Đến Bangkok, chúng tôi ngụ trong khu Khao-Sản, khu phố Tây sầm uất nhất thủ đô Bangkok, nơi luôn tấp nập du khách từ các nơi trên thế giới liên tục đổ về để được một lần làm cư dân của khu phố quốc tế.
Trong những ngày lưu lại ở khu ăn chơi khét tiếng này, sau khi tham quan nhiều điểm đến nổi danh như Hoàng cung, Chùa Phật vàng, Bảo tàng Y học Siriraj - Siriraj Medical Museum nằm trong khu quần thể Bệnh viện Sirira (nơi mô tả những thảm họa dịch bệnh đã từng xảy trong lịch sử loài người...), chợ hoa Pak Khlong Talat, chợ ẩm thực Wang Lang (gần Bệnh viện Sirira), Công viên Rama IX (xây dựng nhân kỷ niệm 60 năm sinh nhật nhà vua Rama thứ 9), Siam Paragon (trung tâm mua sắm lớn nhất Bangkok với gần 300 cửa hàng bán quần áo hàng hiệu cao cấp trên thế giới)..., ngày cuối cùng chúng tôi dành thời gian ghé chợ lạc xoong Thanon Burana Sat.
Tại nơi này, chúng tôi bắt gặp nhiều tín đồ lạc xoong người Việt kẻ sang xem cho biết, người nuôi mộng ý săn những thanh bảo kiếm, những bảo tượng cốt Phật cùng các loại binh khí của chiến binh đất Xiêm La một thuở. Phía sau cuộc vui xem săn này, có biết bao điều hỉ - nộ - ái - ố.
1. Người gợi ý và đưa chúng tôi đến chợ lạc xoong Thanon Burana Sat là anh Cham Danh, 42 tuổi, nhà ở khu phố Tàu Yaowara. Cham Danh có lý lịch trích ngang khá phức tạp. Giọng Việt lơ lớ, Danh cho biết mẹ anh là người Việt sinh sống tại Phnôm Pênh (Campuchia) trước năm 1975.
Khi đất nước Chùa Tháp xảy ra nạn Pôn Pốt, mẹ Cham Danh cùng gia đình theo đường bộ, đi ngược lên Xiêm Riệp, đến cửa khẩu Poi Pét (giáp biên giới Thái Lan) rồi từ đó đi sâu vào nội địa xứ Thái, sau cùng định cư ở Bangkok: "Tại đây, mẹ tôi gặp ba, ông là người Hoa, kiếm sống bằng nghề chạy xe tuk tuk. Sau này ông mất, tôi kế nghiệp ông. Chiếc xe tôi đang chạy là xe ông để lại".
Trước khi tiến thẳng đến chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, Cham Danh có hảo ý lượn vài vòng quanh khu phố Tàu Bangkok với phố chính là Yaowarat vốn ăn thông, đan chen với vô số ngõ hẻm mà đứng trên tòa nhà cao tầng nhìn xuống trông cứ như ma trận. Từ thông tin du lịch của các hãng lữ hành, chúng tôi được biết phố Tàu Yaowarat là địa điểm và cũng là địa danh cổ và nổi tiếng ở Bangkok.
Chuyện rằng khoảng năm 1700, vào triều Vua Rattanakosin, nhiều lớp người Hoa sang thủ phủ xứ Xiêm La (Bangkok của Thái Lan ngày nay) giao lưu buôn bán, từ đó dần hình thành khu phố Tàu. Đến cuối năm 1891, do nhu cầu phát triển, Vua Rama V cho mở rộng khu phố, lấy đường Yaowarat - nơi giờ đây sung nhất phố Tàu, là trái tim của phố Tàu với hàng quán ăn uống, mua sắm san sát, nhộn nhịp ngày đêm.
Cham Danh tiết lộ không chỉ có quần áo, giày dép, thiết bị điện tử, nhạc khí cổ truyền lẫn hiện đại, phố Tàu Yaowarat còn có khu chợ lạc xoong chuyên bán những món đồ xưa cũ gắn với sinh hoạt của các tầng lớp người Thái, từ bình dân đến thượng lưu, từ thường dân đến quan lại.... Nhưng xét về quy mô, chủng loại thì so với chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, chợ lạc xoong ở phố Tàu Yaowarat chỉ là... em út!
Sau khoảng 30 phút lăn bánh, chiếc xe tuk tuk do tay lái Cham Danh điều khiển dừng chân tại điểm đầu của chợ lạc xoong Thanon Burana Sat. Nếu như ở ta, các phiên chợ lạc xoong tại Sài thành dân buôn bày bán đủ thứ hầm bà lằng, từ đồ giả cổ đến bàn ghế, thiết bị điện tử, máy tính bảng, giày dép, quần áo… thì ở đây, dân buôn bày bán chủ yếu các món đồ có "cấu hình" đúng nghĩa đồ xưa mà theo bật mí của nhiều người bán, đa phần đồ ở đây liên quan đến các triều đại phong kiến, ở chốn cung đình, có cả đồ trang sức của các vệ binh cùng những cung nhân nơi cung vàng điện ngọc.
