GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch - Bệnh viện 19-8 cho biết, trước thủ thuật, van động mạch chủ của bệnh nhân hở mức 4/4 và chức năng co bóp của tim suy giảm rõ rệt.
Ngay sau khi van mới được đặt đúng vị trí, hình ảnh chụp kiểm tra cho thấy tình trạng hở van động mạch chủ hầu như không còn. Tình trạng lâm sàng và các thông số huyết động ổn định. Người bệnh đang được theo dõi sát tại bệnh viện.
Từ cấp cứu phù phổi đến quyết định thay van
Theo chia sẻ của GS Phạm Mạnh Hùng, trước đợt nhập viện, cụ ông vẫn khá khỏe và minh mẫn. Gần một tháng trước, cụ đột ngột khó thở dữ dội và được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện 19-8 trong tình trạng phù phổi cấp. Đây là một biểu hiện nặng của suy tim, khi dịch tích tụ nhanh trong phổi, cản trở việc hô hấp và đòi hỏi phải xử trí khẩn cấp.
Siêu âm tim và chụp động mạch chủ trước can thiệp xác nhận van động mạch chủ hở nặng mức 4/4, không kèm hẹp van. Siêu âm cũng cho thấy thất trái, buồng tim có nhiệm vụ bơm máu đi nuôi cơ thể, đã giãn và co bóp yếu. Phân suất tống máu thất trái (EF) chỉ còn 30%. Chỉ số này cho biết tỷ lệ máu được thất trái bơm ra trong mỗi nhịp co bóp và bình thường ở trên 50%. Các bác sĩ còn phát hiện cụ có hẹp động mạch vành, tức tình trạng thu hẹp các mạch máu nuôi cơ tim.
Nhóm hội chẩn đa chuyên khoa về bệnh van tim (còn gọi là Heart Team), thống nhất cần thay van để xử lý nguyên nhân chính gây suy tim.
Phẫu thuật tim mở là phương pháp điều trị chuẩn cho người bệnh hở van động mạch chủ nặng có triệu chứng đủ điều kiện mổ. Với người bệnh tuổi cao, suy tim nặng sau đợt phù phổi cấp, chức năng co bóp của tim suy giảm và bệnh động mạch vành đi kèm khiến nguy cơ mổ mở được đánh giá rất cao. Sau khi đánh giá cấu trúc vùng van và cân nhắc các phương án, ê-kíp quyết định thay van qua đường ống thông.
Thêm lựa chọn cho người bệnh khó phẫu thuật
Trong thủ thuật TAVI, bác sĩ đưa một van sinh học được gấp gọn qua ống thông đến tim rồi mở van tại vị trí cần thay. Ở người bệnh hẹp van động mạch chủ do vôi hóa, khung van mới thường có thể tựa vào các lá van dày, cứng và những mảng vôi xung quanh để giữ ổn định. Việc cố định van mới vì thế gặp nhiều khó khăn hơn.
Ê-kíp phải dựa trên hình ảnh để đo đạc kỹ cấu trúc vùng đặt van, chọn cỡ van phù hợp và xác định chính xác vị trí triển khai. Nếu khung van bám không chắc, van có thể di lệch. Nếu khung van áp sát không đều, máu vẫn có thể rò qua khe quanh van. Mỗi người bệnh cần một kế hoạch can thiệp phù hợp với giải phẫu cụ thể. Sau khi đặt van, sức khỏe cụ ông tiến triển tốt.
GS.TS Phạm Mạnh Hùng cho biết, TAVI điều trị hẹp van động mạch chủ đã được triển khai tại nhiều trung tâm ở Việt Nam. Một số bác sĩ tim mạch can thiệp Việt Nam đã hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật cho đồng nghiệp trong nước và quốc tế. Việc thực hiện thành công ca can thiệp cho người bệnh hở van động mạch chủ nặng đơn thuần đánh dấu bước tiến của Viện Tim mạch – Bệnh viện 19-8 và đội ngũ tim mạch can thiệp Việt Nam trong điều trị bệnh van tim phức tạp.
Theo hướng dẫn năm 2025 của Hội Tim mạch châu Âu và Hội Phẫu thuật Tim Lồng ngực châu Âu, TAVI có thể được cân nhắc ở người bệnh hở van động mạch chủ nặng có triệu chứng khi nhóm hội chẩn đa chuyên khoa đánh giá người bệnh không phù hợp với phẫu thuật và cấu trúc vùng van phù hợp với can thiệp.
Quyết định điều trị ở mỗi người bệnh còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây hở van và các tổn thương đi kèm. Chẳng hạn, khi động mạch chủ giãn đến mức cần sửa chữa, nhóm hội chẩn phải tính đến phương án xử lý cả van và đoạn mạch bị giãn.
Với những người trước đây có rất ít lựa chọn vì nguy cơ mổ mở quá cao, ca can thiệp tại Bệnh viện 19-8 mở thêm triển vọng được đánh giá và điều trị bằng phương pháp qua ống thông ngay tại Việt Nam.