Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông

Thiếu tướng, TS. Chử Văn Dũng, Phó Giám đốc Học viện CSND; Đại tá Huỳnh Thanh Lâm, Phó Giám đốc Công an tỉnh An Giang đồng chủ trì hội thảo.

Dự hội thảo có các đồng chí: Tiến sĩ Lê Thanh Phong, Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao; Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Tổng Biên tập Báo CAND; đại diện Cục CSGT, Ban Giám đốc, Phòng CSGT Công an các tỉnh, thành phố, các hiệp hội, doanh nghiệp bảo hiểm…

Theo Đại tá, TS. Cao Hoàng Long, Viện trưởng Viện Khoa học Cảnh sát – Học viện CSND, tai nạn giao thông không chỉ gây tổn thất tại thời điểm xảy ra vụ việc mà còn để lại gánh nặng điều trị, suy giảm khả năng lao động, mất nguồn thu nhập và những hệ quả lâu dài đối với gia đình, cộng đồng. Vì vậy, nâng cao hiệu quả bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phải đồng thời giải quyết 2 yêu cầu: chủ động phòng ngừa tai nạn và tổ chức khắc phục hậu quả, bảo vệ người bị thiệt hại.

Trong hệ thống các công cụ quản lý rủi ro giao thông, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới được xác định là một cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi cho bên thứ 3 bị thiệt hại, góp phần chia sẻ rủi ro trong xã hội và hỗ trợ khắc phục hậu quả tai nạn giao thông. Không chỉ dừng lại ở vai trò bồi thường thiệt hại, chính sách bảo hiểm bắt buộc còn có ý nghĩa định hướng hành vi, nâng cao ý thức trách nhiệm của người tham gia giao thông, từ đó góp phần phòng ngừa và hạn chế tai nạn.

Thực tiễn triển khai cho thấy, chính sách bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đối với chủ xe cơ giới hiện vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm chưa tương xứng với quy mô phương tiện; tình trạng mua bảo hiểm mang tính đối phó vẫn phổ biến; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm còn gặp khó khăn. Bên cạnh đó, quá trình giải quyết bồi thường trong một số trường hợp còn chậm, phát sinh tranh chấp, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với chính sách bảo hiểm. Đặc biệt, mối liên hệ giữa việc tham gia bảo hiểm và hành vi chấp hành pháp luật giao thông đường bộ chưa được nghiên cứu toàn diện, cả về phương diện lý luận và thực tiễn.

Đại tá Huỳnh Thanh Lâm, Phó Giám đốc Công an tỉnh An Giang thông tin, An Giang có địa bàn rộng, số lượng phương tiện lớn, hoạt động giao thương, vận tải và du lịch phát triển, công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đặt ra yêu cầu ngày càng cao. Thời gian qua, việc thực hiện chính sách bảo hiểm đã góp phần hỗ trợ khắc phục hậu quả tai nạn giao thông. Tuy nhiên, còn những vướng mắc, khó khăn trong công tác thực tế đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng, doanh nghiệp bảo hiểm và các tổ chức liên quan.

Tiến sĩ Lê Thanh Phong, Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao cho rằng, thực tiễn giải quyết các tranh chấp liên quan đến bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đối với chủ xe cơ giới cho thấy vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện nhằm bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật. Việc rà soát, bổ sung và thống nhất các quy định pháp luật về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết các tranh chấp tại Tòa án mà còn bảo đảm sự hài hòa giữa lợi ích của chủ xe, doanh nghiệp bảo hiểm và quyền lợi chính đáng của người bị thiệt hại. Đây cũng là cơ sở để bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tiếp tục phát huy vai trò là một cơ chế bảo vệ xã hội trước những rủi ro phát sinh từ hoạt động sử dụng phương tiện giao thông.

Trong bài tham luận gửi đến Hội thảo, Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Tổng Biên tập Báo CAND đã phân tích, chia sẻ về chủ đề “Đổi mới tư duy và phương pháp truyền thông chính sách nhằm nâng cao hiệu quả tự giác tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự trên báo chí CAND”.