2. Dạo một vòng quanh chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, điều lạ đầu tiên mà chúng tôi tiếp cận được là 100% người bán là đàn ông, họ gồm nhiều lứa tuổi, bán buôn bằng cách bày ra nhiều món đồ trên tấm vải hoa trải dã chiến trên lề đường, khá hơn là chiếc bàn gỗ với diện tích khá khiêm tốn, trên dưới 1,2m. Ở đầu khu phố này, ập vào mắt chúng tôi là rừng đàn ông bày la liệt những đồ trang sức phần lớn bằng bạc, chủ yếu nhẫn bạc, nhẫn nạm vàng, chuỗi đeo tay bằng ngọc trai, mã não, hồng ngọc…
Ngoài ra còn có vòng đeo tay, đeo chân được những người bán tiết lộ từng gắn như hình với bóng với các mỹ nhân chốn cung cấm?!
Chẳng biết độ thật giả của những món đồ cũng như lời bật mí kia tới đâu, nhưng điều mà chúng tôi thấy rõ là du khách ngoại quốc cả Á lẫn Âu xem chừng rất thích những món đồ này. Họ dừng lại ngắm nghía, săm soi, sờ mó… và có người khi đã kết rồi thì hỏi giá. Giá bán thì vô thiên lủng, người ta ra giá bằng đồng bath, đồng đôla. Bây giờ là 9 giờ sáng, lúc này tôi thấy một nữ du khách người Anh tỏ ra thích thú với chiếc còng đeo tay bằng bạc chạm hình rắn thần, con rắn há miệng ngoạm lấy viên đá mã não.
Sau một hồi "lời qua tiếng lại", nữ khách tóc vàng đã trả 300 USD để đổi quyền sở hữu chiếc vòng... Cả người bán lẫn người mua đều vui, cả hai đều nghĩ mình được hời trong phi vụ này!
Tiếp tục dấn sâu vào chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, cùng với nhiều món đồ độc kể trên, chúng tôi bắt gặp nhiều hình ảnh quen thuộc. Đó là những chiếc bàn là dùng than, những đao kiếm cùng những khẩu súng thần công với nhiều kích cỡ khác nhau bằng đồng lên nước xanh óng. Những khẩu súng thần công này chúng tôi gặp nhiều ở Huế, và tại tòa Bạch Dinh, nơi người Pháp từng giam cầm Vua Thành Thái trước khi đày ông sang Nigeria.
Hỏi về nguồn gốc của những khẩu thần công này, từ phiên dịch của bác tài Cham Danh, tôi được ông Thek, chủ quầy tiết lộ nó được trục vớt ở vịnh Xiêm La, nơi mà trong quá khứ từng chứng kiến nhiều cuộc giao tranh ác liệt giữa các triều đại phong kiến có đường biên lẫn đường biển giáp đất Thái?!
Giá cả của những khẩu thần công trên có muôn hình vạn trạng, mà nói như chị Tao Linh, một người Thái gốc Việt là "rất trên trời", người bán tùy độ ngờ ngệch, độ máu me và bộ vó của người mua mà nói giá. Như khẩu súng thần công hạng nhẹ, nặng 20kg, được chạm hoa văn tinh xảo lúc chúng tôi hỏi thăm, ông Thek tiết lộ giá tương đương 50 triệu đồng tiền Việt. Ông nói giá này là giá hời, bởi khẩu thần công này chẳng hiểu vì lý do gì mà hơn 5 năm qua ông không bán được.
Khách đến ai cũng nhìn, cũng hỏi rồi bỏ đi: "Ông này nói lúc đầu ông ta rao giá 5.000 USD (tương đương 110 triệu đồng) nhưng giờ thì bán với giá vốn để quay vòng vốn" - chị Tao Linh, phiên dịch.
Trong ma trận đồ xưa ở Thanon Burana Sat, thu hút đông du khách Việt ngắm nghía, mua sắm nhất là những quầy lạc xoong bày bán các pho tượng Phật be bé xinh xinh với đủ các chất liệu vàng, bạc, châu ngọc, ngà voi... Quanh nguồn gốc, niên đại của các cốt Phật này, ôi thôi những người bán mặc sức "nhả ngọc phun châu".
