Với một năm thị trường lao động có nhiều biến động, đặc biệt những tháng cuối năm tình trạng doanh nghiệp thiếu đơn hàng, người lao động thiếu việc căng thẳng đang diễn ra, không ít doanh nghiệp cố gắng duy trì việc làm cho người lao động cũng đã là một sự cố gắng. Dù chỉ còn 1 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán 2023, nhiều doanh nghiệp vẫn phải chờ cân đối thu chi mới có thể đưa ra phương án thưởng Tết cho người lao động.
Vẫn “treo” phương án thưởng Tết
Thời điểm hiện tại, Ban lãnh đạo Công ty TNHH XNK Linh Hân vẫn đang quay cuồng trong việc xử lý các đơn hàng, do đó phương án thưởng Tết cho hơn 2.000 cán bộ công nhân viên của công ty vẫn đang “treo” lại. Ông Mai Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH XNK Linh Hân cho hay, công đoàn và ban lãnh đạo công ty cũng đã bàn tới việc thưởng Tết, tuy nhiên do vẫn còn khó khăn trong việc xử lý vướng mắc các đơn hàng nên phía công đoàn và công ty đã thống nhất sẽ tạm thời lùi việc công bố phương án thưởng Tết lại.
“Chúng tôi là doanh nghiệp chuyên về may xuất khẩu với thị trường chủ yếu là Hàn Quốc và một số nước ở châu Âu. Từ tháng 9 đến nay, lượng đơn hàng đang giảm mạnh, nếu không ký được đơn hàng mới thì đến hết tháng 3/2023 sẽ không thể duy trì được việc làm cho gần 2.000 lao động. Ban lãnh đạo cũng đã thống nhất bằng mọi giá phải duy trì thưởng Tết cho người lao động, nhưng nhiệm vụ trước mắt phải tập trung là tháo gỡ khó khăn về đơn hàng. Phải có đơn hàng để ổn định sản xuất đến hết quý II/2023 là vấn đề cần ưu tiên giải quyết trước”, ông Hùng cho biết.
Cũng đang “treo” phương án thưởng Tết, ông Nguyễn Quang Long, Giám đốc Công ty cổ phần sản xuất và kinh doanh dịch vụ thương mại Hải Hà cho hay, do năm nay mảng kinh doanh của công ty không hiệu quả nên đến thời điểm hiện nay, phương án thưởng Tết vẫn chưa thể chốt được.
“Toàn bộ cán bộ, nhân viên các bộ phận, các chi nhánh của công ty cũng gần 400 người. Cả năm vừa qua kinh doanh chưa thực sự hiệu quả vì thế hiện tại đang bước vào giai đoạn cao điểm sản xuất kinh doanh nên chúng tôi dự định để sát Tết, xem xét cụ thể tình hình tài chính như thế nào mới chốt phương án thưởng Tết. Hiện chúng tôi đang đẩy mạnh đưa hàng về các tỉnh thành, còn thưởng Tết bao nhiêu, thưởng thế nào còn phụ thuộc rất lớn vào kế hoạch sản xuất kinh doanh trong năm nay, cụ thể là Tết năm 2022 này. Năm ngoái mức thưởng của công ty trung bình khoảng 5 triệu đồng/người. Với những người gắn bó với công ty lâu năm, cụ thể từ 3 năm trở lên thì sẽ có những chính sách đãi ngộ thêm. Năm nay chúng tôi cũng mới chỉ định hướng sẽ cố gắng duy trì thưởng Tết như năm ngoái", ông Nguyễn Quang Long cho hay.
Hiện tại đã xuất hiện nhiều thông tin các doanh nghiệp công bố phương án thưởng Tết cho người lao động. Tuy nhiên, đó chỉ là con số ít bởi nhiều doanh nghiệp đang vật lộn để đẩy nhanh sản xuất dịp cuối năm. Tất cả đều mong muốn duy trì thưởng Tết cho người lao động nhưng khả năng có hay không thưởng Tết cho lao động chưa thể khẳng định. Chắc chắn, người lao động ở các doanh nghiệp này sẽ vẫn phải "ngóng" thưởng Tết, có thể ít nhất qua Tết Dương lịch năm 2022, thậm chí sát Tết Nguyên đán mới có kết quả.
