Đằng sau thỏa thuận tên lửa Mỹ - Hàn Quốc: Nối dài tình trạng bất an

Mọi chuyện bắt đầu từ ngày 7/10 khi Mỹ và Hàn Quốc thông báo đạt được thỏa thuận về việc nâng tầm bắn hệ thống tên lửa của Hàn Quốc từ 300km và đầu đạn nặng hơn 500kg lên thành 800km và đầu đạn trọng lượng tới 1.000kg. Sở dĩ có chuyện này là vì vào năm 2001, Hàn Quốc đã ký một thỏa thuận với Mỹ, theo đó, Seoul tự nguyện chấp nhận hạn chế tầm bắn tên lửa của mình trong phạm vi 300km, để đánh đổi lấy việc được Washington bảo vệ bằng "chiếc ô hạt nhân" và 28.500 quân Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc, sẵn sàng chống lại mọi cuộc tấn công từ bên ngoài.

Thực tế thì việc Hàn Quốc đàm phán với Mỹ về hồ sơ này đã diễn ra từ lâu nhưng với nhịp độ vừa phải. Song Seoul đã tăng tốc hẳn lên từ tháng 4/2012, sau khi CHDCND Triều Tiên thử nghiệm không thành một tên lửa, gọi là để phóng vệ tinh dân sự lên quỹ đạo, nhưng bị quốc tế xem là một vụ thử nghiệm tên lửa tầm xa trá hình.

Về mặt chính thức, lý do được Hàn Quốc đưa ra để giải thích cho việc nâng tầm bắn tên lửa là "để kiềm chế các hành động khiêu khích quân sự của CHDCND Triều Tiên", như lời phát biểu với báo chí của Cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc Chun Yung-woo hôm 7/10.

Phản ứng tức thì từ CHDCND Triều Tiên, Hãng Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 9/10 dẫn lời phát ngôn viên Ủy ban Quốc phòng Quốc gia nói Bình Nhưỡng nay có thể sánh ngang hàng với bất kỳ kẻ thù nào theo kiểu "bom nguyên tử đấu với với bom nguyên tử, tên lửa đấu với tên lửa".

Phát ngôn viên Ủy ban Quốc phòng Quốc gia Triều Tiên nói: "Chúng tôi không che giấu sự kiện là quân đội cách mạng (Triều Tiên), bao gồm lực lượng tên lửa chiến lược, nay không những chỉ đặt quân đội kẻ thù Hàn Quốc và Mỹ ở bán đảo Triều Tiên mà cả Nhật Bản, Guam và thậm chí nội địa Mỹ trong tầm bắn của tên lửa của chúng tôi". Đây là lần đầu tiên Bình Nhưỡng đã tuyên bố thông tin về tiềm năng quân sự của mình. Bằng cách đó, Bình Nhưỡng cho thấy rằng họ coi thỏa thuận tên lửa mới giữa Mỹ và Hàn Quốc như là sự chuẩn bị chiến tranh. Ngay sau tuyên bố trên thì phía Mỹ cũng đã phản ứng và cho rằng Bình Nhưỡng chỉ "nói vống lên" chứ họ (Triều Tiên) làm gì có khả năng chế tạo tên lửa bắn tới nước Mỹ.

Chuyện đôi coi này không đáng bàn, cái đáng nói ở đây là lo lắng của các nước xung quanh Hàn Quốc. Khu vực hiệu lực của tên lửa Hàn Quốc mới với tầm bán kính hoạt động gia tăng, hóa ra bao trùm phần lớn địa bàn lãnh thổ các nước lân cận - Trung Quốc, Nhật Bản, Nga. Tại Seoul người ta cam đoan tên lửa này chỉ có hướng duy nhất là chống Triều Tiên, chứ không chống những nước láng giềng khác.

