“Con đường đau khổ” qua di tích trận địa pháo bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc gần 60 năm trước

Đến các khu dân cư nằm nép mình sau mặt tiền hoa lệ của thị trấn Bến Quan, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) mới thấy mặt tiền ấy chỉ như một tấm áo mỏng, che khuất đằng sau là những ngôi nhà cao, thấp nằm hai bên những con đường ngoằn ngoèo, chỗ bê tông, chỗ bùn đất lầy lội. Đặc biệt, các tuyến đường đi lại qua khóm 3, di tích quốc gia trận địa pháo phòng không, ra bên ngoài, sau 30 năm kể từ ngày thị trấn trên được thành lập, đến nay vẫn chưa được đầu tư xây dựng…

Ông Phạm Xuân Dũng, Trưởng khóm 3, dẫn chúng tôi lội bộ trên những tuyến đường này, dài chừng 5km. Nền đường khá rộng, đi qua những khóm nhà, vườn cây cao su song hầu hết đều ổ gà, ổ voi, bùn đất lầy lội, có chỗ sâu tới gần đầu gối.

“Khóm 3 có 190 hộ dân, 700 nhân khẩu, sinh sống chủ yếu nhờ vào rừng trồng và cây cao su. Do đó, hoạt động đi lại, vận chuyển ở đây là rất lớn, nhất là vận chuyển gỗ rừng và mủ cao su hàng ngày. Mặc dù các tuyến đường này thường được bà con sửa chữa, khắc phục bằng cách tận dụng xà bần trên địa bàn để vá các ổ gà, ổ voi và gia cố nền đường, do quá tải cộng với nền bằng đất, ngày càng trở nên lầy lội và hư hỏng nặng. Tại nhiều đoạn không thể đi lại được, bà con phải luồn lách vào các lô cao su hai bên đường rất vất vã”, ông Dũng buồn bã chia sẻ.

“Con đường đau khổ” qua trận địa bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam -0
Con đường huyết mạch nhưng sau hàng chục năm vẫn chưa được đầu tư xây dựng. 

Ông Nguyễn Văn Thuận, ở khóm 3, là lão thành cách mạng, 75 năm tuổi Đảng, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từng nhiều năm bám trụ hoạt động, tham gia đánh địch ở đây cho biết, địa phương này từ năm 1958 đến 1994 thuộc Nông trường Quyết Thắng, phía Bắc giáp xã Trường Thủy, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình và nằm về phía Tây Bắc, Tây Nam các căn cứ quân sự Dốc Miếu, Cồn Tiên, đều là những điểm thường xuyên bị các lực lượng địch nhắm đánh rất ác liệt.

Theo sử liệu, thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị, của Bác Hồ và Bộ Quốc phòng, tháng 4/1966, Trung đoàn tên lửa phòng không 238 (Đoàn Hạ Long) thuộc Quân chủng phòng không – không quân (PK – KQ) vào chiến đấu ở chiến trường Nam Quân khu IV, bảo vệ giao thông vận chuyển và đảm nhận một nhiệm vụ đặc biệt là nghiên cứu cách đánh máy bay chiến lược B.52.

Vượt qua gian khổ, ác liệt và hi sinh, được sự giúp đỡ của nhân dân Nam Quân khu IV, đặc biệt là Đặc khu Vĩnh Linh, Trung đoàn đã hành quân tới đất lửa Vĩnh Linh. Bốn tiểu đoàn hỏa lực bị tổn thất nặng, Đảng ủy và Chỉ huy Trung đoàn gồm các đồng chí Nguyễn Văn Hội, Lê Thanh Cảnh, Nguyễn Quang, Lê Đức Nhuận, Nguyễn Sinh Huy, Nguyễn Công Yến, Đỗ Phan Thiết đã quyết định điều động một số lực lượng, phương tiện của các Tiểu 81, 82 và 83 về Tiểu đoàn 84.

Vào hồi 17h03 ngày 17/9/1967, tại trận địa T-5, đội 3, Nông trường Quyết Thắng, được sự chỉ đạo trực tiếp của Quân chủng PK – KQ và Quân khu IV, Tiểu đoàn 84 do đồng chí Nguyễn Đình Phiên chỉ huy, thành phần chủ yếu của kíp chiến đấu gồm Sỹ quan điều khiển Lê Hỷ, các trắc thủ Phạm Viết Ngoạn, Trần Hồng Thính và Nguyễn Văn Ngận đã phóng 2 quả tên lửa tiêu diệt chiếc E.52 đầu tiên trên miền Bắc Việt Nam.

