Doanh nghiệp chỉ sợ điều kiện kinh doanh không minh bạch

Từ ngày 1-7 tới, theo Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, các điều kiện kinh doanh (ĐKKD) được quy định tại các thông tư sẽ vô hiệu nếu không nâng cấp lên thành nghị định.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI cho biết, quyền tự do kinh doanh đã được thể hiện khá mạnh mẽ trong Hiến pháp 2013 khi quy định mọi người có quyền tự do kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm. 

Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư năm 2014 đã hiện thực hóa quyền trong Hiến pháp bằng những quy định đột phá đặc biệt liên quan đến quyền kinh doanh. Những ngành nghề cấm, kinh doanh có điều kiện đã được minh bạch hóa với danh mục 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Và, luật cũng quy định, ngày 1-7, các ĐKKD ở thông tư sẽ không có hiệu lực nếu không được nâng cấp lên thành nghị định. 

Ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, Chính phủ cũng đã thể hiện quyết tâm về quyền tự do kinh doanh, tạo thuận lợi cho DN thể hiện qua Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh nâng cao năng lực cạnh tranh, Nghị quyết 35 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. 

Tuy nhiên, nhiều thách thức phải đối mặt hiện nay là ĐKKD còn chằng chịt, rắc rối với gần 6.000 ĐKKD tại 267 ngành nghề. Trong đó, có đến 3.000 quy định ở văn bản không đúng thẩm quyền theo luật. Điều lo ngại là dù sau khi Luật Đầu tư 2014 ra đời, “nhiều bộ vẫn ban hành ĐKKD”.

“Rõ ràng, việc rà soát sắp xếp các ĐKKD là không dễ khi mà các bộ vẫn “vô tư” ban hành các ĐKKD. Chính vì lẽ đó, việc rà soát ĐKKD dù đang được triển khai nhưng chưa đạt như kỳ vọng. Bởi lẽ, các bộ, ngành “hình như” nâng cấp một cách cơ học từ thông tư lên nghị định mà chưa đánh giá tính hợp lý các ĐKKD. Điều này dẫn đến nguy cơ phức tạp thêm ĐKKD không cần thiết vì các ĐKKD vẫn như cũ, chưa loại bỏ”, ông Lộc nói.

Luật sư Trương Thanh Đức, thành viên tổ công tác thi hành Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư, Chủ tịch Công ty Luật BASICO - trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cũng khẳng định, không cần phải chờ đến ngày 1-7-2016, hàng nghìn ĐKKD đang được quy định tại các thông tư trong khoảng thời gian 10 năm qua đều là trái luật. 

Điều kiện kinh doanh không minh bạch là nỗi lo của doanh nghiệp. (Ảnh minh họa CTV)
Điều kiện kinh doanh không minh bạch là nỗi lo của doanh nghiệp. (Ảnh minh họa CTV)

Lý do là, ngay khoản 5, Điều 7 về “Ngành, nghề và ĐKKD”, Luật Doanh nghiệp năm 2005 đã quy định rõ: Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân và UBND các cấp không được quy định về ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và ĐKKD.

Quy định mới của Luật Đầu tư năm 2014 chỉ có một điểm khác là hiện nay Thủ tướng Chính phủ cũng không còn được phép ban hành ĐKKD như trước đây. 

Ông Trương Thanh Đức cho biết, sau 16 năm, số giấy phép con, tức ĐKKD do các bộ, ngành và chính quyền địa phương ban hành trái luật không những không giảm đi mà còn không ngừng tăng vọt với con số lên đến khoảng 4.000 ĐKKD trái luật. 

Bên cạnh đó, ông Đức cũng chỉ ra thực tế, mặc dù Luật Đầu tư năm 2014 có quy định chỉ có 267 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng tại thời điểm này lại xuất hiện ít nhất ngành, nghề kinh doanh thứ 268 là dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.

Ông Đức lo ngại, nếu vẫn không dứt khoát về quan điểm và tôn trọng quy định của Luật Đầu tư thì lại sẽ có nguy cơ không xác định được cụ thể 268++ bao nhiêu ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Những ĐKKD thuộc 268 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, nhưng chưa có quy định cụ thể hoặc mới chỉ được quy định trong các thông tư mà không được Chính phủ ban hành bằng các Nghị định trước ngày 1-7-2016 thì sẽ vô hiệu.

Ngay cả trường hợp ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đã được quy định trong Luật Đầu tư năm 2014, nhưng nếu cứ chép lại ĐKKD trong các thông tư vào nghị định hay cứ ban hành ĐKKD không có cơ sở hợp lý thì không những gây khó khăn, cản trở hoạt động kinh doanh mà cũng còn trái với quy định tại Luật Đầu tư, thậm chí là còn vi hiến.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế (VCCI) cho biết, do thời hạn gấp nên nhiều nghị định được xây dựng mà không đăng dự thảo trên mạng, không gửi lấy ý kiến DN, không tổ chức hội thảo, không đánh giá tác động, không tổng kết thi hành, không kiểm soát thủ tục hành chính, không bản thuyết minh, không bản giải trình, tiếp thu ý kiến. 

Tính đến 31-5, trong tổng số 49 nghị định thì chỉ có 38 nghị định đã trình Chính phủ, còn 11 nghị định chưa trình. Trong số đó, chỉ có 24 nghị định lấy ý kiến VCCI. Còn cơ quan thẩm định là Bộ Tư pháp thì thẩm định 44 nghị định chỉ trong 1 tuần. 