Qua lời phiên dịch của bác tài Cham Danh và chị Tao Linh, có ông chủ tiết lộ tượng Phật của mình được tìm thấy trong các cổ mộ, người bảo là vật gia truyền, lại có người tiết lộ cốt Phật đang chờ người có duyên đến trả tiền rước đi được tìm thấy trong các thạch động trên núi cao... Còn nhớ sau khi bật mí pho tượng Phật bằng đồng được đắp vàng lá ngồi trong tư thế kiết già, người bán tên Ken, ngoài 50 tuổi úp úp mở mở rằng pho tượng này được phát hiện trên núi Doi Inthanon có độ cao 2.565m, là đỉnh núi cao nhất ở Thái Lan, thuộc dãy núi Loi Lar hay Daen Lao...?!
3. Theo giải thích của cánh "con nghiện" - những người thích cái cảm giác lang thang ngắm nhìn, săn tìm những món đồ độc với người khác chỉ là đồ phế thải nhưng với mình là bảo vật, thì chợ lạc xoong là chợ bán đủ thứ hầm bà lằng. Sài thành-trái tim của đất phương Nam có khá nhiều chợ lạc xoong như chợ lạc xoong Dân Sinh, chợ lạc xoong Nguyễn Kiệm (đường Nguyễn Kiệm, quận Gò Vấp), chợ lạc xoong Nhựt Tảo (quận 10), chợ lạc xoong Võ Thị Sáu (quận 3)…. nhưng cả thảy khá khiêm tốn, nếu gộp chung lại, kể cả có sự góp sức của phố bán đồ giả cổ Lê Công Kiều (quận 1) so về tầm vóc thua xa chợ lạc xoong Thanon Burana Sat.
Và nếu như dân kinh doanh đồ lạc xoong ở ta bán buôn trong tình trạng phấp phổng vì sợ bị quản lý đô thị, cảnh sát khu vực "hốt" thì tại xứ Thái, cánh "tiểu thương" bán buôn khá thoải mái. Có lẽ nhờ vậy mà chợ cứ ngày càng được mở rộng, thu hút đông du khách quốc tế đến tham quan, mua sắm, trở thành điểm đến hấp dẫn trong danh sách những diểm dừng không thể không đáo qua ở thủ đô Bangkok.
Nếu luận về những chuyện thú vị ở chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, đặc biệt là những món đồ tiếng là "hàng" xưa cũ, "hàng" trăm năm thì miễn bàn. Bởi du khách quốc tế, nhất là khách Việt, đặc biệt là những người khoái chơi đồ cổ mới mon men vào thú chơi vốn dĩ nhiều cạm bẫy, lắm lọc lừa này, ưa thích. Vấn đề ở chỗ những món đồ được bày bán ở nơi đây có thực sự là đồ cổ hay chỉ là đồ giả cổ như ở khu đồ cổ Lê Công Kiều?
Thắc mắc này của chúng tôi được ông Sam, một cư dân Bangkok chính hiệu lúc cầm kính lúp soi kỹ một pho tượng Phật nhỏ trước khi quyết định mua, lý giải bằng lời khuyên rằng nếu không biết gì về đồ xưa tốt nhất là chỉ xem, chớ dại mà mua rước làm gì. Cũng theo ông Khen Sam, ông thường ra đây săn đồ xưa và thấy có nhiều người Việt đến mua tượng Phật: "Nếu họ mua vì thích thì được, chứ mua vì nghĩ đó là tượng cổ chắc chắn họ sẽ thất vọng".
Sau chuyến tham quan chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, chúng tôi rời Bangkok bằng đường bộ, hướng về khu vực cửa khẩu Arayaprathet (Thái Lan) - giáp với cửa khẩu Poi Pet (Campuchia). Tại khu vực giáp ranh giữa hai cửa khẩu này, chúng tôi gặp anh Song Nguyên, hướng dẫn viên một công ty lữ hành có chi nhánh tại Phnôm Pênh, lúc đưa nhóm du khách người Anh nhập cảnh biên giới Campuchia.
Hỏi thăm về chợ lạc xoong Thanon Burana Sat, sau chia sẻ tại Bangkok còn có một số chợ lạc xoong bày bán đồ mỹ nghệ, đồ giả cổ như chợ Nakhon Kasem, chợ cuối tuần Chatuchak..., anh Nguyên lưu ý rằng nếu ai đó tin ở Thanon Burana Sat bán đồ cổ thì đó là niềm tin viển vông: "Thanon Burana Sat, hay các chợ Nakhon Kasem, chợ Chatuchak... như khu chợ Nga ở Phnôm Pênh chỉ bán đồ giả cổ mà thôi, mua phải nhớ trả giá. Và cứ cho rằng bạn may mắn mua được món đồ thật thì bạn cũng chẳng thể nào mang ra khỏi lãnh thổ nước bạn, bởi đó là hành vi vi phạm pháp luật, không chỉ bị tịch thu, bị phạt tiền mà có khi bị xử lý hình sự" - anh Nguyên, cảnh báo
