Vấn nạn ngập nước ở những vùng đô thị hóa cao phía Nam

Giải bài toán ngập nước cần sự đồng bộ và ý thức người dân (bài cuối)

Không còn bao lâu nữa tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ “về chung một nhà” với TP Hồ Chí Minh. Hiện tại TP Hồ Chí Minh và Bình Dương là hai địa phương phát triển công nghiệp, đô thị thuộc dạng cao nhất nước. Hệ thống giao thông đường bộ cũng đang được mở rộng đáng kể để đáp nhu cầu phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những con đường mới mở, những khu đô thị đạt chuẩn hạ tầng thì vẫn còn không ít những con đường nhỏ hẹp, những khu dân cư tự phát, những khu nhà “ổ chuột” cũ kỹ, xập xệ; hệ thống thoát nước xuống cấp, lạc hậu gây ngập nước mỗi khi mưa. Do vậy, nếu không có sự cải tạo, sửa chữa, đầu tư đồng bộ, đấu nối khép kín giữa hệ thống thoát cũ và mới thì tình trạng ngập nước vẫn là một bài toán nan giải…

Quận Bình Tân (TP Hồ Chí Minh) có đến 4 điểm xảy ra lún nặng nằm trên địa bàn phường An Lạc, Bình Trị Đông B, Tân Tạo, khu vực gần kênh Bến Cát - Tham Lương. Sụt lún cộng với biến đổi khí hậu gây ra mực nước triều cường cao, mưa lớn khiến quận này có nhiều tuyến đường bị ngập. Thêm vào đó nhiều khu vực ở Bình Tân hạ tầng chưa hoàn thiện dẫn tới khả năng thoát nước còn kém khi mưa lớn. Nhiều dự án đang được triển khai tại Bình Tân như xây dựng hệ thống thoát nước, nâng cấp mặt đường Lê Cơ; thi công cải tạo rạch Bà Tiếng để giảm ngập cho các tuyến đường như SinCo, Tên Lửa, đường số 34… nhưng chưa có gì đảm bảo trong tương lai nơi đây hết ngập.

Còn 3 tuyến đường thường xuyên ngập nước ở phường Thảo Điền nằm trong số 24 điểm ngập ở TP Thủ Đức. Trong đó, đường Thảo Điền, đoạn ngập dài gần 300m, ngập sâu từ 30-50cm; đường Nguyễn Văn Hưởng, đoạn ngập khoảng 200m, nhưng có nơi sâu gần 1m… Khu vực này độ cao mặt đường thấp hơn đỉnh triều, hệ thống thoát nước khu vực này đã xuống cấp, cũ kỹ; cửa xả qua đất nhà dân bị sụt lún, không thể khôi phục khiến nước mưa bị chặn lại, hướng thoát ra rạch Nguyễn Cừ nên mưa lớn phải 2-3 giờ sau mới rút được. Hiện tại, chính quyền địa phương cũng chưa có kế hoạch cụ thể để giải quyết dứt điểm tình trạng này mà phương án tạm thời vẫn là nạo vét miệng thu nước, hầm ga, vớt rác, tháo dỡ các vật chắn người dân tự ý lắp đặt...

Tại khu vực này có một số dự án chống ngập đang được triển khai như dự án bờ tả sông Sài Gòn (từ rạch Cầu Ngang đến Thủ Thiêm) và dự án cải thiện môi trường lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè; dự án cải tạo hệ thống thoát nước Thảo Điền-Quốc Hương-Nguyễn Văn Hưởng… nhưng biết đến bao giờ người dân mới thoát cảnh ngập nước…

Cũng ở TP Thủ Đức có con đường “đau khổ”, nắng bụi mưa lầy tồn tại cả chục năm qua là đường Lò Lu nằm trên địa bàn phường Trường Thạnh. Do tuyến đường bị xuống cấp, tháng 10/2018, Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh phê duyệt dự án nâng cấp mở rộng đường dài hơn 2km này. Tuy nhiên, hơn 2 năm sau dự án mới được khởi công xây lắp và trải qua 4 năm thi công đoạn đường chỉ hoàn thành gần… 200m cống!

Nguyên nhân được xác định là do vướng công tác giải phóng mặt bằng và sự tắc trách của nhân viên Ban bồi thường khi tiến hành kiểm đếm nhưng chưa đảm bảo hồ sơ, còn nhiều sai sót trong việc ghi nhận diện tích thu hồi cũng như hiện trạng nhà, công trình ranh giải tỏa. Đơn vị đo đạc vẽ bổ sung hiện trạng nhà, công trình bị thu hồi trong ranh giải tỏa, phải thực hiện lại công tác kiểm đếm, do đó có chậm so với kế hoạch đề ra. Hiện nay dự án đã được khởi công trở lại nhưng không biết lần này có đúng như kế hoạch đề ra.

ngap-rac.jpg -0
Mưa lớn gây ngập nước nhà dân ở Bình Dương vào tháng 5/2025.

