Doanh nghiệp Việt Nam vẫn bị động trong phòng vệ thương mại

Ngày 2-6 tại Hà Nội, Cục Quản lý cạnh tranh ( Bộ Công thương) phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức “Hội nghị tổng kết thực thi pháp luật phòng vệ thương mại và đề xuất giải pháp”, nhằm tổng kết quá trình thực thi và mang lại nhiều góc nhìn đa chiều trong công tác thực thi pháp luật phòng vệ thương mại và đề ra các giải pháp hoàn thiện, hiệu quả khi ứng dụng các biện pháp này tại Việt Nam.

Phó Cục trưởng, Cục Quản lý Cạnh tranh Nguyễn Phương Nam cho biết, pháp luật về phòng vệ thương mại của Việt Nam đã có những bước phát triển nhất định nhằm tái thiết lập lại trật tự trong cạnh tranh giữa hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa nội địa. Cùng với đó, trong hoàn cảnh hàng rào phi thuế quan đang được các quốc gia dựng lên để bảo vệ cho quyền lợi của mình và nền sản xuất trong nước. 

Trong các hàng rào phi thuế quan thì ba công cụ phòng vệ thương mại là chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ lại đang được áp dụng phổ biến. Chính vì thế, doanh nghiệp trong nước cần lưu ý để tận dụng tối đa và sử dụng linh hoạt ba công cụ này. Tuy nhiên, “dù đã có đầy đủ chủ trương cũng như hành lang pháp lý nhưng đến tận năm 2009 lần đầu tiên Việt Nam mới khởi xướng vụ việc tự vệ toàn cầu đối với mặt hàng kính nổi trong xây dựng theo đề nghị của đại diện các nhà sản xuất kính nổi trong nước. 

Tại kết luận cuối cùng thì ngành sản xuất hàng hóa tương tự trong nước không phải chịu thiệt hại nghiêm trọng do việc nhập khẩu ồ ạt của hàng hóa nhập khẩu bị điều tra gây ra. Vì thế, vụ việc được chấm dứt mà không có bất kỳ một biện pháp tự vệ nào được áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu” - ông Nam khẳng định.

Thừa nhận những hạn chế trong công tác phòng vệ thương mại tại Việt Nam, bà Phạm Châu Giang, Trưởng phòng Điều tra-Cục Quản lý Cạnh tranh cho biết, trong quá trình mở cửa thị trường theo cam kết hội nhập, các nước có xu hướng gia tăng điều tra, áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại (bao gồm chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ) đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Dù phải liên tục chống đỡ các vụ phòng vệ thương mại, doanh nghiệp Việt Nam vẫn rất bị động trong tự vệ và sử dụng rào cản phòng vệ thương mại tại sân nhà.

Nhìn từ góc độ DN, bà Nguyễn Thị Thu Trang- Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) cho rằng, rất ít DN Việt Nam sử dụng công cụ phòng vệ thương mại. Theo khảo sát về mức độ hiểu biết của DN về phòng vệ thương mại ở Việt Nam đối với hàng hoá nước ngoài gần đây của VCCI cho thấy, 15,09% DN không biết, 63,21% DN có nghe nói nhưng không biết gì sâu; 19,81% đã từng tìm hiểu sơ sơ và chỉ có 1,89 % DN đã tìm hiểu tương đối kỹ. (118 DN phản hồi trên 1000 DN được khảo sát). 

DN vừa thiếu thông tin, khả năng huy động được nguồn lực để đi kiện của DN còn hạn chế, không có khả năng tập hợp bằng chứng. Theo đó, 41% DN được khảo sát cho biết không thể đáp ứng được các yêu cầu để đi kiện phòng vệ thương mại. Vì vậy, bà Trang cho rằng, để công cụ phòng vệ thương mại được sử dụng hiệu quả hơn ở Việt Nam thì DN cần phải chủ động cập nhật tìm hiểu thông tin về các nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh, nhập khẩu ồ ạt (nguyên đơn); về các nguy cơ vụ kiện ảnh hưởng đến lợi ích của mình (bên liên quan). 

