Phát biểu khai mạc và đề dẫn, đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh cho biết, sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cốt lõi là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và không gian truyền thông số đa phương tiện đã làm thay đổi căn bản phương thức tiếp cận thông tin của xã hội. Không gian mạng đã trở thành “mặt trận chính” trong đời sống chính trị - tinh thần của Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Dư luận xã hội dịch chuyển mạnh mẽ lên không gian mạng với tốc độ lan truyền tính bằng giây. Điều này đặt ra yêu cầu sống còn: Công tác Tuyên giáo và Dân vận phải đổi mới toàn diện, thay đổi tư duy kinh nghiệm lối mòn, phản ứng thụ động sau sự kiện, để chuyển sang phương thức quản trị tư tưởng chủ động, dựa trên dữ liệu, dự báo chính xác và minh chứng thực tiễn.
Đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết cho rằng, yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận trong tình hình mới là nhiệm vụ vừa mang tính cấp bách trước mắt, vừa mang tầm chiến lược lâu dài. Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số hay trí tuệ nhân tạo không làm thay đổi mục tiêu chính của công tác tư tưởng và dân vận, mà chỉ thay đổi cách thức để thông tin chính thống đến với người dân nhanh hơn, chính xác hơn, thuyết phục hơn, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chính quyền, tạo nên sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Công tác tuyên giáo và dân vận không chỉ dừng lại ở vai trò tuyên truyền, cổ động trực quan hay giải thích chính sách đơn thuần, mà phải chủ động tham gia trực tiếp vào việc xây dựng thể chế, tạo sự thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong Nhân dân và định hướng, đồng hành cùng tiến trình đổi mới.
Tại toạ đàm, các đại biểu đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận các tỉnh, thành phố phía Nam, Đặc khu Phú Quốc, Đặc khu Côn Đảo và Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã báo cáo tham luận những cách làm hay trong công tác tuyên giáo và dân vận thời gian qua; đồng thời đề xuất những cách làm mới phù hợp với tình hình thực tế, nhất là trên môi trường mạng xã hội.
Công tác tuyên giáo và dân vận phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức và chất lượng tham mưu, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Cần đổi mới mạnh mẽ từ tuyên truyền, vận động chủ yếu theo phương thức truyền thống sang truyền thông chính sách, tăng cường đối thoại và tạo đồng thuận xã hội; từ chủ yếu xử lý những vấn đề đã phát sinh sang chủ động nắm chắc tình hình, nghiên cứu, dự báo và tham mưu ngay từ cơ sở; từ phương thức làm việc phần nhiều dựa trên kinh nghiệm sang kết hợp chặt chẽ giữa kinh nghiệm tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học, dữ liệu và chuyển đổi số. Đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành, nâng cao năng lực số, năng lực phân tích, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, dự báo và xử lý thông tin.
Phát biểu kết luận toạ đàm, đồng chí Nguyễn Quang Đức, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, công tác tuyên giáo, dân vận phải bám sát thực tiễn, đồng hành cùng quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách hành chính; lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo và lấy sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận xã hội làm mục tiêu.
Vì vậy, trong thời gian tới cần coi trọng hơn nữa công tác nghiên cứu và tổng kết thực tiễn; xây dựng các chương trình nghiên cứu theo từng chuyên đề, từng vùng, từng nhóm vấn đề; xem đây là “phòng thí nghiệm thực tiễn” để nhận diện sớm các xu hướng, phát hiện vấn đề mới và mô hình sáng tạo. Qua đó, gắn kết nghiên cứu lý luận với thực tiễn, kịp thời bổ sung luận cứ khoa học tham mưu với Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, góp phần hoàn thiện nội dung, phương thức tiến hành công tác tuyên giáo và dân vận trên phạm vi cả nước.
Đồng chí Nguyễn Quang Đức nhấn mạnh, trong thời gian tới, công tác tuyên giáo và dân vận phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức và chất lượng tham mưu, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Thực tiễn đòi hỏi công tác tuyên giáo và dân vận phải tham gia ngay từ đầu, “nghiên cứu trước, dự báo trước, tham mưu trước”, không để rơi vào thế bị động, khoảng trống thông tin; không thể chỉ dừng ở tuyên truyền sau khi chủ trương được ban hành, mà phải tham gia từ quá trình nghiên cứu, tham mưu, truyền thông chính sách và tổ chức thực hiện; chủ động nắm chắc tình hình Nhân dân, dư luận xã hội; phản ánh trung thực thực tiễn để kịp thời tham mưu hoàn thiện chủ trương, chính sách.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số đang làm thay đổi căn bản môi trường tiến hành công tác tư tưởng. Do đó, cần đổi mới phương thức công tác trên nền tảng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và dữ liệu; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Cần đột phá trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, gắn lý luận với thực tiễn và vị trí việc làm; ưu tiên phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành, cán bộ tham mưu chiến lược và cán bộ trẻ có tư duy nhạy bén, khả năng thích ứng cao với quá trình hội nhập.