Giữa tháng 6/2025, con đường này vẫn còn nhiều đoạn ngổn ngang, lởm chởm ổ voi, ổ gà và những những hố sâu khá nguy hiểm ở hai bên đường. UBND TP Thủ Đức đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP Thủ Đức phối hợp với  các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, duy tu, sửa chữa tạm thời để đảm bảo lưu thông cho người dân. Trung tâm Hạ tầng kỹ thuật cùng UBND phường đã thực hiện dặm vá đường. Tuy nhiên, do thời tiết mưa lớn và việc xử lý chỉ mang tính tạm thời nên tuyến đường vẫn phát sinh hư hỏng cục bộ.

Ông Lê Hữu Hảo, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án UBND TP Thủ Đức cho biết, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã cơ bản hoàn tất, hiện chỉ còn vướng 5 hộ dân. Dự án nâng cấp, mở rộng đường Lò Lu được chia làm 2 đoạn. Đoạn 1 dài khoảng 1.767m (từ đường Lã Xuân Oai đến điểm giao dự án cầu Lấp) đang trong giai đoạn lựa chọn nhà thầu, dự kiến khởi công cuối tháng 6/2025 và sẽ hoàn thành, đưa vào sử dụng trong quý II/2026. Đoạn 2 dài 267m (từ dự án xây dựng cầu Chùm Chụp đến đường Nguyễn Xiển) hiện đang thi công và sẽ hoàn thành cuối năm 2025. Tuy nhiên, kế hoạch vẫn là kế hoạch, người dân cũng chưa tin chắc rằng con đường sẽ hoàn thành đúng tiến độ đề ra.

Bình Dương hiện có 41 khu, cụm công nghiệp, hệ thống đường xá được đánh giá là khá hiện đại và thông thoáng nhưng hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ, chưa kết nối khép kín giữa hệ thống thoát nước cũ và mới. Nhiều tuyến kênh rạch bị lấn chiếm, san lấp trái phép làm thu hẹp dòng chảy, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nước… UBND tỉnh Bình Dương đã và đang xây dựng mới, cải tạo hệ thống thoát nước cũ nhưng cũng giống như TP Hồ Chí Minh, các công trình được triển khai khá chậm trễ mà nguyên nhân phần lớn là do vướng giải phóng mặt bằng. Đoạn đường quốc lộ 1K, từ năm 2016, UBND hai tỉnh Bình Dương và Đồng Nai đã thống nhất triển khai dự án cải tạo, mở rộng rạch Cái Cầu dài 3.580m.

Bình Dương chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng, còn địa phương nào có phần dự án đi qua sẽ thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng. Thế nhưng, đến năm 2024, đơn vị thi công mới hoàn thành 1.811m, trong khi đoạn giữa dài 1.659m và một phần đoạn cuối 110m vẫn chưa thể thi công do không có mặt bằng... Do vậy mà các chuyên gia cho rằng, Bình Dương cần đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống thoát nước và phải thực hiện theo đúng tiến độ xây dựng thì mới có thể giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước.

Đô thị hóa còn làm biến mất các dòng chảy tự nhiên, lưu vực bị chia cắt hình thành các lưu vực mới. Một điều khá quan trọng là đô thị hóa tạo ra dòng chảy tràn lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Thay thế kênh rạch bằng cách cống hóa là một trong những nguyên nhân hủy hoại dòng chảy tự nhiên lớn, gây tác động đến nước. Hệ thống sông, kênh dần bị thu hẹp, phần lớn đã bị bồi lắng, tắc nghẽn dòng chảy, gây ngập. Hệ thống cống thoát nước quá tải cho nên không đáp ứng được nhu cầu thoát nước, đặc biệt khi có mưa to và thời gian mưa kéo dài.

Công tác quy hoạch còn hạn chế, việc chống ngập cần phải tìm nguyên nhân từng điểm ngập từ đó xây dựng quy hoạch phải đồng bộ nhiều ngành, kế hoạch quản lý xử lý lâu dài đầu tư đồng bộ theo quy hoạch. Nhiều quy hoạch được phê duyệt hiện đã không còn phù hợp nhưng chưa kịp thời bổ sung, điều chỉnh…

Mã Hải - Minh Đức

Các tin khác

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Bằng các chiêu trò như “ký hợp đồng thu mua với cam kết giá cao hơn thị trường”, “tuyển nhân viên thu mua sầu riêng hoa hồng cao”, “tạo lòng tin nhập sầu riêng trước, trả tiền sau”…, nhiều người dân đã sập bẫy của nhóm đối tượng lừa đảo dẫn đến nợ nần chồng chất, vật vã trả lãi ngân hàng chỉ vì bị doanh nghiệp thu mua xù nợ…

Chưa đến mùa mưa bão, Vũng Áng đã gồng mình chống ngập

Chưa đến mùa mưa bão, Vũng Áng đã gồng mình chống ngập

Nhiều công trình, dự án được triển khai đồng loạt tại Khu kinh tế Vũng Áng nhưng không tuân thủ các biện pháp bảo vệ môi trường đã được phê duyệt. Cùng với đó, các dự án chống ngập không hiệu quả dẫn đến đại công trường Vũng Áng trở thành vùng trũng kể cả khi không mưa bão.

