“Con đường đau khổ” qua di tích trận địa pháo bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc gần 60 năm trước

Đến các khu dân cư nằm nép mình sau mặt tiền hoa lệ của thị trấn Bến Quan, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) mới thấy mặt tiền ấy chỉ như một tấm áo mỏng, che khuất đằng sau là những ngôi nhà cao, thấp nằm hai bên những con đường ngoằn ngoèo, chỗ bê tông, chỗ bùn đất lầy lội. Đặc biệt, các tuyến đường đi lại qua khóm 3, di tích quốc gia trận địa pháo phòng không, ra bên ngoài, sau 30 năm kể từ ngày thị trấn trên được thành lập, đến nay vẫn chưa được đầu tư xây dựng…

Ông Phạm Xuân Dũng, Trưởng khóm 3, dẫn chúng tôi lội bộ trên những tuyến đường này, dài chừng 5km. Nền đường khá rộng, đi qua những khóm nhà, vườn cây cao su song hầu hết đều ổ gà, ổ voi, bùn đất lầy lội, có chỗ sâu tới gần đầu gối.

“Khóm 3 có 190 hộ dân, 700 nhân khẩu, sinh sống chủ yếu nhờ vào rừng trồng và cây cao su. Do đó, hoạt động đi lại, vận chuyển ở đây là rất lớn, nhất là vận chuyển gỗ rừng và mủ cao su hàng ngày. Mặc dù các tuyến đường này thường được bà con sửa chữa, khắc phục bằng cách tận dụng xà bần trên địa bàn để vá các ổ gà, ổ voi và gia cố nền đường, do quá tải cộng với nền bằng đất, ngày càng trở nên lầy lội và hư hỏng nặng. Tại nhiều đoạn không thể đi lại được, bà con phải luồn lách vào các lô cao su hai bên đường rất vất vã”, ông Dũng buồn bã chia sẻ.

“Con đường đau khổ” qua trận địa bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam -0
Con đường huyết mạch nhưng sau hàng chục năm vẫn chưa được đầu tư xây dựng. 

Ông Nguyễn Văn Thuận, ở khóm 3, là lão thành cách mạng, 75 năm tuổi Đảng, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từng nhiều năm bám trụ hoạt động, tham gia đánh địch ở đây cho biết, địa phương này từ năm 1958 đến 1994 thuộc Nông trường Quyết Thắng, phía Bắc giáp xã Trường Thủy, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình và nằm về phía Tây Bắc, Tây Nam các căn cứ quân sự Dốc Miếu, Cồn Tiên, đều là những điểm thường xuyên bị các lực lượng địch nhắm đánh rất ác liệt.

Theo sử liệu, thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị, của Bác Hồ và Bộ Quốc phòng, tháng 4/1966, Trung đoàn tên lửa phòng không 238 (Đoàn Hạ Long) thuộc Quân chủng phòng không – không quân (PK – KQ) vào chiến đấu ở chiến trường Nam Quân khu IV, bảo vệ giao thông vận chuyển và đảm nhận một nhiệm vụ đặc biệt là nghiên cứu cách đánh máy bay chiến lược B.52.

Vượt qua gian khổ, ác liệt và hi sinh, được sự giúp đỡ của nhân dân Nam Quân khu IV, đặc biệt là Đặc khu Vĩnh Linh, Trung đoàn đã hành quân tới đất lửa Vĩnh Linh. Bốn tiểu đoàn hỏa lực bị tổn thất nặng, Đảng ủy và Chỉ huy Trung đoàn gồm các đồng chí Nguyễn Văn Hội, Lê Thanh Cảnh, Nguyễn Quang, Lê Đức Nhuận, Nguyễn Sinh Huy, Nguyễn Công Yến, Đỗ Phan Thiết đã quyết định điều động một số lực lượng, phương tiện của các Tiểu 81, 82 và 83 về Tiểu đoàn 84.

Vào hồi 17h03 ngày 17/9/1967, tại trận địa T-5, đội 3, Nông trường Quyết Thắng, được sự chỉ đạo trực tiếp của Quân chủng PK – KQ và Quân khu IV, Tiểu đoàn 84 do đồng chí Nguyễn Đình Phiên chỉ huy, thành phần chủ yếu của kíp chiến đấu gồm Sỹ quan điều khiển Lê Hỷ, các trắc thủ Phạm Viết Ngoạn, Trần Hồng Thính và Nguyễn Văn Ngận đã phóng 2 quả tên lửa tiêu diệt chiếc E.52 đầu tiên trên miền Bắc Việt Nam.