Tuy nhiên, các chuyên viên quân sự thận trọng có thói quen không tin tưởng những khẳng định như vậy. Cái mà họ quan tâm nghiên cứu và đánh giá không phải là các tuyên bố chính trị, mà là tiềm năng hiện thực của những hệ thống này hay hệ thống khác. Và do đó, trong thời gian tới Hàn Quốc sẽ trở thành đối tượng của cái nhìn theo dõi chăm chú và phải nói luôn rằng, không nhiều thiện chí tin cậy của các nhà quân sự từ các nước láng giềng.

Đằng sau thỏa thuận tên lửa Mỹ - Hàn Quốc: Nối dài tình trạng bất an ảnh 1
Bình Nhưỡng tuyên bố đủ khả năng tấn công Mỹ bằng tên lửa. Trong ảnh: Tên lửa tầm xa của Triều Tiên trong cuộc duyệt binh ngày 15/4/2012.

Có mọi cơ sở để ngờ rằng mấy chục tên lửa đạn đạo với đầu đạn thông thường có thể dùng làm phương tiện kiềm chế hiệu quả. Những cuộc xung đột giữa miền Bắc và miền Nam Triều Tiên một khi xảy ra, sẽ mang tính cục bộ. Trong trường hợp cực đoan nhất, sẽ là việc sử dụng pháo binh - thí dụ như đã từng xảy ra hồi tháng 11/2010 trên đảo Yeonpyeong. Dễ hiểu là để đáp trả một vài phát đạn pháo như thế mà dùng tên lửa đạn đạo tầm xa, thì thật là phi lý.

Gây không ít ngờ vực còn là tuyên bố rằng nếu cần, tên lửa đạn đạo của Seoul có thể dùng để giáng đòn tấn công vào những trung tâm nghiên cứu và chế tạo thuộc chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng. Tất nhiên, về nguyên lý kỹ thuật khả năng đó là có thể, thế nhưng kết quả thực tế của những đòn giáng như vậy vẫn đáng hồ nghi.

Các chuyên gia cho rằng toàn bộ chương trình hạt nhân của Triều Tiên ngay từ đầu được thiết kế nhằm bảo vệ giảm thiểu hậu quả hư hại của các chủ thể dưới đòn tấn công. Tất cả đầu đạn hạt nhân, cũng như dự trữ vật liệu phân hạch đều cất giấu trong những cơ sở ngầm dưới lòng đất được bảo vệ chắc chắn, và khó lòng gây thiệt hại nếu không sử dụng vũ khí hạt nhân. Như vậy, đòn tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Triều Tiên, nếu sự tình diễn ra đến mức như vậy, cũng chỉ có ý nghĩa thuần túy tượng trưng. Do đó, quyết định về việc ra khỏi thỏa thuận năm 2001 khó lòng giúp Hàn Quốc giải quyết nhiệm vụ kiềm chế người hàng xóm miền Bắc.

Trên bình diện quân sự, quyết định của Seoul về phát triển tầm xa của tên lửa đạn đạo sẽ làm gia tăng căng thẳng trong mối quan hệ giữa hai miền, buộc CHDCND Triều Tiên phải tập trung vào công việc trong chương trình tên lửa với ý chí quyết tâm mới.

Alexander Vorontsov, chuyên gia Viện Nghiên cứu phương Đông thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết: "Không phải ngẫu nhiên mà trong một thời gian dài, Mỹ ngần ngại chấp nhận đề nghị kiên trì của Hàn Quốc yêu cầu được nâng tên lửa đạn đạo lên đến tầm xa 800km. Vì Washington hiểu rằng phản ứng gay gắt của Triều Tiên là điều không thể tránh khỏi".

Nhưng Washington đã thực hiện thỏa thuận với Seoul, bất chấp thực tế rằng điều đó vi phạm quy định quốc tế về hạn chế công nghệ tên lửa. Hiện nay, 34 quốc gia đã tham gia quy định này. Họ cam kết sẽ giới hạn phạm vi tên lửa trong vòng 300 km. Kích động cuộc chạy đua tên lửa mới trên bán đảo Triều Tiên, rõ ràng là Mỹ đang khởi xướng cuộc chơi mới. Trong thực tế, đây là một bước tiến tới sự hình thành hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở phía đông

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.