Thép là đối tượng của nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại trên thế giới và Việt Nam.
Thép là đối tượng của nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại trên thế giới và Việt Nam.

Các cơ quan quản lý hiệp hội tăng cường hoạt động tư vấn ban đầu, định hướng cho DN, tăng cường kết nối, hướng dẫn DN; Đồng thời, hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng vệ thương mại ở Việt Nam, các quy định cần chi tiết hơn. Trong đó, điều chỉnh pháp luật về cơ chế công khai thông tin, mở rộng phạm vi thông tin xuất nhập khẩu mà DN được phép tiếp cận; dịch vụ cung cấp thông tin chuyên sâu cho DN.

Có thể nói, công cụ phòng vệ thương mại được coi như van an toàn cuối cùng trong xu hướng hội nhập quốc tế ngày càng sâu và rộng hiện nay. Các biện pháp về thuế quan, hành chính hay hàng rào kỹ thuật, vệ sinh dịch tế… đến nay đều chưa hẳn phù hợp với Việt Nam vì vẫn còn rất nhiều khó khăn. Cùng với đó, các biện pháp phòng vệ thương mại dù có những biện pháp và khó khăn nhất định nhưng đây vẫn là những công cụ dễ sử dụng hơn cả so với các công cụ khác mà cam kết WTO cho phép. Chính vì vậy, các công cụ phòng vệ thương mại trong tương lai gần trở lại đây sẽ là công cụ rất hữu hiệu để bảo vệ các doanh nghiệp trong nước.

Để nâng cao hiệu lực biện pháp phòng vệ thương mại, ông Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công Thương cho rằng, Việt Nam cần phải chuẩn bị sẵn sàng về mặt pháp lý và nguồn lực cần thiết để ứng phó kịp thời khi cần phải áp dụng 3 biện pháp phòng vệ thương mại mà các quốc gia đang áp dụng phổ biến đó là chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ. Do đó, rất cần sự chủ động của các nhà sản xuất trong nước trong việc chuẩn bị, nộp hồ sơ và cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra về các hành vi bán phá giá của các nhà xuất khẩu nước ngoài gây thiệt hại cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Phạm Tất Thắng cũng cho rằng, trên thị trường xuất hiện ngày càng nhiều các hành vi gian lận đưa hàng hóa của thương hiệu Việt Nam đã thành danh ra gia công ở nước ngoài và phù phép thành hàng Việt Nam. Vì vậy, rất cần phải chú ý đến hiện tượng này để ngăn chặn các biện pháp phòng vệ thương mại.

Đặc biệt, với tiến trình hội nhập, các văn bản pháp luật trong phòng vệ thương mại rất cần được đối chiếu rà soát sao cho phù hợp với các quy định của luật đầu tư sửa đổi, luật doanh nghiệp sửa đổi, luật thuế xuất nhập khẩu, luật hải quan…Đó là một trong những yêu cầu rất quan trọng trong xây dựng nghị định về phòng vệ thương mại Việt Nam.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Amway Việt Nam đề cao sống khỏe dài lâu là động lực mới của nền kinh tế sức khỏe

Amway Việt Nam đề cao sống khỏe dài lâu là động lực mới của nền kinh tế sức khỏe

Ngày 12/11, tại Hội nghị “Kiến tạo chất lượng sống” do Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư tổ chức ở TP Hồ Chí Minh, bà Ôn Minh Hằng, Phó Tổng Giám đốc Amway Việt Nam đã tham dự với bài tham luận “Định nghĩa lại động lực của nền kinh tế sức khỏe”, chia sẻ góc nhìn về năng lực và vai trò của doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng định hướng chăm sóc sức khỏe chủ động, góp phần nâng cao chất lượng sống của cộng đồng.

Điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 1/11/2026

Điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 1/11/2026

Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã có Quyết định số 1305/QĐ-EVN ngày 30/10/2026 về việc điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân. Theo đó, giá bán lẻ điện bình quân là 2.159,9037 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng) áp dụng từ ngày 1/11/2026. Mức điều chỉnh này tương đương mức giảm 2% so với giá điện bán lẻ bình quân hiện hành.

