4 tháng loét miệng nhưng chủ quan không thăm khám
Theo TS.BS Ngô Xuân Quý, Trưởng Khoa Ngoại Đầu- cổ, Bệnh viện K, gần đây khoa tiếp nhận bệnh nhân nam N.V.V. (33 tuổi, trú tại Lào Cai) vào nhập viện trong tình trạng đau, loét lưỡi kéo dài khoảng 4 tháng.
Trước đó, khi xuất hiện vết loét, anh V đã mua thuốc uống và bôi đều không đỡ. Một thời gian dài sau, vết loét càng nặng lên, lan rộng, anh mới đến khám tại Bệnh viện K.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ phát hiện trong khoang miệng của anh V có khối u sùi loét. Kết quả thăm khám, đánh giá đã chẩn đoán anh V mắc ung thư biểu mô vảy (một loại ung thư khởi phát từ tế bào bề mặt của lưỡi) ở bờ lưỡi bên phải. May mắn là anh chưa di căn hạch, chưa thâm nhiễm sang các vùng lân cận.
Ngay sau đó, các bác sĩ trong khoa đã hội chẩn thống nhất phương án phẫu thuật vi phẫu, cắt bán phần lưỡi phải kèm theo vét hạch cổ phải, tạo hình cho bệnh nhân.
TS.BS Ngô Xuân Quý cho biết, anh V được chẩn đoán phát hiện ở giai đoạn II, khối u kích thước trung bình, chưa di căn hạch cổ và chưa di căn xa. Giai đoạn này bệnh vẫn còn khu trú, nếu được điều trị đúng phác đồ thì tỷ lệ chữa khỏi rất cao, dao động từ 70% đến 80%.
Ca phẫu thuật cho anh V nhằm mục đích ngăn chặn được việc khối u tiếp tục xâm lấn sang những vùng khác và ngăn chặn tái phát.
Không riêng anh V, nhiều trường hợp bị ung thư lưỡi mới đầu chỉ tưởng mình bị nhiệt miệng, tự mua thuốc về bôi, lâu dần không đỡ và vết loét lan rộng, đau nhiều mới đi khám. Có trường hợp vết loét để kéo dài, khi đến viện ung thư đã ở giai đoạn tiến triển.
Theo TS.BS Ngô Xuân Quý, ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở vùng khoang miệng. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng, loét miệng do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua.
Những dấu hiệu sớm của bệnh ung thư lưỡi thường khá mờ nhạt và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khoang miệng thông thường nên nhiều người chủ quan.
"Đối với ung thư lưỡi giai đoạn khu trú, phẫu thuật là phương pháp cốt lõi, đóng vai trò quyết định đến việc điều trị triệt căn bệnh. Phương án tốt nhất cho người bệnh trong trường hợp này là phải cắt bỏ rộng, toàn bộ vùng liên quan đến khối u, loại bỏ tổn thương, từ đó giảm nguy cơ tối đa tái phát", BS Quý cho biết và nhấn mạnh điểm đặc biệt của căn bệnh này là các tế bào ung thư ít đáp ứng với cả xạ trị hay là hóa chất, nên vai trò của phẫu thuật lại càng rõ rệt hơn bao giờ hết.
Tạo hình lưỡi để bệnh nhân phát âm, ăn uống
Không giống như nhiều bệnh lý ung thư khác, nếu cắt bán phần lưỡi hoặc nhiều hơn, chức năng nói và ăn uống, nuốt của người bệnh sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí có người còn không thể phát âm được nếu lưỡi phải cắt gần hết. Đây là điều mà y học trăn trở, tìm ra biện pháp tối ưu nhất cho người bệnh.
Theo BS Ngô Xuân Quý, trường hợp của anh V sau khi cắt bỏ 1/2 lưỡi phải, anh phải đối mặt với nguy cơ khuyết hổng lớn ở khoang miệng. Nếu chỉ khâu đóng thông thường, lưỡi sẽ bị co kéo, biến dạng nghiêm trọng, khiến người bệnh gặp khó khăn lớn trong việc ăn uống, nuốt và đặc biệt là phát âm, gây ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và chất lượng cuộc sống sau này.
Để giải quyết bài toán đó, các bác sĩ Khoa Ngoại Đầu - cổ đã áp dụng kỹ thuật tạo hình vi phẫu. Đây là kỹ thuật tiên tiến nhất trong tạo hình cho người bệnh sau phẫu thuật, trong đó bác sĩ sẽ lấy một vạt mô tự thân, đưa lên vùng lưỡi bị khuyết để tạo hình lại. Dưới kính hiển vi phẫu thuật phóng đại, các phẫu thuật viên có thể quan sát chi tiết nhất, nối từng mạch máu, sợi thần kinh siêu nhỏ của vạt mô đó với mạch máu vùng cổ để nuôi sống phần lưỡi mới tái tạo.
Với trường hợp anh V, bác sĩ đã lấy vạt da cánh tay của bệnh nhân để tạo hình lưỡi, vạt được thiết kế vừa vặn, để đảm bảo tốt chức năng nói nuốt, không ảnh hưởng đến đường thở, không phải mở khí quản.
Ca phẫu thuật đã diễn ra thành công, khối u được phẫu thuật triệt căn và tạo hình vi phẫu lại hình dáng lưỡi, giúp bệnh nhân sớm phục hồi và tự tin trở lại cuộc sống. 5 ngày sau mổ bệnh nhân có thể tự ăn uống qua đường miệng, nói chuyện khá tốt với người xung quanh.
BS Quý khuyến cáo, việc phát hiện sớm bệnh ung thư lưỡi có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả điều trị. Do vậy, người dân khi gặp bất cứ triệu chứng bất thường nào ở lưỡi, má, hoặc bất kỳ vị trí nào vùng khoang miệng như loét miệng, mụn nhỏ, khối sùi loét... thì cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.
