Không còn những cảnh đặc trưng Sài Gòn trong những ngày vừa qua trên đường phố. Tình nhân “tiết kiệm” một cái ôm khi ngồi trên xe máy. Thiếu nữ ngại diện những bộ đồ... áo dài hơn quần xuống phố. Vắng bặt những cảnh mấy cậu ấm, cô chiêu chạy xe rề rà để cho thiên hạ có dịp... ngắm mình. Những người tham gia lưu thông ở TP HCM ngay từ sáng sớm cho đến chiều tối trong những ngày này đã biết cách phóng xe như điên để... trốn nóng. Cá biệt, vào giữa trưa, đường phố Sài Gòn vắng như... ngày tết(!).
Ngay từ thời điểm khoảng 6h30’ cho đến 7h sáng, thay cho một màn sương dày trong mùa khô tại Nam Bộ, là những tia nắng "sắc như dao" chiếu thẳng vào da mặt. Không còn cái ấm áp của nắng sớm, chỉ cần kéo cửa bước ra khỏi nhà, người dân tại TP HCM đã hiểu cảnh "thế nào là nắng nóng".
Trời oi ngay từ sáng, nên dường như mọi hoạt động ở thành phố này đều uể oải, chậm chạp và... bực bội. Sáng, chị hàng xóm kế nhà nhìn thấy tôi bỗng nhiên hét to nhẩm tính đoạn đường chị chạy từ Cao Lỗ (quận 8) về Võ Thị Sáu (đoạn thuộc quận 1) để đến được cơ quan với tâm trạng rất bi kịch. Chạy hết Cao Lỗ quẹo Phạm Thế Hiển, quẹo tiếp Dạ Nam đến Nguyễn Biểu, từ Nguyễn Biểu nhào qua Trần Hưng Đạo, Trần Hưng Đạo xuyên qua Lê Lợi, từ Lê Lợi cắt nhánh Pasteur, qua Pasteur đến Lê Duẩn, từ Lê Duẩn sang Đinh Tiên Hoàng, cắt ngang Nguyễn Thị Minh Khai và Điện Biên Phủ. Cuối cùng, đến Võ Thị Sáu. Nhẩm tính đoạn đường như để tìm đồng minh xong, chị nhìn... thẳng lên trời nói rất thảm thiết: "Đường xa quá xa mà sao nắng nóng dã man quá... Trời ơi". Dĩ nhiên, chỉ mình tôi nghe câu ca thán đó. Phía trên cao, nắng vẫn vô tư... dội lửa vào cái thành phố này.
Hôm rồi nghe thông tin từ Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ thông báo rằng Sài Gòn sắp "rước" được vài cơn mưa "vàng" bất thường thì người dân mừng lắm. Vội vã chạy sang Đài Khí tượng, hỏi Thạc sĩ Lê Thị Xuân Lan - Phó phòng Dự báo về tình hình thời tiết tại TP HCM nói riêng và khu vực Nam Bộ nói chung sắp tới sẽ như thế nào. Thạc sĩ Xuân Lan cho biết một số thông tin không lấy gì làm vui vẻ lắm, nhưng vẫn phải buộc lòng chấp nhận.
"Không khí lạnh đã vượt qua miền Bắc và miền Trung để tràn xuống miền
Chiều trao đổi với Thạc sĩ Xuân Lan xong, thì tối hôm ấy, TP HCM đã có mưa rả rích tại một số quận trên địa bàn. Hôm sau, cũng có thêm vài mươi phút mưa bong bóng nữa. Vài ngày sau, mọi thứ lại trở về với sự bất thường của thời tiết. Nắng vẫn cứ nóng như rang trên đầu, thứ nắng nóng rất “khó chống”. Điều bất thường ở chỗ, không khí dịu đi trong mưa lại nhanh chóng bùng lên ngay khi mưa vừa kết thúc. Cái nóng cứ dai dẳng bám riết lấy thành phố.
"Đợt nắng nóng này chưa phải là đợt nắng nóng nhất ở TP HCM đâu", Thạc sĩ Xuân Lan trấn an tôi như vậy. "Cách đây 11 năm, vào năm 1998, nhiệt độ từ đầu mùa khô đến cuối mùa là 39,6oC. Còn năm nay, từ đầu mùa (tính từ tháng 2/2010) đến nay, nhiệt độ chỉ ở mức chưa đến 37oC".
Đây là nhiệt độ được các chuyên gia khí tượng ở Đài đo trong lều khí tượng được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế. Tức là lều làm bằng gỗ, đặt cao hơn mặt đất 2m và trang bị dụng cụ đo nhiệt chuyên dụng... Còn ở ngoài trời, tùy theo điều kiện địa hình mà nhiệt độ có thể tăng thêm vài độ nữa. Kiểu như ở nơi kẹt xe, bề mặt bê-tông, mặt đường nhựa... mức nóng sẽ còn gay gắt hơn.