Minh họa cho việc chất lượng các dự thảo nghị định trình lên Chính phủ là đáng lo ngại, ông Tuấn nêu ví dụ và đặt câu hỏi: “Trong nội dung dự thảo nghị định kinh doanh mũ bảo hiểm, ngoài việc đưa các quy định của thông tư lên nghị định, dự thảo còn bổ sung thêm nhiều điều kiện kinh doanh khác như có hệ thống phân phối, nhà xưởng, trang thiết bị sản xuất... Vì sao nội dung quy định đã đủ mà dự thảo lại bổ sung thêm điều kiện kinh doanh mới? Liệu có cần thiết đăng ký kinh doanh đối với mũ bảo hiểm không, hay chỉ cần bảo đảm chất lượng mũ mà thôi?”.

Ông Nguyễn Am Hiểu, Trọng tài viên VIAC băn khoăn: Có nên luật hóa hay nghị định hóa các thông tư hay không khi mà dự thảo có quá nhiều vấn đề? Bởi nếu đưa các vấn đề bất hợp lý thành nguyên tắc để áp dụng chung thì vô cùng nguy hiểm khi mà các ĐKKD đặt ra có nhiều quan điểm trái chiều. Do đó, cần thiết phải có một cơ chế phản biện và chứng minh về những điều kiện đặt ra.

Đánh giá về thực tế hiện nay, ông Đậu Anh Tuấn cho rằng, trong quá trình soạn thảo ĐKKD, ban soạn thảo cần phải lấy đủ ý kiến của cả các DN lớn và DN nhỏ. Phải tính chi phí đầu vào tối thiểu, khả năng gia nhập thị trường của DN mới; tính xem có bao nhiêu DN đang tồn tại đáp ứng được quy định mới. Có như vậy công tác đánh giá tác động của ĐKKD mới đi vào thực chất.

“DN không sợ ĐKKD, DN chỉ sợ ĐKKD không minh bạch”, ông Tuấn khẳng định.

Lưu Hiệp

Các tin khác

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5/2026, AIA Việt Nam vừa được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp vì Cuộc sống Cộng đồng 2025 – 2026 với danh hiệu “Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dẫn đầu về các sản phẩm sống khỏe” trong khuôn khổ Giải thưởng Rồng Vàng 2026 do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức.

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

Tổng Công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) đang đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại tỉnh Lâm Đồng với tổng công suất gần 270 MW, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.400 tỷ đồng. Các dự án được kỳ vọng góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng hồ chứa hiện hữu, bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy phát triển năng lượng xanh theo định hướng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Tiếp nối hành trình phụng sự cộng đồng, Vinamilk và nhãn hàng Vinamilk Sure vừa đồng hành cùng Hội Người giáo dục Bệnh đái tháo đường Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và phường Việt Hưng (Hà Nội) trong chương trình cộng đồng “Ngàn bước chân – Triệu trái tim khỏe”.

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5, Amway Việt Nam, thương hiệu hàng đầu về chăm sóc sức khỏe, vinh dự được trao tặng Giải thưởng Rồng Vàng 2026 ở hạng mục “Doanh nghiệp FDI có tăng trưởng liên tục và bền vững”. Đặc biệt, đây là lần thứ 10 Amway Việt Nam được vinh danh tại giải thưởng uy tín này, đánh dấu cột mốc ý nghĩa cho hành trình phát triển bền bỉ, năng lực vận hành ổn định và cam kết đầu tư lâu dài của doanh nghiệp tại Việt Nam. 

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

Không ngừng cải tiến để mang lại trải nghiệm tốt hơn, VPBank nâng tầm toàn diện dịch vụ chuyển tiền quốc tế tối ưu quy trình theo hướng đơn giản, nhanh chóng và an toàn hơn, đáp ứng nhu cầu chuyển tiền ngày càng gia tăng của phụ huynh và du học sinh. Đồng thời, khách hàng VPBank còn được hưởng loạt ưu đãi hấp dẫn như miễn phí dịch vụ và tặng e-voucher trị giá đến 25 triệu đồng

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

 Không chỉ là một chính sách an sinh đơn thuần, việc triển khai nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Quyết định số 22) đang trở thành “điểm tựa” quan trọng giúp nhiều người chấp hành xong án phạt tù tại Ðồng Nai có cơ hội làm lại cuộc đời. 

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Từ những dải đất cồn giữa dòng Hậu Giang đến vùng bìa rừng bên sông Đồng Nai, dòng vốn tín dụng ngân hàng đang chảy bền bỉ, len vào từng nông hộ, từng mái nhà, từng xóm nhỏ. Đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp người nghèo vượt qua khó khăn mà còn nuôi dưỡng sinh kế, giữ lửa làng nghề, mở đường cho nhiều gia đình vươn lên khá giả. 

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa công bố thông tin về việc ông Phạm Hồng Hải gửi đơn từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh OCB đang bước vào giai đoạn chiến lược mới, với những định hướng phát triển và mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2, tương đương mức trần xếp hạng quốc gia của Việt Nam. Triển vọng được duy trì ở mức “Ổn định”.

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Trong công cuộc giảm nghèo bền vững, tín dụng chính sách xã hội được xem là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để hỗ trợ người yếu thế. Tại xã Ia Boòng, tỉnh Gia Lai, thông qua công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, chính sách này đã và đang đi vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội. 

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Không còn là những khoản vay đơn thuần, nguồn vốn tín dụng chính sách từ NHCSXH đang trở thành “bệ đỡ” cho nhiều phận người trên địa bàn tỉnh Nghệ An vươn lên. Từ những mô hình chăn nuôi, cải tạo vườn tạp đến phát triển kinh tế hộ gia đình, từng đồng vốn đang âm thầm làm đổi thay diện mạo nông thôn, vun đắp những sinh kế bền vững.