Vấn nạn ngập nước ở những vùng đô thị hóa cao phía Nam

Giải bài toán ngập nước cần sự đồng bộ và ý thức người dân (bài cuối)

Không còn bao lâu nữa tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ “về chung một nhà” với TP Hồ Chí Minh. Hiện tại TP Hồ Chí Minh và Bình Dương là hai địa phương phát triển công nghiệp, đô thị thuộc dạng cao nhất nước. Hệ thống giao thông đường bộ cũng đang được mở rộng đáng kể để đáp nhu cầu phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những con đường mới mở, những khu đô thị đạt chuẩn hạ tầng thì vẫn còn không ít những con đường nhỏ hẹp, những khu dân cư tự phát, những khu nhà “ổ chuột” cũ kỹ, xập xệ; hệ thống thoát nước xuống cấp, lạc hậu gây ngập nước mỗi khi mưa. Do vậy, nếu không có sự cải tạo, sửa chữa, đầu tư đồng bộ, đấu nối khép kín giữa hệ thống thoát cũ và mới thì tình trạng ngập nước vẫn là một bài toán nan giải…

Quận Bình Tân (TP Hồ Chí Minh) có đến 4 điểm xảy ra lún nặng nằm trên địa bàn phường An Lạc, Bình Trị Đông B, Tân Tạo, khu vực gần kênh Bến Cát - Tham Lương. Sụt lún cộng với biến đổi khí hậu gây ra mực nước triều cường cao, mưa lớn khiến quận này có nhiều tuyến đường bị ngập. Thêm vào đó nhiều khu vực ở Bình Tân hạ tầng chưa hoàn thiện dẫn tới khả năng thoát nước còn kém khi mưa lớn. Nhiều dự án đang được triển khai tại Bình Tân như xây dựng hệ thống thoát nước, nâng cấp mặt đường Lê Cơ; thi công cải tạo rạch Bà Tiếng để giảm ngập cho các tuyến đường như SinCo, Tên Lửa, đường số 34… nhưng chưa có gì đảm bảo trong tương lai nơi đây hết ngập.

Còn 3 tuyến đường thường xuyên ngập nước ở phường Thảo Điền nằm trong số 24 điểm ngập ở TP Thủ Đức. Trong đó, đường Thảo Điền, đoạn ngập dài gần 300m, ngập sâu từ 30-50cm; đường Nguyễn Văn Hưởng, đoạn ngập khoảng 200m, nhưng có nơi sâu gần 1m… Khu vực này độ cao mặt đường thấp hơn đỉnh triều, hệ thống thoát nước khu vực này đã xuống cấp, cũ kỹ; cửa xả qua đất nhà dân bị sụt lún, không thể khôi phục khiến nước mưa bị chặn lại, hướng thoát ra rạch Nguyễn Cừ nên mưa lớn phải 2-3 giờ sau mới rút được. Hiện tại, chính quyền địa phương cũng chưa có kế hoạch cụ thể để giải quyết dứt điểm tình trạng này mà phương án tạm thời vẫn là nạo vét miệng thu nước, hầm ga, vớt rác, tháo dỡ các vật chắn người dân tự ý lắp đặt...

Tại khu vực này có một số dự án chống ngập đang được triển khai như dự án bờ tả sông Sài Gòn (từ rạch Cầu Ngang đến Thủ Thiêm) và dự án cải thiện môi trường lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè; dự án cải tạo hệ thống thoát nước Thảo Điền-Quốc Hương-Nguyễn Văn Hưởng… nhưng biết đến bao giờ người dân mới thoát cảnh ngập nước…

Cũng ở TP Thủ Đức có con đường “đau khổ”, nắng bụi mưa lầy tồn tại cả chục năm qua là đường Lò Lu nằm trên địa bàn phường Trường Thạnh. Do tuyến đường bị xuống cấp, tháng 10/2018, Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh phê duyệt dự án nâng cấp mở rộng đường dài hơn 2km này. Tuy nhiên, hơn 2 năm sau dự án mới được khởi công xây lắp và trải qua 4 năm thi công đoạn đường chỉ hoàn thành gần… 200m cống!

Nguyên nhân được xác định là do vướng công tác giải phóng mặt bằng và sự tắc trách của nhân viên Ban bồi thường khi tiến hành kiểm đếm nhưng chưa đảm bảo hồ sơ, còn nhiều sai sót trong việc ghi nhận diện tích thu hồi cũng như hiện trạng nhà, công trình ranh giải tỏa. Đơn vị đo đạc vẽ bổ sung hiện trạng nhà, công trình bị thu hồi trong ranh giải tỏa, phải thực hiện lại công tác kiểm đếm, do đó có chậm so với kế hoạch đề ra. Hiện nay dự án đã được khởi công trở lại nhưng không biết lần này có đúng như kế hoạch đề ra.

ngap-rac.jpg -0
Mưa lớn gây ngập nước nhà dân ở Bình Dương vào tháng 5/2025.