Đến 17h34, tốp B.52 thứ 3 bay vào, chỉ còn 1 quả tên lửa, Tiểu đoàn vẫn quyết đánh và tiêu diệt thêm 1 máy bay chiến lược B.52. Đây là trận đánh đặc biệt xuất sắc có ý nghĩa lịch sử, lần đầu tiên thần tượng “Siêu pháo đài bay B.52” của Mỹ đã bị tiêu diệt trên chiến trường Việt Nam.

Sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, giang sơn qui về một mối, để ghi nhớ chiến công hiển hách này, Đảng, Nhà nước đã cho đầu tư xây dựng và công nhận Bia lưu niệm trận địa tên lửa phòng không bắn rơi máy bay chiến lược B.52 đầu tiên trên miền Bắc Việt Nam ngày 17/9/1967 tại khu vực Nông trường Quyết Thắng, nay là khóm 3, thị trấn Bến Quan, là Di tích lịch sử quốc gia.

Di tích này nằm cách Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn về phía Nam chỉ 13km. Việc đến thăm Bia di tích theo hướng từ Nam ra, từ Bắc vào theo đường Hồ Chí Minh đều thuận lợi. Tuy nhiên, nếu theo các tuyến đường liên xã, thị trấn hướng Lệ Thủy, Quảng Bình qua khóm 3, thị trấn Bến Quan, hay hướng thị trấn Hồ Xá và xã Vĩnh Khê (Vĩnh Linh) đến khóm 3 nơi có Bia di tích này là vô cùng khó khăn, vất vã, do đường luôn trong tình trạng bị hư hỏng, lầy lội bùn đất đã nêu trên.

“Con đường đau khổ” qua trận địa bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam -0
Người dân khóm 3, thị trấn Bến Quan đi lại rất khó khăn.

Ông Hoàng Ngọc Trường, Bí thư Chi bộ khóm 3, thị trấn Bến Quan nhấn mạnh rằng, các tuyến này qua địa bàn đều là huyết mạch, không chỉ phục vụ cuộc sống sinh hoạt, sản xuất của người dân, mà còn góp phần tuần tra, kiểm soát bảo đảm an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội địa bàn và các địa phương lân cận. Ngoài ra, nếu được đầu tư xây dựng, tạo sự thuận lợi đi lại, người dân sẽ có thêm điều kiện tốt để làm ăn kinh tế, đồng thời góp phần phục vụ việc tham quan, giáo dục, phát huy truyền thống anh hùng cách mạng tại địa chỉ đỏ này.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Dương Đình Quang, Chủ tịch UBND thị trấn Bến Quan bộc bạch, việc đầu tư xây dựng các tuyến đường trên là mong muốn rất lớn của cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân thị trấn Bến Quan nói chung, khóm 3 thị trấn này nói riêng. Song do nguồn vốn của UBND huyện Vĩnh Linh phân bổ về cho địa phương rất hạn hẹp nên đến nay vẫn chưa có điều kiện để đầu tư xây dựng.

“Việc các con đường hàng chục năm vẫn trong tình trạng đường đất, dễ hư hỏng, đã khiến một số hộ dân trước đây tình nguyện đến lập nghiệp theo diện đi kinh tế mới phải bỏ chỗ ở. Ngoài ra, việc bà con đi ra bên ngoài để tham gia họp hành, hay bị ốm đau đột xuất, hiện vẫn là bài toán nan giải và lo lắng lớn”, lãnh đạo UBND thị trấn Bến Quan trăn trở, chia sẻ.

Thanh Bình

Các tin khác

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Bằng các chiêu trò như “ký hợp đồng thu mua với cam kết giá cao hơn thị trường”, “tuyển nhân viên thu mua sầu riêng hoa hồng cao”, “tạo lòng tin nhập sầu riêng trước, trả tiền sau”…, nhiều người dân đã sập bẫy của nhóm đối tượng lừa đảo dẫn đến nợ nần chồng chất, vật vã trả lãi ngân hàng chỉ vì bị doanh nghiệp thu mua xù nợ…

Chưa đến mùa mưa bão, Vũng Áng đã gồng mình chống ngập

Chưa đến mùa mưa bão, Vũng Áng đã gồng mình chống ngập

Nhiều công trình, dự án được triển khai đồng loạt tại Khu kinh tế Vũng Áng nhưng không tuân thủ các biện pháp bảo vệ môi trường đã được phê duyệt. Cùng với đó, các dự án chống ngập không hiệu quả dẫn đến đại công trường Vũng Áng trở thành vùng trũng kể cả khi không mưa bão.

