Dự thảo nghị quyết mới chống Iran: Giơ cao… đánh khẽ!

Trong tuần này, Hội đồng Bảo an LHQ có thể sẽ đưa ra một dự thảo nghị quyết mới nhằm xiết chặt thêm các biện pháp trừng phạt chống Iran. Trước đó, Mỹ đã trao cho phía Nga và Trung Quốc những nội dung chính của bản dự thảo do nước này cùng với Anh, Pháp và Đức chuẩn bị.

Bất chấp nội dung của bản dự thảo kêu gọi tăng cường thêm áp lực lên Iran, nhưng các biện pháp trừng phạt lại không tác động lên lĩnh vực năng lượng chủ chốt của quốc gia này, trong khi chỉ hạn chế ở những lĩnh vực khác như đóng tàu, ngân hàng, bảo hiểm v.v... cũng như một vài đề xuất nhằm chống lại giới lãnh đạo tại Tehran . Đó là chưa tính đến khả năng dự thảo này tiếp tục bị "mềm hóa" để có thể nhận được sự ủng hộ của Nga và Trung Quốc. Với tất cả những lý do trên, bản dự thảo nghị quyết mới ngay từ khi chưa được thông qua đã được đánh giá là một thất bại của Washington , đồng nghĩa với thắng lợi của chính quyền Ahmadinejad...

Theo thông tin mới nhất của tờ The New York Times dựa trên nguồn tin của các nhà ngoại giao phương Tây trong Hội đồng Bảo an, Mỹ đã thỏa thuận xong với các đồng minh phương Tây của mình về bản dự thảo nghị quyết mới đối với Iran, trước khi chuyển giao cho Nga và Trung Quốc. Nội dung cụ thể của bản dự thảo có kêu gọi cộng đồng quốc tế thực thi một cách kiên quyết hơn những biện pháp đã được nêu ra trong 3 nghị quyết trước đó của Hội đồng Bảo an về Iran, kèm theo một số hạn chế mới về buôn bán vũ khí, hợp tác trong lĩnh vực đóng tàu và ngân hàng. Những biện pháp trừng phạt mới trong các lĩnh vực này sẽ được bổ sung và mở rộng hơn. Chẳng hạn như bên cạnh các ngân hàng đã là đối tượng của lệnh trừng phạt trước đó như Melly và Saderat, giờ đây đến lượt Ngân hàng Trung ương Iran cũng phải hứng chịu một số biện pháp hạn chế.

Bản dự thảo nghị quyết mới của Hội đồng Bảo an LHQ cũng mở rộng danh sách những cá nhân và công ty có liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran . Trong trường hợp nghị quyết này được phê chuẩn, các chuyên gia Iran đang làm việc trong lĩnh vực hạt nhân sẽ bị cấm nhập cảnh vào các quốc gia khác, còn tài khoản của các công ty có liên quan đến lĩnh vực hạt nhân cũng sẽ bị khóa.

Khác biệt chính của bản dự thảo hiện nay so với những nghị quyết trước đó chính là những biện pháp trừng phạt có địa chỉ rõ ràng nhằm vào Tổ chức công nghiệp - quân sự có ảnh hưởng tại Iran - Quân đoàn vệ binh cách mạng Hồi giáo. Những biện pháp chống lại thành trì chính của chế độ tại Tehran này là cấm các đại diện của tổ chức này đi lại trên khắp thế giới, cũng như buôn bán với các công ty do họ điều hành.

Tuy nhiên cũng theo tờ The New York Times, dự thảo nghị quyết mới này không đưa ra bất kỳ giải pháp hạn chế nào đối với việc xuất khẩu dầu mỏ, nhập khẩu xăng và các sản phẩm hóa dầu khác của Iran. Cần biết là xuất khẩu dầu mỏ hiện đang chiếm tới 80% tổng số thu nhập của Iran, trong khi cũng có tới 40% lượng xăng và sản phẩm hóa dầu tiêu thụ trong nước phải nhập khẩu. Nói tóm lại, lĩnh vực chiến lược quan trọng nhất trong nền kinh tế Iran đã không phải chịu tác động của những biện pháp trừng phạt mới.

Việc xây dựng một bản dự thảo nghị quyết mới về Iran bắt đầu được đẩy mạnh, sau khi Tehran không thực thi yêu cầu từ bỏ việc làm giàu uranium và khôi phục hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) vào tháng 12 năm ngoái. Ngay sau đó, chính quyền Obama khẳng định rằng, trong trường hợp các nỗ lực ngoại giao bị thất bại, câu trả lời của cộng đồng quốc tế cần phải thích đáng và cứng rắn hơn. Cụ thể như Ngoại trưởng Hillary Clinton còn cảnh báo trước về "những biện pháp trừng phạt gây tê liệt".

Trước những cảnh báo kiểu "đao to búa lớn" trên, công luận quốc tế ban đầu đều cho rằng, nội dung hàng đầu trong danh sách "những biện pháp trừng phạt gây tê liệt" trên chính là cấm vận hợp tác năng lượng với Iran, vẫn được coi là cú đánh mạnh nhất vào nền kinh tế nước này. Tuy nhiên theo các nguồn tin ngoại giao có khả năng tiếp cận với các cuộc đàm phán giữa Washington với các đồng minh phương Tây của họ (Anh và Pháp), chỉ có Paris ủng hộ mạnh mẽ nhất cho biện pháp cấm vận năng lượng đối với Tehran . Nhưng Anh và Mỹ đã từ chối đề xuất trên với lý do, một dự thảo nghị quyết có phương án trừng phạt này sẽ chẳng có chút cơ hội để nhận được sự ủng hộ của hai thành viên thường trực khác trong Hội đồng Bảo an là Nga và Trung Quốc.

Với những nội dung cơ bản trên, bản dự thảo nghị quyết mới đang gây ra mối hoài nghi thực sự về khả năng nó có thể tạo ra một sức ép thực sự lên Tehran . Đó là chưa tính đến khả năng (gần như là chắc chắn) những biện pháp trên còn tiếp tục bị "mềm hóa" sau quá trình mặc cả với Moskva và Bắc Kinh. Về phần nước Nga, một số quan chức hàng đầu sau khi nghiên cứu bản dự thảo đã nhận xét đây là giải pháp "quá cứng rắn". Ngay trong chuyến công du tới Paris mới đây, Tổng thống Medvedev của Nga đã bóng gió bày tỏ quan điểm về "những biện pháp trừng phạt khôn khéo" đối với Iran .

Tuy nhiên, trở ngại chính đối với những người ủng hộ bản dự thảo nghị quyết mới chắc chắn phải là Trung Quốc, khi nước này trong thời gian gần đây vẫn tỏ ra kiên quyết không ủng hộ bất cứ một biện pháp trừng phạt mới nào nhằm vào Iran.

Xét trên một bình diện tổng thể hơn, chính sách trừng phạt về mặt nguyên tắc hiện được coi là "không thể chấp nhận được" đối với Bắc Kinh, trong bối cảnh họ đang rất tích cực đầu tư vào các nước đang phát triển. Tóm lại, việc thông qua các biện pháp trừng phạt cứng rắn mới sẽ có nguy cơ phá hỏng mối quan hệ hợp tác chiến lược đã được gây dựng từ nhiều năm nay với cộng đồng các nước đang phát triển - điều mà cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều không muốn mạo hiểm. Không có gì ngạc nhiên khi kể cả chưa được chính thức thông qua, bản dự thảo nghị quyết mới đối với Iran đã được đánh giá chỉ là một đòn "giơ cao đánh khẽ"

Hồng Sơn (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.