Giữa tháng 6/2025, con đường này vẫn còn nhiều đoạn ngổn ngang, lởm chởm ổ voi, ổ gà và những những hố sâu khá nguy hiểm ở hai bên đường. UBND TP Thủ Đức đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP Thủ Đức phối hợp với  các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, duy tu, sửa chữa tạm thời để đảm bảo lưu thông cho người dân. Trung tâm Hạ tầng kỹ thuật cùng UBND phường đã thực hiện dặm vá đường. Tuy nhiên, do thời tiết mưa lớn và việc xử lý chỉ mang tính tạm thời nên tuyến đường vẫn phát sinh hư hỏng cục bộ.

Ông Lê Hữu Hảo, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án UBND TP Thủ Đức cho biết, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã cơ bản hoàn tất, hiện chỉ còn vướng 5 hộ dân. Dự án nâng cấp, mở rộng đường Lò Lu được chia làm 2 đoạn. Đoạn 1 dài khoảng 1.767m (từ đường Lã Xuân Oai đến điểm giao dự án cầu Lấp) đang trong giai đoạn lựa chọn nhà thầu, dự kiến khởi công cuối tháng 6/2025 và sẽ hoàn thành, đưa vào sử dụng trong quý II/2026. Đoạn 2 dài 267m (từ dự án xây dựng cầu Chùm Chụp đến đường Nguyễn Xiển) hiện đang thi công và sẽ hoàn thành cuối năm 2025. Tuy nhiên, kế hoạch vẫn là kế hoạch, người dân cũng chưa tin chắc rằng con đường sẽ hoàn thành đúng tiến độ đề ra.

Bình Dương hiện có 41 khu, cụm công nghiệp, hệ thống đường xá được đánh giá là khá hiện đại và thông thoáng nhưng hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ, chưa kết nối khép kín giữa hệ thống thoát nước cũ và mới. Nhiều tuyến kênh rạch bị lấn chiếm, san lấp trái phép làm thu hẹp dòng chảy, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nước… UBND tỉnh Bình Dương đã và đang xây dựng mới, cải tạo hệ thống thoát nước cũ nhưng cũng giống như TP Hồ Chí Minh, các công trình được triển khai khá chậm trễ mà nguyên nhân phần lớn là do vướng giải phóng mặt bằng. Đoạn đường quốc lộ 1K, từ năm 2016, UBND hai tỉnh Bình Dương và Đồng Nai đã thống nhất triển khai dự án cải tạo, mở rộng rạch Cái Cầu dài 3.580m.

Bình Dương chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng, còn địa phương nào có phần dự án đi qua sẽ thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng. Thế nhưng, đến năm 2024, đơn vị thi công mới hoàn thành 1.811m, trong khi đoạn giữa dài 1.659m và một phần đoạn cuối 110m vẫn chưa thể thi công do không có mặt bằng... Do vậy mà các chuyên gia cho rằng, Bình Dương cần đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống thoát nước và phải thực hiện theo đúng tiến độ xây dựng thì mới có thể giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước.

Đô thị hóa còn làm biến mất các dòng chảy tự nhiên, lưu vực bị chia cắt hình thành các lưu vực mới. Một điều khá quan trọng là đô thị hóa tạo ra dòng chảy tràn lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Thay thế kênh rạch bằng cách cống hóa là một trong những nguyên nhân hủy hoại dòng chảy tự nhiên lớn, gây tác động đến nước. Hệ thống sông, kênh dần bị thu hẹp, phần lớn đã bị bồi lắng, tắc nghẽn dòng chảy, gây ngập. Hệ thống cống thoát nước quá tải cho nên không đáp ứng được nhu cầu thoát nước, đặc biệt khi có mưa to và thời gian mưa kéo dài.

Công tác quy hoạch còn hạn chế, việc chống ngập cần phải tìm nguyên nhân từng điểm ngập từ đó xây dựng quy hoạch phải đồng bộ nhiều ngành, kế hoạch quản lý xử lý lâu dài đầu tư đồng bộ theo quy hoạch. Nhiều quy hoạch được phê duyệt hiện đã không còn phù hợp nhưng chưa kịp thời bổ sung, điều chỉnh…

Mã Hải - Minh Đức

Các tin khác

Đã có trạm cân tự tháo dỡ thiết bị để khắc phục hậu quả

Đã có trạm cân tự tháo dỡ thiết bị để khắc phục hậu quả

Trong số 8 trạm cân mọc lên trái phép ở xã Tây Sơn, tỉnh Đắk Lắk đã bị chính quyền địa phương lập biên bản kiểm tra, yêu cầu dừng hoạt động, đến nay đã có chủ nhân trạm cân tự tháo dỡ. Địa phương tiếp tục giám sát và sẽ có biện pháp cưỡng chế đối với những trường hợp không thực hiện đúng pháp luật.

Đồng Nai xử lý khai thác khoáng sản trái phép tại KCN Biên Hòa

Đồng Nai xử lý khai thác khoáng sản trái phép tại KCN Biên Hòa

Ngày 23/6, ông Hồ Văn Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trấn Biên, TP Đồng Nai đã kiểm tra, chỉ đạo việc ngăn chặn tình trạng lợi dụng tận thu tài sản để khai thác khoáng sản trái phép tại Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1.

