Ghép tế bào gốc tạo máu, "cánh cửa" sự sống cho người bệnh đa u tuỷ xương

Tái sinh sự sống

Chia sẻ với phóng viên Báo CAND vào sáng 18/8 tại phòng ghép tế bào gốc, Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8, anh Hà Xuân K (49 tuổi, Hưng Yên) phấn khởi cho biết: "Tôi thấy mình như được tái sinh, sức khỏe tốt, ăn khỏe".

Anh K vừa trải qua 21 ngày ghép tế bào gốc trong phòng vô trùng tuyệt đối, hôm nay anh được xuất viện trở về gia đình.

Anh K không giấu được niềm vui và xúc động cho biết, anh vốn là người khỏe mạnh, vào tháng 8/2025 xuất hiện triệu chứng đau âm ỉ sườn trái, đi khám và được chẩn đoán sỏi thận. Một thời gian sau, cơn đau tăng dần, đến khi không chịu nổi, anh lên Hà Nội khám. Chụp cộng hưởng từ phát hiện u cột sống, làm các xét nghiệm chuyên sâu anh được chẩn đoán mắc u đa tuỷ xương và được phẫu thuật tại Bệnh viện K.

Căn bệnh đa u tuỷ xương khiến sức khỏe của anh K giảm sút nhanh chóng, vừa phải đối diện với đau đớn bào mòn hàng ngày, anh còn kiệt quệ vì không ăn được, cân nặng sụt giảm. Sau khi làm các xét nghiệm, anh đủ điều kiện ghép tế bào gốc và lựa chọn Bệnh viện 19-8 để thực hiện kỹ thuật chuyên sâu này.

"Ở Bệnh viện 19-8 tôi được các bác sĩ, điều dưỡng chăm sóc tận tình. Thời gian đầu ghép tôi vật vã đau đớn, không ăn uống được, chỉ nôn, các bác sĩ luôn ở bên động viên, điều dưỡng chăm sóc, tôi đã vượt qua được giai đoạn nguy hiểm", anh K chia sẻ.

Theo chia sẻ của ThS.BSCKI Phạm Thị Việt Anh, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8, ca ghép rất thành công, sức khỏe của bệnh nhân hồi phục nhanh chóng. Đây là ca ghép tế bào gốc tạo máu thứ 3 tại Bệnh viện 19-8 từ đầu năm 2026 và là ca ghép đầu tiên do bệnh viện tự chủ hoàn toàn.

Thăm, tặng hoa và chúc mừng bệnh nhân ra viện, Đại tá, PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 ân cần dặn dò người bệnh sau khi xuất viện về gia đình chú ý giữ gìn sức khỏe, tuân thủ lời dặn của bác sĩ.

ThS.BSCKI Phạm Thị Việt Anh cho biết, ngay sau thành công của ca ghép tế bào gốc này, Trung tâm Huyết học - Truyền máu chuẩn bị ghép tế bào gốc cho 2 bệnh nhân đa u tuỷ xương (một bệnh nhân nam 40 tuổi và một bệnh nhân nữ 52 tuổi). Hai ca này bệnh viện cũng sẽ tự chủ hoàn toàn.

Các triệu chứng ban đầu của hai bệnh nhân đều là đau lưng, đau cột sống dẫn đến đi lại khó khăn và từng bị chẩn đoán nhầm là thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm.

Chỉ khi xét nghiệm có dấu hiệu thiếu máu và chụp CT phát hiện các ổ khuyết xương, bệnh nhân mới được hội chẩn xác định mắc đa u tủy xương. Dù phát hiện ở giai đoạn muộn, tuy nhiên hai bệnh nhân vẫn đủ tiêu chuẩn ghép do tuổi đời còn trẻ.

Mở ra cơ hội sống cho người bệnh máu ác tính

Tại Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8 hiện có hơn 40 bệnh nhân điều trị nội trú, trong đó gần 30 người mắc bệnh máu ác tính. Trung tâm hiện có hơn 20 bệnh nhân mắc đa u tuỷ xương, nhiều người có chỉ định ghép tế bào gốc.

