Ông Phùng Văn Thú (SN 1969, trú tại tổ 5, phường Nghĩa Trung) cho biết, ba thế hệ nhà ông chỉ có lô đất rộng gần 200m2 để dựng căn nhà gỗ ở. Hơn 10 năm trước, đất của gia đình ông thuộc diện thu hồi để thực hiện dự án tái định cư 24ha.
“Đây là dự án làm khu tái định cư cho các gia đình có đất bị thu hồi để thực hiện các dự án khác trên toàn thị xã Gia Nghĩa (nay là TP Gia Nghĩa). Quyết định thu hồi đã ban hành, phương án hỗ trợ, tái định cư cũng niêm yết từ năm 2012 nhưng đến nay, gia đình tôi không được nhận một đồng tiền đền bù nào. Ngôi nhà gỗ xuống cấp không được sửa chữa nên tôi phải gia cố bằng mái che như thế này”, ông Thú chỉ tay vào dàn sắt thép đỡ mái tôn bao bọc căn nhà gỗ óp ẹp, lọt thỏm ở giữa khu đất trống trơ.
Cũng theo ông Thú, dự án lấy đi 24ha đất của hàng trăm hộ dân với giá bồi thường thời điểm đó chỉ có 25.000 đồng/m2. “Tuy giá thấp nhưng nếu được bồi thường thì các hộ gia đình cũng được bố trí tái định cư hoặc đi mua nhà nơi khác để ổn định cuộc sống. Tiền thì không được nhận, nhà đất không được thế chấp, sửa chữa. Cuộc sống của chúng tôi ngày càng cơ cực”, ông Thú buồn bã nói.
Cựu chiến binh Trần Đình Diễn (trú tổ dân phố 5, phường Nghĩa Trung) cũng bức xúc cho biết, gần chục năm qua ông đi chưa biết bao nhiêu nơi để đòi hỏi Nhà nước phải trả lời rõ với người dân khi nào hết dự án “treo”? “Dự án cũ thu hồi đất chưa được bồi thường thì họ (UBND tỉnh Đắk Nông-PV) đã kêu gọi doanh nghiệp khác vào làm dự án khu đô thị. Vì sao dự án công ích, chúng tôi sống vật vạ bao năm trong căn nhà của mình, nay tỉnh đem “bán” cho doanh nghiệp nhưng không hề hỏi dân?”, ông Diễn bức xúc.
Trả lời vấn đề này, ông Dương Minh Châu, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đắk Nông thừa nhận, có lỗi của cơ quan Nhà nước khi để xảy ra việc dự án tái định cư 24ha chậm chi trả tiền khi thu hồi đất, khiến người dân gặp khó khăn. “Dự án không thể thực hiện vì ban đầu giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh làm chủ đầu tư nhưng nhà nước không có vốn để bố trí. Sau đó, do quỹ đất tái định cư cho người dân bị thu hồi đất ở các dự án đã đủ, việc thực hiện dự án này là không cần thiết. Trong tình hình nguồn ngân sách hạn hẹp nhưng vẫn cần chỉnh trang đô thị, phát triển thành phố, UBND tỉnh chủ trương kêu gọi đầu tư”, ông Châu nói.
Theo ông Châu, để thực hiện đầu tư dự án mới, trước tiên phải thực hiện thu hồi dự án, các quyết định thu hồi đất của người dân. Sau đó, nhà nước lập dự án tổ chức kêu gọi, doanh nghiệp thực hiện các quy định hiện hành để thực hiện đầu tư dự án. “Trong quá trình họp bàn, ngành chức năng đã cân nhắc đến việc nếu thu hồi dự án cũ phải bồi thường cho người dân những thiệt hại trong 10 năm qua và có thể phải xin lỗi. Còn việc kêu gọi đầu tư là việc cần phải làm để phát triển thành phố. Tuy nhiên, người dân nếu bị thu hồi đất khi có dự án mới cũng sẽ tính mức giá ở thời điểm hiện tại, không theo các quyết định thu hồi đất trước đây”, ông Châu giải thích.
Theo ông Châu, hiện nay UBND tỉnh Đắk Nông đang cho một doanh nghiệp tìm hiểu dự án nhưng cũng giao ngành chức năng kiểm tra năng lực tài chính, pháp lý và các quy định liên quan. “Ngoài ra, việc kêu gọi sẽ loại diện tích hơn 5ha đất có các hộ dân sinh sống hiện hữu (nằm trong dự án chỉnh trang đô thị Gia Nghĩa - PV) để tránh tác động đến người dân”, ông Châu thông tin.
Theo tìm hiểu của phóng viên, dự án tái định cư 24ha ở phường Nghĩa Trung rục rịch từ năm 2009 thì đến năm 2012 UBND thị xã Gia Nghĩa có quyết định thu hồi đất. Trong các năm vừa qua, địa phương liên tiếp khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện dự án. Trong 10 năm qua, hàng trăm hộ dân ở tổ dân phố 4 và 5 phường Nghĩa Trung, TP Gia Nghĩa đã có đơn gửi lên UBND thị xã Gia Nghĩa, UBND tỉnh Đắk Nông và Văn phòng Chính phủ mong được xem xét nhưng Trung tâm phát triển quỹ đất (chủ đầu tư dự án) trả lời dự án vẫn tiếp tục triển khai, do thiếu vốn nên đang tìm nguồn.
Tuy nhiên, đến cuối năm 2020, tỉnh Đắk Nông thay đổi chủ trương, cho rằng việc đầu tư dự án tái định cư không còn phù hợp. Đầu năm 2021, một nhà đầu tư có trụ sở ở Nghệ An đến tỉnh Đắk Nông xin triển khai dự án thương mại trên nền đất của dự án “treo” này. Đến ngày 28-6-2021, ông Trần Xuân Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông có văn bản yêu cầu Sở Kế hoạch và Đầu tư, UBND TP Gia Nghĩa tham mưu thủ tục thu hút đầu tư để tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, triển khai dự án.
Lý do mà tỉnh Đắk Nông đưa ra việc kêu gọi nhà đầu tư là vì “vốn ngân sách cho mục tiêu dự án không còn phù hợp” nên đưa dự án này vào danh mục đầu tư có sử dụng đất để thực hiện xúc tiến, thu hút đầu tư có giá trị thương mại.
