Theo bà Anna Bligh, Thủ hiến bang Queensland, tính đến ngày 5/1 vừa qua, miền Đông Bắc Australia đang phải gánh chịu một trận lũ lụt lịch sử, số lượng chính thức các thành phố trực tiếp bị ảnh hưởng đã tăng từ 22 lên tới 40. Tình hình trong thời gian sắp tới đây sẽ còn nghiêm trọng thêm, với dự báo mưa bão tại miền Nam Queensland, kèm theo nguy cơ "lượng mưa rất lớn và mực nước tăng đột ngột".
Theo Cục Khí tượng Australia, nước sông Fiztroy chảy qua thành phố Rockhampton dự kiến đạt đỉnh cao 9,40m vào ngày 6/1, và sẽ còn nằm trên mức báo động trong vòng một tuần lễ sau khi lên đến đỉnh cao. Chính quyền Australia đã không ngần ngại gọi đây là một trận "Đại hồng thủy", đã làm ảnh hưởng đến hơn 200.000 người trên diện rộng bằng cả hai nước Pháp và Đức gộp lại. Với mưa lũ đang tiếp diễn, mực nước các con sông ở nhiều khu vực đã dâng lên đến mức kỷ lục và bắt đầu đe dọa các thành phố của bang New South Wales lân cận.
Trận lũ này đã gây thiệt hại rất lớn cho bang Queensland vì kinh tế vùng này chủ yếu dựa vào than, khoáng sản, nông nghiệp. Tổn thất vật chất ước tính lên đến hàng tỉ USD. Ảnh hưởng của lũ lụt tại Australia còn có nguy cơ gây thiệt hại cho các nước nhập khẩu than đá của nước này vì đây là loại nguyên liệu cần thiết cho ngành công nghiệp luyện thép. Australia là nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới, trong đó bang Queensland là nơi cung cấp nguồn than chủ yếu.
Theo Hiệp hội Than Australia, Australia xuất khẩu than sang hơn 30 quốc gia trên thế giới, trong đó hai thị trường lớn nhất là Nhật Bản và Hàn Quốc. Ngoài ra, một số đối tác quan trọng khác của Australia là Đài Loan, Trung Quốc, Ấn Độ và châu Âu.
Hội đồng Khai khoáng Queensland cho biết các trận mưa lớn khiến khu vực trung tâm của bang Queensland ngập trong biển nước và gây thiệt hại nặng nề đến ngành công nghiệp khai thác than. Ông Michael Roche, Giám đốc điều hành Tài nguyên bang Queensland nhận định rằng, mưa lũ ở lưu vực phía bắc sông Bowen còn khiến cho tuyến đường sắt chính nối liền các khu hầm mỏ và các cảng biển ở gần Mackay bị hư hại và tê liệt hoàn toàn trong suốt hơn một tuần lễ. Do đó, việc xuất khẩu than tới châu Á và châu Âu cũng bị đình trệ.
Lũ lụt đã khiến cho rất nhiều công ty khai thác than của Australia, trong đó có một số tập đoàn lớn như Rio Tinto, BHP Billiton, Anglo American và Xstrata, buộc phải sử dụng điều khoản tạm dừng việc vận chuyển hàng do thiên tai được quy định trong hợp đồng kinh tế với các đối tác nước ngoài để tránh phải chịu sự ràng buộc trách nhiệm về mặt pháp lý vì đã phá vỡ hợp đồng.
Ông Russell Trood, Thượng nghị sĩ đảng Tự do của bang Queensland đồng thời là Phó chủ tịch Ủy ban Thượng viện về Thương mại và Ngoại vụ cho biết, việc các doanh nghiệp buộc phải áp dụng điều khoản trong tình huống khẩn cấp như trên đã cho thấy sự nghiêm trọng của của vấn đề mà họ đang phải đối mặt.
Các chuyên gia phân tích hàng hóa toàn cầu thuộc Trung tâm nghiên cứu hàng hóa Macquire dự đoán việc lũ lụt kéo dài có thể khiến cho giá than gia tăng từ 246 USD/tấn lên đến 300 USD/tấn và sự gia tăng giá cả này sẽ được quy định trong các hợp đồng xuất khẩu than vào quý tới. Bên cạnh đó, việc giảm khối lượng than cung cấp còn có thể gây thiếu hụt nguyên liệu đầu vào cho ngành sản xuất thép, vì vậy nó có thể đẩy giá thép lên cao. Mức sản xuất than ở Australia chiếm 2/3 sản lượng thế giới. Sự gián đoạn trong việc cung cấp than khiến các nước châu Á phải tìm đến những thị trường xa xôi hơn, như Mỹ và Canada.
Đây chưa phải lần đầu tiên ngành công nghiệp khai thác than đá của Australia bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Giá than đá lên mức kỷ lục 300 USD/tấn vào đầu năm 2008, sau khi mưa lớn bất ngờ gây gián đoạn việc sản xuất than đá ở Queensland. Trận lụt cách đây 3 năm gây thiệt hại cho ngành này lên đến 1,8 tỉ USD.
"Cuộc tái thiết sẽ dài hơi". Đây là thông báo của bà Anna Bligh, đánh giá thiệt hại nạn lụt lên đến 3,8 tỉ euro. Đây chỉ mới ước tính ban đầu, hẳn chắc con số này còn lên cao hơn nữa khi mà ngành công nghiệp than đá chịu thiệt hại khoảng 75 triệu euro mỗi ngày.
Theo các nhà khoa học, sở dĩ miền Đông Bắc Australia bị lâm vào cảnh ngập lụt kỷ lục, đó là do hiện tượng khí hậu La Nina dự kiến sẽ tiếp tục tác động ít nhất là 3 tháng nữa. Hiện tượng này làm cho nhiệt độ đại dương lạnh hơn mức trung bình ở các vùng miền trung và miền đông Thái Bình Dương, nhưng lại ấm hơn ở khu vực phía tây. Hệ quả là những trận mưa lớn ở Australia và Đông Nam Á
