EU và Canada tăng cường liên minh trước tác động từ chính sách của Tổng thống Trump

Hội nghị thượng đỉnh EU–Canada tại Montréal ngày 30/10 dự kiến sẽ thúc đẩy mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, bao gồm thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng, trí tuệ nhân tạo (AI), khí hậu, an ninh và Bắc Cực, đồng thời đẩy mạnh sự tham gia của Canada vào các chương trình của Liên minh châu Âu (EU).

Phát biểu tại Viện C.D. Howe, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh: “Rõ ràng là chúng ta còn rất nhiều dư địa để tăng cường hợp tác với nhau.”

Trong bài phát biểu, bà von der Leyen nhiều lần nhắc đến những biểu tượng văn hóa nổi tiếng của Canada, từ họa sĩ Emily Carr đến nhạc sĩ Leonard Cohen, đồng thời khẳng định: “Canada và Liên minh châu Âu là hai hệ thống bổ sung cho nhau”.

Chính sách thuế quan, các tuyên bố về sáp nhập lãnh thổ và những chỉ trích của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với các thể chế đa phương đang tạo thêm sức ép lên quan hệ Mỹ – châu Âu, khiến nhiều nước trong khu vực lo ngại về định hướng chính sách của Washington.

Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa Canada và EU. Ảnh: The Canadian Press/Christopher Katsarov.
Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa Canada và EU. Ảnh: The Canadian Press/Christopher Katsarov.

Đối với Canada, những tác động này càng trở nên sâu sắc do nền kinh tế nước này từ lâu đã phụ thuộc chặt chẽ vào Mỹ. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm và đa dạng hóa các đối tác quốc tế không còn đơn thuần là một lựa chọn chiến lược, mà đã trở thành một yêu cầu mang tính sống còn.

Ý định biến Canada thành "bang thứ 51" của Tổng thống Trump đã giáng một đòn mạnh vào mối quan hệ láng giềng được vun đắp qua nhiều thế kỷ giữa hai quốc gia, vốn từng được xem là có nền tảng vững chắc, ít chịu tác động từ những thay đổi về chính trị đảng phái.

Những lo ngại và thách thức chung mà EU và Canada đang đối mặt đã được thể hiện rõ nét trong các hoạt động ngoại giao trước thềm hội nghị thượng đỉnh.

Hồi tháng 9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã mời Thủ tướng Canada Mark Carney tham dự buổi đọc Thông điệp của Liên minh châu Âu. Tại đây, bà von der Leyen gây bất ngờ khi đề xuất đưa Canada trở thành "thành viên liên kết" đầu tiên trong lịch sử của EU.

Về phần mình, trong bài phát biểu tại Strasbourg, Thủ tướng Mark Carney đã đề xuất xây dựng một "liên minh vì tương lai", dựa trên nền tảng thịnh vượng và an ninh chung.

Trước thềm hội nghị, Thủ tướng Carney nhấn mạnh rằng liên minh này cần phải "đủ vững mạnh để không ai có thể áp đặt lựa chọn của mình", đồng thời "đủ cởi mở để các đối tác khác có thể tham gia". Tuyên bố được xem là lời phản bác gián tiếp đối với chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Tổng thống Trump.

Thủ tướng Canada Mark Carney tại Hội nghị thượng đỉnh EU–Canada 2026. Ảnh: The Canadian Press/Christopher Katsarov
Thủ tướng Canada Mark Carney tại Hội nghị thượng đỉnh EU–Canada 2026.
Ảnh: The Canadian Press/Christopher Katsarov

Hội nghị thượng đỉnh EU–Canada dự kiến sẽ mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực chiến lược, bao gồm thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng, trí tuệ nhân tạo (AI), ứng phó với biến đổi khí hậu, an ninh và khu vực Bắc Cực.

Bên cạnh đó, hai bên cũng hướng tới thúc đẩy sự tham gia sâu rộng hơn của Canada vào các chương trình của EU, trong đó có chương trình nghiên cứu và đổi mới sáng tạo Horizon Europe và chương trình trao đổi giáo dục Erasmus.

Các nguyên liệu thô thiết yếu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) – hai mặt hàng xuất khẩu chiến lược mà Canada sẵn sàng tăng cường cung ứng – cũng là những nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự.

EU đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh bị cáo buộc sử dụng nguồn cung các khoáng sản này như một công cụ gây sức ép về mặt địa chính trị. Đồng thời, khối cũng đang tích cực tìm kiếm các nhà cung cấp năng lượng mới nhằm hạ giá năng lượng bán lẻ cho người tiêu dùng.

Một vấn đề ưu tiên hàng đầu khác trong chương trình nghị sự là hỗ trợ Ukraine. Quốc gia đang chịu ảnh hưởng nặng nề của chiến sự này phải đối mặt với khoản thiếu hụt ngân sách lên tới 70 tỷ euro trong năm 2027, trong bối cảnh Nga tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động quân sự, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các lĩnh vực kinh tế chủ chốt của Ukraine và phong tỏa các tuyến vận tải qua Biển Đen.

Thể hiện tầm quan trọng của hội nghị thượng đỉnh lần này, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen có mặt tại Montréal cùng Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas và 9 Ủy viên châu Âu.

