Giá 30.000đ… một xe
Tối cuối tuần, chị Như Ngọc (Khâm Thiên - Hà Nội) đưa hai con nhỏ lên phố đi bộ Bờ Hồ chơi. Đến ngã tư Nguyễn Hữu Huân-Lò Sũ, thấy có bãi trông giữ phương tiện trên vỉa hè, chị đưa xe vào gửi. Sau khi cất xe, quay ra lấy vé, thấy có tấm biển “Điểm gửi xe không tiền mặt”, chị Ngọc giơ điện thoại định quét thanh toán thì người trông xe liền báo: “Tiền mặt em ơi, 30.000đ”.
Một thoáng ngỡ ngàng, chị rút 30.000đ ra thanh toán vì nghĩ đi cùng trẻ con nên không tranh luận nhiều. Chị Như Ngọc chia sẻ thêm, quan sát thì thấy ai vào gửi xe cũng đươc thông báo trả tiền mặt. “Tôi được biết, theo quy định vé xe máy mặc định là 5 nghìn đồng/ban ngày và 8 nghìn đồng/buổi tối. Nếu có chăng thu đến 10.000đ/xe là cùng. Đằng này thu tới 30.000đ/ xe thì quá đáng quá”, chị Ngọc bức xúc.
Trên thực tế, câu chuyện thu tiền trông giữ xe với giá cắt cổ tại nhiều điểm trông giữ xe quanh khu vực phố cổ, nhất là vào dịp cuối tuần hay lễ, Tết không phải bây giờ mới xảy ra. Song mỗi lần cơ quan chức năng vào cuộc cũng chỉ xử lý một vài trường hợp, xong vi phạm vẫn hoàn vi phạm. Để ngăn tình trạng này, việc thí điểm trông giữ xe không tiền mặt đã ra đời.
Thông tin từ Sở Giao thông Vận tải (GTVT) Hà Nội cho biết, sau 2 tháng thí điểm, Hà Nội đã có hơn 60 điểm ứng dụng công nghệ thu phí đỗ xe không dùng tiền mặt và đã có hơn 156 nghìn lượt giao dịch với hình thức thanh toán qua hệ thống QR code, VETC, ePass và MTC, đạt khoảng 89,8%; thanh toán bằng tiền mặt chỉ còn chiếm tỷ lệ 10,2%. Ngay từ những ngày đầu triển khai, việc thu phí này đã nhận được sự ủng hộ của nhiều người dân bởi tính minh bạch, rõ ràng.
Là một phụ huynh hay đưa con đi học tại Cung thiếu nhi Hà Nội, chị Thái Linh (Minh Khai-Hà Nội) giờ đây cảm thấy rất thoải mái mỗi lần gửi xe. Trước kia, mỗi lần gửi xe đưa con lên lớp, xuống lấy xe luôn là chị mất 10.000 đồng /lần gửi xe. Thế nhưng, từ khi Hà Nội triển khai thu phí trông xe không dùng tiền mặt, mỗi lần đưa đón con, chị chỉ cần quét mã và trả 5.000 đồng/lần trông xe. Chị cũng không cần phải lo đến chuyện mang theo tiền lẻ hay “chặt chém” phí trông xe. “Tôi cảm thấy việc thí điểm này rất hữu ích, vừa tiện lợi, vừa tiết kiệm thời gian lại minh bạch tài chính”, chị Thái Linh nói.
Cơ quan chức năng: Xin đừng làm nửa vời
Ông Trần Hữu Bảo, Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, đến nay trên địa bàn TP Hà Nội có 64 điểm ứng dụng công nghệ thu phí đỗ xe không dùng tiền mặt. Cụ thể, quận Hoàn Kiếm 22 điểm, Tây Hồ có 8 điểm, Nam Từ Liêm có 9 điểm, Cầu Giấy có 9 điểm, Đống Đa có 4 điểm, Hai Bà Trưng có 4 điểm, Bắc Từ Liêm có 3 điểm, Ba Đình có 2 điểm, Long Biên có 2 điểm. Trong đó có 2 bãi xe kín, có rào chắn, 62 bãi xe hở; 13 điểm trông giữ xe máy, 42 điểm trông giữ ôtô, 6 điểm trông giữ cả hai loại phương tiện. Hiện có 2 đơn vị cung cấp công nghệ chính cho các điểm trông giữ xe không dùng tiền mặt là Công ty Thu phí tự động (VETC) triển khai tại 39 điểm, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội triển khai tại 25 điểm.