MB triển khai công chứng điện tử cho giao dịch thế chấp

MB triển khai công chứng điện tử cho giao dịch thế chấp

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) mở rộng ký số xuyên suốt quy trình vay vốn, giúp khách hàng cá nhân và doanh nghiệp giảm hàng loạt thao tác ký tay, tinh gọn hồ sơ giấy. Đặc biệt, MB tiên phong kết nối công chứng điện tử và đăng ký biện pháp bảo đảm trên môi trường số, giúp giao dịch thế chấp được thực hiện nhanh chóng, an toàn, tối ưu chi phí đi lại và tiết kiệm thời gian.

Vinh danh 100 doanh nghiệp văn hóa và uy tín năm 2026

Vinh danh 100 doanh nghiệp văn hóa và uy tín năm 2026

100 doanh nghiệp được vinh danh năm nay hoạt động trong nhiều ngành, lĩnh vực và thành phần kinh tế, thể hiện sự đa dạng và sức lan tỏa của chương trình, đồng thời khẳng định những nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong xây dựng văn hóa kinh doanh, giữ gìn uy tín và phát triển bền vững.

Tiêu dùng- Bán lẻ cùng vật liệu công nghệ cao của Masan quy tụ tại Festival Trà quốc tế

Tiêu dùng- Bán lẻ cùng vật liệu công nghệ cao của Masan quy tụ tại Festival Trà quốc tế

Từ thưởng thức trà Phúc Long, khám phá các sản phẩm tiêu dùng quen thuộc đến tìm hiểu vật liệu công nghệ cao sản xuất tại Thái Nguyên, ba không gian của Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) tại Festival Trà Quốc tế 2026 mang đến những trải nghiệm đa dạng, kết nối đời sống thường ngày với những ngành công nghiệp phục vụ tương lai.

Ban tổ chức trao giải cho các cá nhân và tập thể đạt giải thưởng.

Từ nâng cao nhận thức đến hành động cụ thể: Học sinh lan tỏa lối sống xanh từ trường học

Tiếp nối cuộc thi “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường”, Nestlé MILO và các đối tác tiếp tục đồng hành cùng học sinh thực hành phân loại, thu gom vỏ hộp giấy đã qua sử dụng để tái chế, từng bước chuyển nhận thức thành hành động và hình thành thói quen xanh.

MB thông tin về tính năng cửa hàng và mã thanh toán VietQR trên ứng dụng MBBank

MB thông tin về tính năng cửa hàng và mã thanh toán VietQR trên ứng dụng MBBank

Ngày 30/10, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cho biết, thông tin cửa hàng và mã thanh toán VietQR đã thể hiện trên ứng dụng MBBank từ năm 2021 và duy trì cho đến nay. Khách hàng mở tài khoản và cung cấp các dịch vụ thanh toán, bao gồm mã thanh toán VietQR được thực hiện theo quy định pháp luật và quy trình của ngân hàng. Việc đăng ký, sử dụng tài khoản và các dịch vụ liên quan gắn với sự chấp thuận của khách hàng.

MSB ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận trước thuế quý III đạt trên 27%

MSB ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận trước thuế quý III đạt trên 27%

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) công bố kết quả kinh doanh với lợi nhuận trước thuế quý III/2026 đạt 2.017 tỷ đồng, tăng 27,1% so với cùng kỳ; lũy kế 9 tháng đạt gần 5.440 tỷ đồng. Động lực tăng trưởng đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, thu nhập lãi thuần khởi sắc và hiệu quả kiểm soát chi phí an toàn.

