Độc giả giúp nhà báo vạch trần tiêu cực

1. Cách đây gần hai năm, vì tâm lý hoảng sợ khi số ca tử vong do nhiễm virus SAR-CoV-2 phát sinh, nhiều người tìm cách “chen chân” tiêm vaccine. Trong bối cảnh đó, ngày 14/9/2021, Đại tá Trần Duy Hiển – Phó Tổng biên tập Báo CAND chỉ đạo PV thường trú tại Nam Trung bộ xác minh thông tin độc giả họ Nguyễn ở TP Nha Trang (Khánh Hoà) phản ánh một số người trẻ ở phường Vĩnh Hòa được “ưu ái” bất thường khi tiêm vaccine trong nhóm hưu trí, cựu chiến binh.

Tôi nhớ lúc đó, ngoài việc thực hiện thông điệp “5K”, bất kỳ ai đi từ tỉnh này sang tỉnh kia đều phải có giấy tờ xác nhận đảm bảo sự an toàn. Rất may lúc đó tôi đã tiêm vaccine mũi 1, được đến Khánh Hòa trong giới hạn kiểm soát, nên phải kết nối điện thoại, zalo với những người có chức trách ở UBND phường Vĩnh Hòa và UBND TP Nha Trang. Chiều hôm sau, bài viết: “Xác minh làm rõ nhiều người trẻ được tiêm vaccine trong nhóm cựu chiến binh, hưu trí” trên Báo CAND online được nhiều người quan tâm. Điều đáng nói là khi xác minh vụ việc, PV tiếp tục nhận được sự hỗ trợ tích cực từ độc giả đã cung cấp nguồn tin là một nam sinh viên Trường Đại học Nha Trang, một tình nguyện viên tham gia phòng, chống COVID-19. Từ thừa nhận của UBND phường Vĩnh Hòa có hai người thân của nhân viên y tế được “ưu ái” tiêm vaccine, Chủ tịch UBND TP Nha Trang chỉ đạo chấn chỉnh sai sót.

Cũng chính độc giả nêu trên gửi cho PV hình ảnh chiếc xe khách rất “dị dạng” đang chở công nhân từ KCN Suối Dầu, huyện Diên Khánh về xã Vĩnh Thái, TP Nha Trang chiều 23/3/2023. Đội CSGT Công an TP Nha Trang đã truy tìm xe khách ngay trong đêm nên sau đó báo đưa tin: “Từ phản ánh bạn đọc Báo CAND, CSGT tạm giữ xe quá hạn đăng kiểm”. Cũng nhờ độc giả này, chiều 26/4/2023 báo đăng bài: “Mẹ đốt sách vở của con chồng, cả nhà bị bỏng nặng”. Nội dung không chỉ đề cập vụ việc xảy ra tại thôn Phú Nông, xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang, mà còn vận động những tấm lòng nhân ái sẻ chia, hỗ trợ một trong bốn nạn nhân bị bỏng là N.N.P.L – nữ sinh lớp 11B8 Trường PTTH Hoàng Văn Thụ, phường Vĩnh Phước, TP Nha Trang.

2.Cuối tháng 4/2020, từ cuộc điện thoại của một người dân họ Huỳnh, tôi cùng đồng nghiệp ngược lên tiểu khu 358 và 312 giáp ranh hai huyện Tây Hòa – Sông Hinh (Phú Yên). Hơn hai giờ đi bộ qua nhiều dốc núi chênh vênh, len lỏi vào rừng, chúng tôi phát hiện hàng loạt cây rừng bị đốn hạ để lại vết cưa máy cùng hàng chục cây gỗ ngổn ngang chưa kịp cẩu kéo ra khỏi con đường do lâm tặc san ủi bằng xe cơ giới. Từ nguồn tin báo chí, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên vào cuộc, khởi tố vụ án hình sự, xác lập chuyên án truy xét hơn 90 ngày đêm và đã khởi tố 34 bị can, trong đó có 24 lâm tặc “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”, “Hủy hoại rừng” và 10 cán bộ, công chức, viên chức Hạt Kiểm lâm huyện Tây Hòa, BQL rừng phòng hộ Sông Hinh, UBND xã Sơn Thành Tây “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Hơn hai năm kể từ khi phát hiện cho đến khi xét xử sơ thẩm vụ án, Báo CAND đã có hơn chục tin, bài về vụ phá rừng có 5 cái nhất ở Phú Yên: Tổ chức quy mô nhất, hậu quả thiệt hại nghiêm trọng nhất, bị can cùng tội danh nhiều nhất, khám nghiệm hiện trường nhiều nhất và là cuộc điều tra truy xét vất vả nhất... Trong vụ án này, lâm tặc san ủi 3 con đường rừng dài hơn 2.300m, đốn hạ 373 cây rừng các loại gồm 343,2m3 gỗ, tổng thiệt hại lâm sản và môi trường hơn 1 tỷ đồng. Kết cục, 5 bị cáo chủ chốt trong nhóm lâm tặc bị xử phạt từ 5-9 năm tù, 19 người còn lại lãnh án 9 tháng đến 4 năm tù…

