt hiện đã không còn phù hợp nhưng chưa kịp thời bổ sung, điều chỉnh…

Mã Hải - Minh Đức

Các tin khác

Quang cảnh nham nhở bên mép sóng ở Mỹ Thủy.

Thúc tiến độ giải quyết tái định cư và sinh kế cho người dân Mỹ Thủy

Sau phản ánh của Báo Công an nhân dân (CAND) về những khó khăn trong đời sống, sinh kế của người dân vùng bị ảnh hưởng bởi Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, UBND tỉnh Quảng Trị đã có những chỉ đạo cụ thể, yêu cầu đẩy nhanh phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các hộ dân; đồng thời nghiên cứu di dời bãi tắm đến vị trí mới, bảo đảm điều kiện sản xuất, kinh doanh cho người dân.

Đà Nẵng: Không để công trình dang dở làm trầm trọng thêm ngập úng

Đà Nẵng: Không để công trình dang dở làm trầm trọng thêm ngập úng

Sau những trận mưa lớn đầu mùa, các “rốn ngập” của Đà Nẵng đã có nơi cho thấy chuyển biến tích cực, song cũng lộ rõ những điểm nghẽn cần xử lý. Qua kiểm tra đột xuất 7 điểm có nguy cơ ngập úng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu làm rõ trách nhiệm chủ đầu tư, đơn vị thi công, không để công trình dang dở trở thành tác nhân làm trầm trọng thêm ngập úng; đồng thời xây dựng kịch bản ứng phó với mưa cực đoan 100-200mm/giờ, gắn trách nhiệm người đứng đầu tại từng “điểm ngập”.

Chuyển cơ quan điều tra các trường hợp vi phạm đất rừng nghiêm trọng

Chuyển cơ quan điều tra các trường hợp vi phạm đất rừng nghiêm trọng

Sau hơn 3 tháng tăng cường kiểm tra, các cơ quan chức năng của đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) đã phát hiện 1.843 trường hợp vi phạm về đất đai, xây dựng, hành lang biển, giao thông và trật tự đô thị. Phú Quốc đã và đang siết kỷ cương, xử lý dứt điểm vi phạm, đồng thời gắn chỉnh trang đô thị với an sinh xã hội, hướng tới xây dựng Phú Quốc xứng tầm phục vụ APEC 2027.

Quyết định chủ trương đầu tư Dự án khu phức hợp Felicity khi doanh nghiệp chưa có đất?

Quyết định chủ trương đầu tư Dự án khu phức hợp Felicity khi doanh nghiệp chưa có đất?

Kết luận thanh tra đối với Dự án khu dân cư phức hợp Felicity do Công ty TNHH TM Blue Diamond làm chủ đầu tư, Thanh tra TP Đồng Nai đã chỉ ra loạt sai phạm liên quan. Trong đó, việc Đồng Nai chỉ định chủ đầu tư làm khu phức hợp và ra quyết định chủ trương đầu tư khi nhà đầu tư chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp là không đúng quy định…

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Vì sao việc đầu tư Khu đô thị An Phú kéo dài tới 26 năm?

Vì sao việc đầu tư Khu đô thị An Phú kéo dài tới 26 năm?

Thanh tra về các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra TP Hồ Chí Minh nêu rõ, ngay từ năm 2000 UBND thành phố đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật chính Khu đô thị phát triển An Phú (phường Bình Trưng) với tổng diện tích lên đến 87 ha. Nhưng đến nay đã 26 năm, Dự án khu đô thị An Phú vẫn ngắc ngoải…

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Hỏi: Tôi và chồng đã ly hôn từ tháng 8/2024, chúng tôi thống nhất, tôi nuôi hai con và hằng tháng chồng cũ chu cấp 10 triệu đồng. Tuy nhiên, anh chỉ chu cấp 3 tháng đầu sau khi ly hôn, sau đó không chu cấp nữa dù thu nhập vẫn ổn định. Xin hỏi, chồng cũ tôi có bị xử phạt không? (Mai Lan, phường Hồng Hà, Hà Nội)

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Phản đối chủ trương của UBND xã Quỳnh Tam về việc giải thể, chuyển học sinh điểm lẻ Tiến Sơn trường Tiểu học Tân Sơn (nay là trường Tiểu học Quỳnh Tam) về học tại điểm trường chính, phụ huynh của 140 học sinh đang được bố trí học tập tại đây đã phản đối, không cho con em đến trường.

Kè chống sạt lở chưa bàn giao đã hư hỏng

Kè chống sạt lở chưa bàn giao đã hư hỏng

Được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn sạt lở, bảo vệ nhà cửa và cuộc sống của người dân mỗi khi mùa mưa đến, thế nhưng nhiều vị trí hư hỏng, sạt lở đã xuất hiện tại Dự án “Xử lý khẩn cấp tình trạng sạt lở đất tại thị trấn Kim Tân và các xã Thành Yên, Thành Trực, huyện Thạch Thành”.

Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Quảng Trị hiện có 930 cơ sở khám, chữa bệnh (KCB) đã được cấp phép hoạt động, gồm 297 cơ sở KCB công lập và 633 cơ sở KCB ngoài công lập. Một hệ thống khá lớn đang trực tiếp cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Thế nhưng, phía sau con số về những cơ sở đã được cấp phép vẫn còn những vấn đề đáng lưu ý trong việc chấp hành các quy định về hành nghề KCB, từ những cơ sở hoạt động không phép đến những sai sót được phát hiện ngay tại các phòng khám đã được cấp phép.

Sau 6 năm, khu dân cư 98 ha vẫn chưa được tính tiền sử dụng đất?

Sau 6 năm, khu dân cư 98 ha vẫn chưa được tính tiền sử dụng đất?

Theo kết luận của Thanh tra TP Đồng Nai, tháng 8/2018 UBND tỉnh Đồng Nai trước đây đã quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư, chỉ định nhà thầu cho Công ty CP Phú An Lành thực hiện Dự án khu dân cư Phú An Lành (nay thuộc phường Trảng Bom) với diện tích 97,99ha. Nhưng đến nay dự án vẫn chỉ là khu đất trống…

 Khi "đất vàng" chờ gỡ nút thắt pháp lý

Khi "đất vàng" chờ gỡ nút thắt pháp lý

Sau hơn một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Nghệ An đang phải đối mặt với bài toán hóc búa: xử lý dứt điểm hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư trước thời hạn "tối hậu thư" ngày 30/10/2026. Đây không chỉ là cuộc đua với thời gian mà còn là cuộc sát hạch về năng lực quản trị, sự linh hoạt trong cơ chế và quyết tâm bảo toàn, phát huy hiệu quả nguồn tài sản công.