Masterise Group đồng hành cùng Bộ Công an phát triển cơ sở đào tạo của Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh

Masterise Group đồng hành cùng Bộ Công an phát triển cơ sở đào tạo của Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh

Ngày 30/10, Lễ công bố Hợp đồng nguyên tắc tài trợ giữa Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh và Masterise Group cho Dự án xây dựng mới Học viện đã diễn ra tại trụ sở Bộ Công an. Việc hợp tác thể hiện sự tin tưởng giữa các bên, đồng thời mở ra cơ hội huy động nguồn lực xã hội để hoàn thiện cơ sở vật chất, nâng cao điều kiện đào tạo và nghiên cứu, phục vụ phát triển nguồn nhân lực an ninh chất lượng cao cho đất nước.

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

ACB cảnh báo nguy cơ mã độc trên iPhone, khuyến nghị cập nhật iOS mới

Mã độc Coruna, DarkSword khai thác lỗ hổng bảo mật trên iPhone chưa cập nhật hệ điều hành mới, trong khi các thủ đoạn chiếm SIM, kiểm soát điện thoại tiếp tục đe dọa an toàn tài khoản ngân hàng. ACB khuyến cáo người dùng chủ động nhận diện rủi ro, bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản.

Khởi công dự án quần thể du lịch núi U Bò - hồ Thác Chuối

Khởi công dự án quần thể du lịch núi U Bò - hồ Thác Chuối

Ngày 30/10, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với Tập đoàn Sun Group tổ chức Lễ khởi công dự án quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò - hồ Thác Chuối tại các xã Bố Trạch, Thượng Trạch và Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị với tổng vốn đầu tư 16.234 tỷ đồng, quy mô khoảng 167,48 ha.

EVNNPC hỗ trợ Sơn La tháo gỡ khó khăn trong phát triển hạ tầng lưới điện

EVNNPC hỗ trợ Sơn La tháo gỡ khó khăn trong phát triển hạ tầng lưới điện

Với kế hoạch phát triển thêm khoảng 6.273 MW nguồn điện giai đoạn 2026–2030, Sơn La đứng trước yêu cầu cấp thiết về nâng cấp hạ tầng lưới điện, nâng cao khả năng tiếp nhận và giải tỏa công suất. EVNNPC đang phối hợp với địa phương và các nhà đầu tư tháo gỡ điểm nghẽn, hướng tới mục tiêu đưa Sơn La trở thành trung tâm năng lượng vùng Tây Bắc.

“Amazing Science”: Khơi nguồn khám phá khoa học bằng tiếng Anh

“Amazing Science”: Khơi nguồn khám phá khoa học bằng tiếng Anh

Nếu tiếng Anh là chiếc chìa khóa mở ra thế giới, khoa học sẽ là cánh cửa đưa trẻ đến với những chân trời tri thức mới. Kết hợp hai lĩnh vực trong cùng một hành trình học tập, bộ sách Amazing Science của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mang đến cho học sinh tiểu học cơ hội khám phá thế giới bằng tiếng Anh, từ những điều gần gũi trong cuộc sống đến những hiện tượng khoa học đầy thú vị.

EVNNPC tăng cường kết nối các đơn vị phát điện bảo đảm an ninh năng lượng

EVNNPC tăng cường kết nối các đơn vị phát điện bảo đảm an ninh năng lượng

Tại Sơn La, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa có cuộc làm việc trực tiếp với các nhà máy, đơn vị phát điện thể hiện tinh thần chủ động, sâu sát trong công tác điều hành, đồng thời mở ra không gian đối thoại thực chất, tăng cường kết nối và ghi nhận những đóng góp của doanh nghiệp đối với hệ thống điện.

VIFC-HCMC hướng tới những giao dịch đầu tiên, mở cơ hội cho tài chính hàng không

VIFC-HCMC hướng tới những giao dịch đầu tiên, mở cơ hội cho tài chính hàng không

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), đại diện đơn vị thành viên kiến nghị phát triển tài chính hàng không trở thành một trụ cột cạnh tranh khác biệt của VIFC-HCMC. Đề xuất được đưa ra khi Trung tâm đang hoàn thiện danh mục giao dịch ưu tiên, phấn đấu triển khai những giao dịch đầu tiên trong tháng 11/2026.