Huế: Nhiều vi phạm tại một dự án hạ tầng kỹ thuật

Huế: Nhiều vi phạm tại một dự án hạ tầng kỹ thuật

Kết luận thanh tra chỉ ra rằng, do công tác khảo sát sơ bộ để lập khái toán phần chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) không chính xác dẫn đến Dự án hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư (viết tắt là DA tái định cư) tăng tổng mức đầu tư. Trong khi đó, căn cứ Luật Đầu tư công và Luật Xây dựng năm 2014, DA này không thuộc trường hợp được điều chỉnh tổng mức đầu tư…

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Hỏi: Năm 2018, cháu tôi phạm tội trộm cắp tài sản và bị Tòa án tuyên phạt 2 năm tù giam. Năm 2020, cháu đã chấp hành xong và đến nay không phạm tội mới. Năm 2026, cháu nộp hồ sơ xin việc tại một doanh nghiệp nước ngoài nhưng bị từ chối với lý do chưa xóa án tích. Xin tòa soạn hướng dẫn thực hiện thủ tục xóa án tích theo quy định của pháp luật. (Thu Hà, phường Hà Đông, Hà Nội)

Dự án khởi công, động thổ xong “nằm” chờ mặt bằng

Dự án khởi công, động thổ xong “nằm” chờ mặt bằng

Tình trạng chậm bồi thường, giải toả để thu hồi đất phục vụ dự án tại TP Hồ Chí Minh đã kéo dài nhiều năm, nhưng đến nay một loạt các dự án hạ tầng trọng điểm, dự án có vốn đầu tư công tại thành phố vẫn tiếp tục đối diện với tình trạng khởi công, động thổ xong phải “nằm” chờ bàn giao mặt bằng…

Người dân sống bất an gần mỏ khai thác đá

Người dân sống bất an gần mỏ khai thác đá

Mỗi khi tiếng nổ lớn từ hoạt động nổ mìn khai thác đá của Công ty TNHH Thạch Bảo Phong vang lên, nhà cửa rung lắc, đá từ khu vực mỏ văng xuống mái nhà, vườn và đường đi. Nhiều hộ dân sinh sống dưới chân núi tại thôn Thành Lãm, xã Tân Thành, tỉnh Thanh Hóa luôn trong tâm trạng bất an…

Dự án Cao tốc La Sơn - Hòa Liên "chạy đua" với... sạt trượt trước lúc cán đích

Dự án Cao tốc La Sơn - Hòa Liên "chạy đua" với... sạt trượt trước lúc cán đích

Dự án mở rộng cao tốc La Sơn - Hòa Liên đã hoàn thành khoảng 97% khối lượng, nhưng những hạng mục cuối cùng và các điểm sạt trượt trên tuyến đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về thời gian, kỹ thuật và an toàn. Các nhà thầu đang chạy đua với thời tiết, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án vào 15/8 tới như đã cam kết với Bộ Xây dựng. 

Vì sao hàng loạt tàu cá ở Huế phải nằm bờ dài ngày?

Vì sao hàng loạt tàu cá ở Huế phải nằm bờ dài ngày?

Thời gian qua, nhiều tàu cá của ngư dân phường Thuận An (TP Huế) phải nằm bờ do chưa đăng kiểm hoặc thiếu các thủ tục theo quy định. Tình trạng này không những ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, bám biển của ngư dân mà còn làm tàu cá xuống cấp, hư hỏng do neo đậu dài ngày. 

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khoảng tháng 1/2022, tôi có cho chị hàng xóm mượn xe máy. Do sơ suất nên chị đã làm mất xe của tôi, chị có trình báo Công an và báo cho tôi biết. Lúc đó tôi chưa yêu cầu phải bồi thường ngay. Đến nay, tôi có yêu cầu chị bồi thường chiếc xe đã mất nhưng chị từ chối. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện yêu cầu chị bồi thường thiệt hại chiếc xe đã mất được không? (Thu An, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình)

Nghịch lý 2 khu công nghiệp được thuê đất trả tiền một lần với giá không đồng

Nghịch lý 2 khu công nghiệp được thuê đất trả tiền một lần với giá không đồng

Kết luận thanh tra về các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn TP Hồ Chí Minh theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ do Thanh tra thành phố vào tháng 6 vừa qua đã nêu ra vấn đề bất thường về tiền thuê đất của Khu công nghiệp (KCN) Việt Nam - Singapore II (VSIP II) và KCN Đại Đăng…

Tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo xử lý dứt điểm vụ “cây xăng Hồng Hưng” sau 18 năm

Tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo xử lý dứt điểm vụ “cây xăng Hồng Hưng” sau 18 năm

Đã 18 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, vụ việc liên quan đến khu nhà, đất và trạm xăng Hồng Hưng tại số 443 Phan Đình Phùng, phường Xuân Hương – Đà Lạt vẫn chưa được thi hành dứt điểm. UBND tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương tổ chức cưỡng chế, giao tài sản theo đúng quy định của pháp luật.

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.