Cuối tháng 8/2021, một độc giả người Chăm báo tin và dẫn đường chúng tôi đến hiện trường phá rừng tại tiểu khu 162 ở xã Sơn Hội, huyện Sơn Hòa. Sau bài viết: “Rừng phòng hộ đầu nguồn sông Trà Bương bị tàn phá” đăng chiều 31/8/2021, ông Trần Hữu Thế - Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên lúc đó trực tiếp đi kiểm tra, chỉ đạo xử lý. Trong lúc Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên khám nghiệm hiện trường vụ phá rừng này thì từ tin báo của một độc giả là cựu chiến binh, PV đã tiếp cận những vạt rừng tại tiểu khu V3.4 ở xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa bị phát trắng, đốt cháy tan hoang để lấy đất trồng keo. Cách đó không xa, lâm tặc đốn hạ hàng loạt cây gỗ rừng tại tiểu khu 173. Khi Báo CAND online đăng bài: “Phát hiện thêm nhiều vụ phá rừng khác ở Sơn Hòa từ tin báo của người dân” chiều 9/9/2021, hai giờ sau, PV nhận được điện thoại của một công chức ở xã Sơn Định, huyện Sơn Hòa cho biết, một vụ phá rừng trên diện rộng ở Hòn Đót. Cùng với việc điện báo cho Bí thư Huyện ủy Sơn Hòa, ngày hôm sau PV đã đến hiện trường rừng bị đốn hạ, phát dọn trắng tại tiểu khu 170. Trong tối hôm đó, nội dung bài viết: “Từ thông tin của PV Báo CAND, Bí thư Huyện ủy đích thân kiểm tra, phát hiện vụ phá 10ha rừng”, đã được Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên ghi nhận, xác minh… Theo đó, 3 vụ phá rừng tại ba tiểu khu 162, 173 và 170 đều được Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên khởi tố vụ án hình sự và lần lượt khởi tố 25 bị can, trong đó có 23 lâm tặc bị khởi tố về tội danh “Hủy hoại rừng” và 2 cán bộ bị khởi tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Không chỉ nạn phá rừng, đầu tháng 5/2023 vừa qua, PV đã ngược xuôi 4 chuyến đi về xã Sơn Hội, huyện Sơn Hòa gặp gỡ nhiều người, làm việc với chính quyền địa phương và cơ quan chức năng để có bài điều tra: “Xã tái nghèo, nhiều người dân không được hưởng lợi từ rừng, vì sao?”. Thông tin cũng khởi đầu từ độc giả người Chăm từng hỗ trợ chúng tôi phanh phui vụ phá rừng tại tiểu khu 162. PV đã cẩn trọng thẩm định nguồn tin, làm báo cáo đề xuất và được Thiếu tướng, Tổng Biên tập Phạm Khải đồng ý, cho tiến hành điều tra. Một tuần sau khi Báo CAND có thông tin phản ánh, một Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã ở Phú Yên đã bị xử lý kỷ luật. Chủ tịch UBND huyện Sơn Hòa cũng đã chỉ đạo Thanh tra huyện thanh tra làm rõ vì sao nhiều năm qua UBND xã Sơn Hội vẫn chưa giao 1.791 ha đất rừng cho người dân địa phương.  Cũng trong tháng 5/2023, từ sự bức xúc của độc giả về “con đường cát lậu” bên sông Đà Rằng (Phú Yên), PV đã “gõ cửa” cơ quan chức năng. Và “Từ phản ánh của Báo CAND, chính quyền dẹp nạn cát lậu”, “Lắp thanh chắn và camera giám sát con đường vận chuyển cát lậu”…

3.Còn nhiều dấu ấn đẹp về độc giả trong hành trình tác nghiệp nhưng một bài báo không nói hết sự hỗ trợ tích cực của họ. Chúng tôi - những người làm Báo CAND luôn trân quý, tri ân những độc giả yêu mến tờ báo. Tuy nhiên, vì nguyên tắc nghề nghiệp, phải bảo vệ an toàn cho “nguồn tin” nên ngay cả trong bài viết dạng như thế này, chúng tôi vẫn không thể “để lộ” danh tính của họ!