Doanh nghiệp đều quan tâm đến người lao động
Năm 2022 là năm có nhiều biến động với thị trường lao động, nếu những tháng đầu năm ghi nhận sự phục hồi ngoạn mục với tỷ lệ tuyển dụng lao động sôi động thì những tháng cuối năm, “làn sóng” mất việc làm trên diện rộng. Bà Hoàng Thị Thu Hồng, Phó Chủ tịch Công đoàn Dệt may Hà Nội cho biết, do tác động của kinh tế thế giới, các doanh nghiệp bị cắt giảm đơn hàng, do đó dự báo mức thưởng Tết của các doanh nghiệp dệt may năm nay sẽ rất khó khăn.
“Khi doanh nghiệp khó khăn thì rất khó để người lao động có lương, thưởng cao. Với các doanh nghiệp dệt may lớn, truyền thống có thể sẽ cố gắng duy trì mức thưởng Tết bằng năm ngoái để giữ chân người lao động. Nhưng với những đơn vị khó khăn, thì việc đảm bảo trả đủ lương, không nợ lương đã là rất cố gắng trong bối cảnh hiện nay”, bà Hồng nói.
Trong khi đó, theo ghi nhận của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, nhìn chung dù khó khăn nhưng các doanh nghiệp vẫn cố gắng chăm lo cho người lao động. Trừ một số doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp ngừng hoạt động sẽ khó có thể có nguồn thưởng Tết, số còn lại vẫn có thưởng, dù có thể bằng hoặc thấp hơn các năm trước.
“Sẽ có 30-50% doanh nghiệp giảm thưởng Tết năm 2022. Dù vậy, đây vẫn sẽ là nỗ lực lớn của doanh nghiệp và chủ sử dụng. Với các doanh nghiệp khó khăn, không thể thưởng Tết hoặc doanh nghiệp phá sản, ngừng hoạt động, công nhân, lao động mất việc, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ tính toán có kế hoạch hỗ trợ lao động cụ thể”, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu cho hay.
Ở góc nhìn tích cực hơn, ông Lê Quang Trung, nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm, Bộ LĐ – TBXH cho rằng, tình hình thưởng Tết năm nay có biến động nhưng không nhiều. Ông Trung lý giải, mặc dù quãng thời gian cuối năm có một số doanh nghiệp ở một số ngành nghề thiếu đơn hàng, người lao động khó khăn về việc làm nhưng trong bối cảnh kinh tế phục hồi mạnh mẽ thì vẫn có rất nhiều doanh nghiệp, nhóm ngành phát triển, có lợi nhuận cao hơn. Do đó, ở các doanh nghiệp này chắc chắn thưởng Tết sẽ cao hơn năm trước.
“Tiền thưởng dịp cuối năm rất nhân văn vì hỗ trợ cả vật chất và tinh thần cho người lao động, song tùy vào điều kiện thực tế, từng doanh nghiệp sẽ có mức thưởng phù hợp. Có một vấn đề mà chúng ta phải thừa nhận là hiện nay các doanh nghiệp đều rất quan tâm đến người lao động cả về vật chất lẫn tinh thần mỗi khi Tết đến. Bên cạnh thưởng Tết, nhiều doanh nghiệp còn có những khoản tiền hỗ trợ nhất định để đảm bảo tất cả người lao động đều có Tết sum vầy, đầm ấm. Điều này đang dần trở thành văn hóa trong các doanh nghiệp hiện nay”, ông Trung nhận định.
Không được nợ lương, thưởng Tết của người lao động 
Thưởng Tết và chuyện khó nói của các vận động viên 