Nói đây là thời điểm chưa phải nóng nhất ở TP HCM là nói vậy thôi, chứ hiện tại, đợt nắng nóng này vẫn theo Đài Khí tượng thì có quá nhiều điều bất thường. Ngay từ sáng sớm, nắng đã bắt đầu nóng gay gắt kéo dài mãi đến tận chiều tối. Thế nên, người dân sinh sống trên địa bàn thành phố cảm thấy ngày dài hơn và nắng nóng cũng khủng khiếp hơn.
Cảnh mua bán nước trong mùa nắng gắt.
Khổ nhất trong thời điểm nắng nóng gay gắt này, có lẽ là những hộ dân đang lâm vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt ở một số tuyến đường thuộc khu vực Nhà Bè, quận 8, quận 7, Tân Phú, huyện Bình Chánh... Theo số liệu, chỉ tính riêng tại hai quận là quận 7 và huyện Nhà Bè thì hiện tại mỗi ngày đã thiếu khoảng 30.000m3 nước sinh hoạt. Dẫu có cố gắng hết mức bằng cách huy động cả xe bồn lẫn xà lan cung ứng thêm nước sạch, thì Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè chỉ đáp ứng được thêm khoảng gần 3.000m3 nước cho người dân. Một số hộ dân may mắn mua được nước của công ty với giá... dễ thở, số còn lại phải chấp nhận mua của tư nhân với mức giá nhiều lúc lên đến... 180.000/m3 nước.
"Không đủ nước trong những ngày khác còn cố gắng được, chứ không đủ nước trong đợt nắng nóng này thì nguy hiểm quá. Sống ở Sài Gòn mà cứ như sống ở châu Phi vậy. Nắng đổ lửa trên đầu, mình khát nước dưới đất", chị Ngọc Hà ở Nhà Bè than thở.
Theo đại diện của Nhà máy nước BOO Thủ Đức, phải đến cuối tháng 4/2010, nước của nhà máy này mới có thể thông suốt đến khu vực Nhà Bè để phần nào có thể giải quyết được tình trạng khát nước của các hộ dân tại nơi đây.--PageBreak--
Có những người khổ sở vì nóng, thì cũng có những người hưởng lợi từ nóng.
Những chiếc ba gác giải khát lưu động bán dừa lạnh trên tuyến đường QL13 (quận Bình Thạnh) mấy ngày nay bỗng dưng sôi động hẳn. Người mua tràn cả ra đường để chờ đến lượt mình được uống nước dừa lạnh. Mà có khi, dừa chặt ra không kịp để lạnh, cứ thế mà bán. Chưa bao giờ những con người mưu sinh hè phố này cười rạng rỡ đến vậy.
Anh Ngọc Hùng, chủ một xe dừa dạo tranh thủ vài phút ngơi tay nói như hét với tôi rằng: "Nắng nóng bán được lắm. Bình thường bán khoảng từ 50 đến 60 trái là mừng lắm rồi. Vậy mà trong dịp nắng nóng có ngày bán được đến 300 trái", nhẩm tính giá của một trái dừa là 5 nghìn đồng. 300 trái được bán ra thì tổng thu nhập của các "ông bà chủ" ba gác dừa mỗi ngày là 1,5 triệu đồng. Số tiền rất ấn tượng.
Không chỉ dừa lạnh, những cửa hàng nước sâm lạnh trên góc đường Điện Biên Phủ - Đinh Tiên Hoàng, nhân viên của quán chạy không kịp thở vì nhu cầu giải khát của khách. Thế mới biết, nắng nóng ở Sài Gòn... không chỉ là bi kịch. Đổi lại, người bán hột gà nướng, xôi vò, cháo lòng... đang lâm vào tình trạng "khan hiếm khách trên diện rộng".
Gần như là vào mỗi trưa, tất cả các quán cà phê máy lạnh có phục vụ cơm trưa văn phòng đều chật kín chỗ. Dãy cà phê ở khu vực Hồ Con Rùa vào khoảng 11h, bói cũng không tìm ra một chỗ trống. Không biết khách đến quán trốn nóng từ thời điểm nào mà tài tình đến thế(!?). Có những quán cà phê một nửa sân vườn, một nửa phòng lạnh thì trong thời điểm hiện tại, phía sân vườn chỉ dành để... làm kiểng bởi bất kỳ thời điểm nào trong ngày, khách đều chăm chăm giành cho bằng được chỗ ngồi ở phòng lạnh. Quản lý ở một quán cà phê kiểu vậy cho biết, nhiều lúc tiếc khách lắm, nhưng buộc lòng phải từ chối khách vì phòng lạnh bao giờ cũng trong tình trạng quá tải, dẫu đã được kê thêm bàn nhằm tận dụng tối đa diện tích.