Bài tham luận khẳng định, báo chí truyền thông CAND là một trong những lực lượng có khả năng tạo ảnh hưởng sâu rộng, góp phần đưa chính sách đến gần hơn với người dân, từ “biết”, “hiểu” đến “tin tưởng” và cuối cùng là tự giác chấp hành. Thực trạng bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tại Việt Nam hiện nay đối mặt với tình trạng tỷ lệ tự giác tham gia của người dân (đặc biệt là người đi xe máy) vẫn chưa cao. Một bộ phận lớn người dân mua bảo hiểm chỉ mang tính chất đối phó với lực lượng CSGT khi bị kiểm tra, thay vì hiểu rõ quyền lợi của mình.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu quản lý xã hội bằng pháp luật, việc thay đổi từ tư duy truyền thông áp đặt sang tư duy phục vụ, kết hợp với các phương pháp truyền thông hiện đại (đa phương tiện, tương tác) là giải pháp cốt lõi để báo chí CAND phát huy hiệu quả công tác tuyên truyền.

Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an và định hướng của Ban Tuyên giáo Trung ương, các đơn vị báo chí CAND (bao gồm Báo CAND, Truyền hình CAND - ANTV, Phát thanh CAND và hệ thống báo chí chuyên ngành) đã thường xuyên đổi mới tư duy và phương pháp truyền thông chính sách nói chung và bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự nói riêng.

Tham luận đã đề xuất 8 nhóm giải pháp trọng tâm để phát huy vai trò của báo chí trong công tác truyền thông chính sách nhằm nâng cao ý thức tự giác tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự. Trong đó, nổi bật là lấy người dân làm trung tâm, phát huy báo chí đa nền tảng, truyền thông bằng câu chuyện thực tế và tăng cường phối hợp 3 bên: cơ quan quản lý, báo chí và doanh nghiệp bảo hiểm.

Phát biểu bế mạc hội thảo, Thiếu tướng, TS. Chử Văn Dũng, Phó Giám đốc Học viện CSND khẳng định, các nội dung nghiên cứu và tham luận tại Hội thảo đều tập trung Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết số 18-NQ/TW về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh; Nghị quyết số 22-NQ/TW về Chiến lược An ninh quốc gia và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia. Hội thảo thống nhất xác lập 4 quan điểm định hướng cốt lõi: Chuyển mạnh sang triết lý “An ninh kiến tạo” và bảo vệ “An ninh con người”; Đặt lợi ích công cộng và an toàn xã hội lên trên mục tiêu kinh doanh; Chuyển đổi số là chìa khóa tháo gỡ mọi "điểm nghẽn"; Gắn trách nhiệm dân sự với ý thức chấp hành pháp luật.

Về những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Thiếu tướng, TS. Chử Văn Dũng đề nghị các nhà khoa học, các đơn vị chức năng và lực lượng thực tiễn tiếp tục hoàn thiện pháp luật và quy trình giải quyết bồi thường theo hướng rõ trách nhiệm, thuận tiện cho người dân. Đồng thời, phát huy nguồn lực bảo hiểm phục vụ hỗ trợ nạn nhân và phòng ngừa tai nạn giao thông. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và triển khai cơ chế phí bảo hiểm động. Nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, đổi mới phương thức phục vụ và phòng ngừa hành vi trục lợi bảo hiểm.

Cần tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và nghiên cứu vận dụng kinh nghiệm quốc tế. Tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ hiểu, giúp người dân nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, quyền lợi và trách nhiệm khi tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự. Đặc biệt là quy trình yêu cầu bồi thường, tạm ứng và tiếp cận hỗ trợ nhân đạo khi xảy ra tai nạn. Chú trọng các nhóm đối tượng như người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, người kinh doanh vận tải, học sinh, sinh viên; phát huy vai trò của cơ quan Công an, cơ sở giáo dục, hiệp hội và doanh nghiệp bảo hiểm.