Thời gian qua, mặc dù là thu phí không dùng tiền mặt nhưng Sở cũng thường xuyên nhận được phản ánh của người dân về vấn đề… thu cao hơn giá quy định. Sở cũng đã lập các đoàn kiểm tra thường xuyên, cũng đã phát hiện các trường hợp vi phạm và đưa ra hình thức xử lý. Thời gian tới, Sở GTVT sẽ tiếp tục lập đoàn kiểm tra, kiểm tra sát sao hơn vấn đề này. Đồng thời đơn vị cũng đang tập hợp số liệu để tổng kết báo cáo Hà Nội về việc xem xét nhân rộng mô hình.
Là một trong hàng trăm doanh nghiệp tham gia vào việc trông giữ phương tiện trên địa bàn Hà Nội, ông Nguyễn Đức Vinh - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội thừa nhận: Có tình trạng bãi trông giữ xe để biển không dùng tiền mặt nhưng nhân viên lại thu tiền mặt, thậm chí thu cao hơn giá quy định. Thời gian vừa qua, công ty cũng đã xử lý một vài trường hợp bằng cách cắt hợp đồng lao động, thay người trông giữ ở khu vực được cho là có vi phạm.
Vị này cũng thông tin thêm, hiện đơn vị có 6 vị trí trông giữ ôtô và 7 điểm trông giữ xe máy không dùng tiền mặt trên 3 quận Hoàn Kiếm, Ba Đình và Hai Bà Trưng. Ở 13 điểm này có một số điểm như Viện Mắt Hà Nội, điểm trông trên phố Phủ Doãn là thực hiện gần như cả ngày lẫn đêm. Một số điểm khác vắng khách hơn thì chỉ thực hiện đến 18h. Khu vực Lò Sũ-Lý Thái Tổ đơn vị chỉ trông giữ ôtô, còn xe máy thuộc các đơn vị khác.
“Tuy nhiên chúng tôi cũng ghi nhận phản ánh của quý báo và sẽ cho Ban quy chế đi kiểm tra thường xuyên hơn các điểm trông giữ. Nếu thấy tình trạng cố tình thu phí xe sai quy định, công ty chúng tôi sẽ xử lý nghiêm khắc”, ông Vinh khẳng định.
Hà Nội đang chuẩn bị để triển khai thu phí đỗ xe không dùng tiền mặt trên toàn thành phố và dự kiến đến hết năm 2025, giải pháp này sẽ được triển khai trên toàn quốc. Đây là bước đi cụ thể tiến tới hình thành hệ thống giao thông thông minh cho TP Hà Nội; cụ thể hóa việc thực hiện Đề án 06 về Chuyển đổi số quốc gia và chủ trương thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ. Việc thí điểm thu phí trông giữ xe không dùng tiền mặt là một hình thức mới, dự kiến áp dụng trên quy mô toàn quốc nên điều quan trọng là sau khi thí điểm, cần phải có những phân tích kỹ lưỡng, đánh giá rộng hơn và dự báo các tác động còn có thể xảy ra.
Từ đó có giải pháp chuẩn bị sẵn sàng cho các vấn đề nảy sinh trước khi triển khai nhân rộng. Điều đáng chú ý là cách thức triển khai làm sao để người dân cảm thấy thuận tiện hơn, nhanh chóng và minh bạch tài chính hơn so với cách làm cũ, chứ không thể chuyển từ cách làm thủ công này sang thủ công khác (lúc thu tiền mặt, lúc thu qua tài khoản) như nhiều điểm đang làm hiện nay.
Hà Nội: Cần làm rõ việc sử dụng đất di tích lịch sử cấp Quốc gia làm bãi xe 