Anh bán cà phê cóc, nằm trong con hẻm nhỏ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai cũng tranh thủ khoe rằng, anh mới sắm cái hồ bơi bơm hơi nhỏ cho lũ nhóc ở nhà trốn nóng. Chứ ra bể bơi thì sợ ba cái bệnh bậy bạ kiểu đau mắt hay viêm tai gì đó, bơi ở nhà cho chắc ăn. "Nếu mà trời còn nóng nữa, tôi sẽ sắm hẳn cái hồ bơi kiểu mới, cao 1m. Hồ bơi dành cho người lớn mà, nhập nguyên con từ Malaysia hay ở đâu đó về, giá khoảng chừng 2,5 triệu hay 3 triệu đồng gì đó. Chắc anh cũng chơi thôi, chịu sắp hết nổi với thời tiết này rồi", anh nói vậy.
Có chuyện liên quan đến trẻ em mùa nóng nghe cũng thương. Chị Ngọc Anh, công tác tại một cơ quan ở quận 1. Vợ chồng có cậu con nhỏ được 5 tháng tuổi, hiện đang ở nhà thuê. Nhà thuê của công chức thì lấy đâu ra máy lạnh, vậy là trước đợt nắng nóng bất thường này, chị buộc phải gửi con về Long Hải vừa để cậu nhóc trốn nóng, vừa nhờ bà ngoại chăm sóc giúp.
Điều khá đặc biệt là theo thông tin tôi có được, lượng khách đặt tour ở các công ty du lịch cho các chuyến đi biển hoặc đảo vẫn không tăng đáng kể. Khác hẳn với đợt nắng nóng gay gắt tại Hà Nội vào năm nào, khách du lịch đăng ký đi Phú Quốc, Côn Đảo, Nha Trang... Thậm chí là đi vào... TP HCM để tránh nóng tăng nhanh đến chóng mặt.
Lan man chuyện nóng tại TP HCM, xin kể nốt câu chuyện nghe cứ như đùa, nhưng lại là sự thật đang diễn ra. Dạo này, nắng nóng khiếp quá, nên đàn ông ở thành phố cũng bắt đầu làm quen với khẩu trang loại dày và áo khoác dài tay để chống chọi với cảnh "nắng đã nồng đến... cháy môi em".
Hỏi đùa chị bán dược phẩm gần nhà rằng mùa nóng vậy, mặt hàng nào chị bán được nhiều nhất. "Ngoài những loại vitamin tăng sức đề kháng vì người ta sợ cảm nắng, thì thứ bán chạy còn lại chính là... vitamin E bôi dưỡng da, giữ ẩm để chống nám. Mà thời gian gần đây, nam giới đến hỏi mua vitamin E cũng bắt đầu nhiều rồi. Trời này, rất dễ bị nám mặt khi chạy xe ngoài đường", chị trả lời. Hỏi cốt yếu để vui vui, ngờ đâu, câu trả lời thì lại rất hợp thời sự.
Thạc sĩ Xuân Lan nói nắng nóng có thể kéo dài đến hết tháng 4. Có lúc, nhiệt độ đo được trong lều khí tượng gần tới 40oC. Nghĩa là nhiệt độ ngoài đường phố chắc chắn trên 41oC. Thêm một thử thách mới đang chờ đợi người dân sinh sống tại TP HCM.
Lại một thông tin không vui khác là cuối tháng 3/2010, ông Trịnh Ngọc Khánh, Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã thông báo cho các doanh nghiệp trong một cuộc họp với Bộ Công thương rằng: "Hãy chuẩn bị sẵn máy phát điện". Bởi đơn giản, theo như ông Khánh cho biết thì việc cung cấp điện ở thời điểm này rất căng thẳng. Để có thể cung cấp điện ổn định, EVN đã huy động mọi nguồn cung cấp điện, tính cả nguồn giá đắt từ các tổ máy phát điện chạy dầu.
Tuy nhiên, nhu cầu sử dụng điện vẫn tăng mạnh và có thể, EVN bắt đầu cảm thấy "mỏi cơ" sau một thời gian dài "gồng người" phục vụ(?!). Nhu cầu sử dụng điện ở các địa phương tăng cao một cách đột biến, trung bình tỉ lệ tăng của các miền vào khoảng 40%. Trong lúc, nước ở các hồ đang mở mức rất thấp do khô hạn kéo dài. Nắng nóng và... điện cúp, mới nghĩ đến đó đã thấy rùng mình.
Nắng nóng bất thường, trẻ em nhập viện tăng có lúc đến 50%. Người tâm thần thường xuyên "diễu hành" trên phố. Và những người có nguy cơ tiềm ẩn bệnh tâm thần cũng đang ở trong tình trạng "dự bị hạng sang", cuộc sống người dân ít nhiều bị đảo lộn, một bộ phận xã hội trở nên cáu gắt và dễ sử dụng bạo lực hơn... quá nhiều hệ lụy từ đợt nắng nóng bất thường này.
Hơn 30 ngày nữa, theo Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, TP HCM sẽ có những cơn mưa nghịch mùa. Và hy vọng, đến tháng 6/2010, TP HCM sẽ chính thức bước vào mùa mưa.
Còn rất nhiều ngày để không khí có thể dịu mát trở lại. Còn hiện tại, người dân ở TP HCM vẫn phải chấp nhận chuyện "nắng cháy trên đầu và nóng quanh đây"