Sự hiện diện của đông đảo lãnh đạo cấp cao EU cho thấy liên minh mới không chỉ hướng tới việc mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược mà còn chú trọng tăng cường liên kết ở cấp độ thể chế. Theo kế hoạch, hai bên sẽ thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa các cơ quan chính phủ, nghị viện và cơ quan tư pháp.

Brussels cũng đang xem xét tổ chức cuộc họp giữa toàn thể thành viên Ủy ban châu Âu và Nội các Canada vào năm 2027, nhằm tiếp tục củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác song phương.

Mạnh Nguyễn

Các tin khác

Một hãng hàng không Mỹ lại gián đoạn diện rộng

Một hãng hàng không Mỹ lại gián đoạn diện rộng

Theo bản ghi của Hiệp hội Phi công hàng không (ALPA) được ABC News tiếp cận, sự cố của hãng United Airlines ảnh hưởng đến nhiều ứng dụng phục vụ phi công, bao gồm hệ thống liên lạc và nhắn tin của tổ bay.

Nga ghi nhận đợt tập kích UAV quy mô kỷ lục từ Ukraine

Nga ghi nhận đợt tập kích UAV quy mô kỷ lục từ Ukraine

Bộ Quốc phòng Nga cho biết cuộc tập kích bằng UAV của Ukraine rạng sáng 16/11 là đợt tấn công quy mô lớn nhất nhằm vào lãnh thổ Nga kể từ khi xung đột bùng phát năm 2022, đồng thời khẳng định lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn phần lớn số UAV.

Trung Quốc bay thử thành công máy bay điện có người lái

Trung Quốc bay thử thành công máy bay điện có người lái

Máy bay thương mại chạy điện CE-25A do Trung Quốc phát triển đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên có người điều khiển, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực đưa công nghệ pin điện vào lĩnh vực hàng không dân dụng.

Tòa nhà thương mại tại Phuket cháy lớn, 11 người thiệt mạng

Tòa nhà thương mại tại Phuket cháy lớn, 11 người thiệt mạng

Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra vào rạng sáng 16/11 tại khu vực Patong, đảo Phuket của Thái Lan, khiến ít nhất 11 người thiệt mạng và 36 người bị thương. Đến nay, chưa có thông tin về công dân Việt Nam trong số các nạn nhân của vụ hỏa hoạn.

Lỗ hổng cố hữu của hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ

Lỗ hổng cố hữu của hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ

Sự cố kỹ thuật nghiêm trọng xảy ra trong quá trình nâng cấp hệ thống viễn thông đã buộc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) phải ban bố lệnh dừng bay toàn quốc trong nhiều giờ, làm tê liệt hoạt động đi lại và phơi bày những lỗ hổng kéo dài nhiều thập kỷ của hạ tầng kiểm soát không lưu nước này.

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia đến Apple, Microsoft hay Tesla, vai trò của người sáng lập luôn gắn với những bước ngoặt phát triển. Trong bối cảnh đó, việc CEO Jensen Huang rời Nvidia sau bê bối đời tư đang đặt tập đoàn trước phép thử lớn về khả năng duy trì tăng trưởng, lợi thế cạnh tranh và sự ổn định trong giai đoạn chuyển giao lãnh đạo.

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

SpaceX lần đầu thu hồi thành công tàu Starship từ quỹ đạo

Tàu vũ trụ Starship của SpaceX hôm 14/11 (giờ địa phương) đã trở về thành công địa điểm phóng tại bang Texas (Mỹ) sau hơn 22 giờ hoạt động trên quỹ đạo, đánh dấu lần đầu tiên tầng trên của hệ thống tên lửa này được thu hồi bằng cánh tay cơ khí tại tháp phóng.

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Italia phạt Meta 805 triệu euro vì truy cập ảnh người dùng trái phép

Cơ quan bảo vệ dữ liệu Italia ngày 14/11 quyết định phạt tập đoàn Meta 805 triệu euro (khoảng 887 triệu USD) vì truy cập ảnh và video trên điện thoại của người dùng Facebook mà không có sự đồng ý cụ thể. Khoảng 20 triệu người dùng Android tại nước này được cho là bị ảnh hưởng.

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Kế hoạch tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận quốc tế. Theo giới chuyên gia, cuộc gặp không chỉ phản ánh những tính toán chiến lược của ba cường quốc mà còn có thể tác động đến cục diện an ninh quốc tế.

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Mỹ khôi phục hoạt động bay, họp báo nêu nguyên nhân sự cố

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã dỡ bỏ lệnh đình chỉ cất cánh trên toàn quốc sau hơn 4 giờ gián đoạn do sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy họp báo tại Nhà Trắng để lý giải nguyên nhân vụ việc. 

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh trên toàn quốc

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hôm 13/11 ra lệnh tạm dừng toàn bộ các chuyến bay khởi hành trên phạm vi cả nước do sự cố nghiêm trọng trong hệ thống liên lạc kiểm soát không lưu. Sự cố khiến gần 11.000 chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, gây gián đoạn hoạt động hàng không trên diện rộng.