Hà Nội hoàn trả mặt đường, nhiều nơi gồ ghề nham nhở

Hà Nội hoàn trả mặt đường, nhiều nơi gồ ghề nham nhở

Dự án chống ngập tại Hà Nội đang bước vào nước rút, nhiều hạng mục thi công đã được hoàn thành, tuy nhiên công tác hoàn trả mặt bằng để phục vụ người dân lưu thông tại nhiều tuyến đường vẫn đang trong tình trạng gồ ghề, lồi lõm, hố ga không nắp, đá dăm vương vãi, gây mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.

Thi công Quảng trường trăm tỷ chậm tiến độ, nhà thầu bị xử phạt

Thi công Quảng trường trăm tỷ chậm tiến độ, nhà thầu bị xử phạt

Do thi công gói thầu số 11 của dự án Quảng trường văn hóa thể thao (VHTT) tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) chậm tiến độ kéo dài nên Công ty Cổ phần xây lắp và thương mại An Bảo (gọi tắt Công ty An Bảo, trụ sở đóng tại cụm công nghiệp An Hòa) đã bị chủ đầu tư xử phạt.

Chính quyền Đà Nẵng nói gì trước thông tin "tắm biển cùng đá hộc, gạch vỡ"?

Chính quyền Đà Nẵng nói gì trước thông tin "tắm biển cùng đá hộc, gạch vỡ"?

Giữa cao điểm mùa du lịch hè, hình ảnh nhiều du khách nước ngoài cúi nhặt từng viên đá hộc, gạch vỡ khỏi bãi biển Cửa Đại (Hội An, TP Đà Nẵng) lan truyền trên mạng xã hội đã khiến dư luận không khỏi lo ngại. Đá, gạch từ đâu xuất hiện giữa khu vực tắm biển?. Có hay không việc đổ vật liệu xuống biển như những nghi vấn được chia sẻ?.

Làm rõ thông tin Dự án nhà ở xã hội được rao bán trên mạng

Làm rõ thông tin Dự án nhà ở xã hội được rao bán trên mạng

Trước thông tin nhà ở xã hội tại Dự án Khu nhà ở Mỹ Thượng (Nghệ An) dù chưa đủ điều kiện mở bán nhưng vẫn được rao bán công khai trên các trang mạng gây xôn xao dư luận, UBND tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo lực lượng chức năng vào cuộc…

Quảng Trị: Giải pháp nào cho những dự án nghìn tỷ chiếm đất vàng rồi “đắp chiếu”?

Quảng Trị: Giải pháp nào cho những dự án nghìn tỷ chiếm đất vàng rồi “đắp chiếu”?

Những năm vừa qua, nhiều doanh nghiệp tìm đến phường Đồng Hới, Quảng Trị tìm kiếm cơ hội đầu tư. Điều đáng nói, sau khi được tỉnh giao đất, nhiều doanh nghiệp xí "đất vàng” rồi để đó. Dẫn đến việc đất đai nhiều chỗ bỏ hoang, hoặc xây dựng hạ tầng dang dở, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng lớn đến mỹ quan đô thị.

Cần sớm khắc phục sạt lở để thông tuyến lên Bạch Mã

Cần sớm khắc phục sạt lở để thông tuyến lên Bạch Mã

Sau đợt mưa lũ lớn vào cuối năm 2025, tuyến đường dẫn lên Vườn quốc gia Bạch Mã (xã Phú Lộc, TP Huế) bị sạt lở nghiêm trọng gây chia cắt giao thông. Đến nay sau hơn nửa năm trôi qua, điểm sạt lở này vẫn chưa được khắc phục, xử lý.

Lợi dụng việc “hốt xà bần” để khai thác khoáng sản tràn lan?

Lợi dụng việc “hốt xà bần” để khai thác khoáng sản tràn lan?

Lợi dụng tình trạng các doanh nghiệp phải di dời khỏi Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1 đồng loạt tự phá dỡ trụ sở, nhà xưởng, thời gian qua một loạt các doanh nghiệp đã nhảy vào đàm phán với các công ty để “hốt xà bần” mang đi san lấp, trong đó nhiều doanh nghiệp đã tranh thủ đào khoét thêm khối lượng đất rất lớn để bán…

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Hỏi: Anh chị tôi nộp đơn thuận tình ly hôn và đã được Tòa án thụ lý. Tuy nhiên, trong thời gian này anh trai tôi bị mất do tai nạn giao thông. Xin hỏi, chị dâu tôi có được thừa kế di sản mà anh tôi để lại không? (Phạm Thị Hà, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh)

“Tuýt còi” 7 trạm cân keo tràm không phép của một xã

“Tuýt còi” 7 trạm cân keo tràm không phép của một xã

Trong số 8 trạm cân keo tràm ở xã Hưng Lộc (TP Huế) thì có 7 trạm không phép hoạt động đã ảnh hưởng đến đời sống người dân địa phương, lấn chiếm lòng lề đường, gây mất an toàn giao thông, kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường, gây thất thoát ngân sách… Hiện, chính quyền địa phương đã “tuýt còi” cả 7 trạm cân này.