Huế: Nhiều vi phạm tại một dự án hạ tầng kỹ thuật

Huế: Nhiều vi phạm tại một dự án hạ tầng kỹ thuật

Kết luận thanh tra chỉ ra rằng, do công tác khảo sát sơ bộ để lập khái toán phần chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) không chính xác dẫn đến Dự án hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư (viết tắt là DA tái định cư) tăng tổng mức đầu tư. Trong khi đó, căn cứ Luật Đầu tư công và Luật Xây dựng năm 2014, DA này không thuộc trường hợp được điều chỉnh tổng mức đầu tư…

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Hỏi: Năm 2018, cháu tôi phạm tội trộm cắp tài sản và bị Tòa án tuyên phạt 2 năm tù giam. Năm 2020, cháu đã chấp hành xong và đến nay không phạm tội mới. Năm 2026, cháu nộp hồ sơ xin việc tại một doanh nghiệp nước ngoài nhưng bị từ chối với lý do chưa xóa án tích. Xin tòa soạn hướng dẫn thực hiện thủ tục xóa án tích theo quy định của pháp luật. (Thu Hà, phường Hà Đông, Hà Nội)

Dự án khởi công, động thổ xong “nằm” chờ mặt bằng

Dự án khởi công, động thổ xong “nằm” chờ mặt bằng

Tình trạng chậm bồi thường, giải toả để thu hồi đất phục vụ dự án tại TP Hồ Chí Minh đã kéo dài nhiều năm, nhưng đến nay một loạt các dự án hạ tầng trọng điểm, dự án có vốn đầu tư công tại thành phố vẫn tiếp tục đối diện với tình trạng khởi công, động thổ xong phải “nằm” chờ bàn giao mặt bằng…

Người dân sống bất an gần mỏ khai thác đá

Người dân sống bất an gần mỏ khai thác đá

Mỗi khi tiếng nổ lớn từ hoạt động nổ mìn khai thác đá của Công ty TNHH Thạch Bảo Phong vang lên, nhà cửa rung lắc, đá từ khu vực mỏ văng xuống mái nhà, vườn và đường đi. Nhiều hộ dân sinh sống dưới chân núi tại thôn Thành Lãm, xã Tân Thành, tỉnh Thanh Hóa luôn trong tâm trạng bất an…

Dự án Cao tốc La Sơn - Hòa Liên "chạy đua" với... sạt trượt trước lúc cán đích

Dự án Cao tốc La Sơn - Hòa Liên "chạy đua" với... sạt trượt trước lúc cán đích

Dự án mở rộng cao tốc La Sơn - Hòa Liên đã hoàn thành khoảng 97% khối lượng, nhưng những hạng mục cuối cùng và các điểm sạt trượt trên tuyến đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về thời gian, kỹ thuật và an toàn. Các nhà thầu đang chạy đua với thời tiết, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án vào 15/8 tới như đã cam kết với Bộ Xây dựng. 

Vì sao hàng loạt tàu cá ở Huế phải nằm bờ dài ngày?

Vì sao hàng loạt tàu cá ở Huế phải nằm bờ dài ngày?

Thời gian qua, nhiều tàu cá của ngư dân phường Thuận An (TP Huế) phải nằm bờ do chưa đăng kiểm hoặc thiếu các thủ tục theo quy định. Tình trạng này không những ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, bám biển của ngư dân mà còn làm tàu cá xuống cấp, hư hỏng do neo đậu dài ngày. 

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khoảng tháng 1/2022, tôi có cho chị hàng xóm mượn xe máy. Do sơ suất nên chị đã làm mất xe của tôi, chị có trình báo Công an và báo cho tôi biết. Lúc đó tôi chưa yêu cầu phải bồi thường ngay. Đến nay, tôi có yêu cầu chị bồi thường chiếc xe đã mất nhưng chị từ chối. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện yêu cầu chị bồi thường thiệt hại chiếc xe đã mất được không? (Thu An, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình)

Nghịch lý 2 khu công nghiệp được thuê đất trả tiền một lần với giá không đồng

Nghịch lý 2 khu công nghiệp được thuê đất trả tiền một lần với giá không đồng

Kết luận thanh tra về các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn TP Hồ Chí Minh theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ do Thanh tra thành phố vào tháng 6 vừa qua đã nêu ra vấn đề bất thường về tiền thuê đất của Khu công nghiệp (KCN) Việt Nam - Singapore II (VSIP II) và KCN Đại Đăng…

Tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo xử lý dứt điểm vụ “cây xăng Hồng Hưng” sau 18 năm

Tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo xử lý dứt điểm vụ “cây xăng Hồng Hưng” sau 18 năm

Đã 18 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, vụ việc liên quan đến khu nhà, đất và trạm xăng Hồng Hưng tại số 443 Phan Đình Phùng, phường Xuân Hương – Đà Lạt vẫn chưa được thi hành dứt điểm. UBND tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương tổ chức cưỡng chế, giao tài sản theo đúng quy định của pháp luật.

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.