Chia sẻ với chúng tôi, bệnh nhân Hà Xuân Kỳ (40 tuổi, Thanh Hoá) cho biết: "Tôi sốc khi nhận được kết quả bị đa u tuỷ xương. Bệnh khiến tôi đau đớn, gần như không làm được gì, đi lại khó khăn. Tôi rất hy vọng vào phương pháp ghép tế bào gốc sẽ giúp mình hồi sinh sự sống", anh Kỳ chia sẻ.

U đa tuỷ xương hay còn gọi là bệnh Kahler, là một dạng ung thư máu ác tính. Bệnh xảy ra khi các tương bào (tế bào plasma - một loại bạch cầu trong tủy xương có chức năng tạo kháng thể chống nhiễm trùng) đột biến, tăng sinh không kiểm soát và lấn át các tế bào khỏe mạnh.

Theo BS Phạm Thị Việt Anh, trong điều trị các bệnh lý huyết học ác tính, có những phương pháp người bệnh không chỉ cần một loại thuốc mới, chi phí cao, mà cần một phương pháp điều trị chuyên sâu, hiệu quả cao có thể mở ra một cơ hội hoàn toàn khác cho hành trình phía trước. Ghép tế bào gốc tạo máu là một trong những kỹ thuật như vậy.

Với mong muốn đưa những kỹ thuật chuyên sâu, hiện đại đến gần hơn với người bệnh, Bệnh viện 19-8 đã triển khai đơn vị ghép tế bào gốc tạo máu, hướng tới mục tiêu làm chủ toàn bộ quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.

Ghép tế bào gốc tạo máu tự thân điều trị nhiều bệnh lý, đặc biệt như đa u tủy xương và một số thể u lympho, giúp kéo dài thời gian ổn định bệnh.

"Đối với ghép tự thân, thời gian ổn định bệnh kéo dài hơn so với các liệu pháp hóa trị thông thường ít nhất là khoảng 2 đến 3 năm. Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ sống/đời sống của bệnh nhân sau khi ghép tăng gấp 2,5 lần. Phương pháp này giúp bệnh nhân trở lại cuộc sống bình thường, có thể tự sinh hoạt và làm việc nhẹ nhàng mà không cần người chăm sóc", BS Việt Anh chia sẻ.

BS cũng cho biết, khoảng thời gian không tái phát dao động từ 3 đến 10 năm tùy theo đáp ứng của mỗi bệnh nhân. Thực tế ghi nhận tại bệnh viện, hai ca ghép đầu tiên đạt mốc sau 12 năm mới bị tái phát

Hiệu quả của phương pháp này tương đương với các liệu pháp miễn dịch hiện đại (vốn có thể tiêu tốn hàng tỷ đồng).

Về khía cạnh kinh tế, chi phí ghép tế bào gốc cũng thấp hơn so với các liệu pháp điều trị bằng hoá chất mới hiện nay. Ví dụ như thuốc Daratumumab (loại tốt nhất hiện nay) có chi phí khoảng 600 đến 700 triệu đồng cho cả đợt điều trị (đối với những thuốc chưa được BHYT chi trả).

Trong khi ghép tế bào gốc thực chất ít tốn kém hơn điều trị hóa chất liên tục. Sau khi ghép xong, bệnh nhân chủ yếu chỉ cần theo dõi chứ không phải tiếp tục điều trị thuốc hóa chất.

"Hầu như tất cả chi phí trong giai đoạn ghép tế bào gốc đều được BHYT chi trả, ngoại trừ một số loại thuốc hóa chất hiếm. Chi phí ghép tế bào gốc tại Việt Nam được đánh giá là rất phù hợp cho người bệnh", Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Huyết học - Truyền máu cho biết.

Theo BS Phạm Thị Việt Anh, lộ trình trong thời gian tới, Trung tâm Huyết học - Truyền máu phát triển theo hướng ghép tế bào gốc đồng loài, ghép tế bào gốc bán thuận hợp cũng như các kỹ thuật tiên tiến khác.

Bên cạnh đó, Bệnh viện 19-8 đang từng bước tiếp cận và phát triển các liệu pháp miễn dịch tế bào, kháng thể đơn dòng đặc hiệu kép,… hướng điều trị tiên tiến đang thay đổi mạnh mẽ lĩnh vực huyết học – ung thư trên thế giới.