Đến 17h34, tốp B.52 thứ 3 bay vào, chỉ còn 1 quả tên lửa, Tiểu đoàn vẫn quyết đánh và tiêu diệt thêm 1 máy bay chiến lược B.52. Đây là trận đánh đặc biệt xuất sắc có ý nghĩa lịch sử, lần đầu tiên thần tượng “Siêu pháo đài bay B.52” của Mỹ đã bị tiêu diệt trên chiến trường Việt Nam.

Sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, giang sơn qui về một mối, để ghi nhớ chiến công hiển hách này, Đảng, Nhà nước đã cho đầu tư xây dựng và công nhận Bia lưu niệm trận địa tên lửa phòng không bắn rơi máy bay chiến lược B.52 đầu tiên trên miền Bắc Việt Nam ngày 17/9/1967 tại khu vực Nông trường Quyết Thắng, nay là khóm 3, thị trấn Bến Quan, là Di tích lịch sử quốc gia.

Di tích này nằm cách Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn về phía Nam chỉ 13km. Việc đến thăm Bia di tích theo hướng từ Nam ra, từ Bắc vào theo đường Hồ Chí Minh đều thuận lợi. Tuy nhiên, nếu theo các tuyến đường liên xã, thị trấn hướng Lệ Thủy, Quảng Bình qua khóm 3, thị trấn Bến Quan, hay hướng thị trấn Hồ Xá và xã Vĩnh Khê (Vĩnh Linh) đến khóm 3 nơi có Bia di tích này là vô cùng khó khăn, vất vã, do đường luôn trong tình trạng bị hư hỏng, lầy lội bùn đất đã nêu trên.

“Con đường đau khổ” qua trận địa bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam -0
Người dân khóm 3, thị trấn Bến Quan đi lại rất khó khăn.

Ông Hoàng Ngọc Trường, Bí thư Chi bộ khóm 3, thị trấn Bến Quan nhấn mạnh rằng, các tuyến này qua địa bàn đều là huyết mạch, không chỉ phục vụ cuộc sống sinh hoạt, sản xuất của người dân, mà còn góp phần tuần tra, kiểm soát bảo đảm an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội địa bàn và các địa phương lân cận. Ngoài ra, nếu được đầu tư xây dựng, tạo sự thuận lợi đi lại, người dân sẽ có thêm điều kiện tốt để làm ăn kinh tế, đồng thời góp phần phục vụ việc tham quan, giáo dục, phát huy truyền thống anh hùng cách mạng tại địa chỉ đỏ này.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Dương Đình Quang, Chủ tịch UBND thị trấn Bến Quan bộc bạch, việc đầu tư xây dựng các tuyến đường trên là mong muốn rất lớn của cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân thị trấn Bến Quan nói chung, khóm 3 thị trấn này nói riêng. Song do nguồn vốn của UBND huyện Vĩnh Linh phân bổ về cho địa phương rất hạn hẹp nên đến nay vẫn chưa có điều kiện để đầu tư xây dựng.

“Việc các con đường hàng chục năm vẫn trong tình trạng đường đất, dễ hư hỏng, đã khiến một số hộ dân trước đây tình nguyện đến lập nghiệp theo diện đi kinh tế mới phải bỏ chỗ ở. Ngoài ra, việc bà con đi ra bên ngoài để tham gia họp hành, hay bị ốm đau đột xuất, hiện vẫn là bài toán nan giải và lo lắng lớn”, lãnh đạo UBND thị trấn Bến Quan trăn trở, chia sẻ.

Thanh Bình

Các tin khác

Quang cảnh nham nhở bên mép sóng ở Mỹ Thủy.

Thúc tiến độ giải quyết tái định cư và sinh kế cho người dân Mỹ Thủy

Sau phản ánh của Báo Công an nhân dân (CAND) về những khó khăn trong đời sống, sinh kế của người dân vùng bị ảnh hưởng bởi Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, UBND tỉnh Quảng Trị đã có những chỉ đạo cụ thể, yêu cầu đẩy nhanh phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các hộ dân; đồng thời nghiên cứu di dời bãi tắm đến vị trí mới, bảo đảm điều kiện sản xuất, kinh doanh cho người dân.

Đà Nẵng: Không để công trình dang dở làm trầm trọng thêm ngập úng

Đà Nẵng: Không để công trình dang dở làm trầm trọng thêm ngập úng

Sau những trận mưa lớn đầu mùa, các “rốn ngập” của Đà Nẵng đã có nơi cho thấy chuyển biến tích cực, song cũng lộ rõ những điểm nghẽn cần xử lý. Qua kiểm tra đột xuất 7 điểm có nguy cơ ngập úng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu làm rõ trách nhiệm chủ đầu tư, đơn vị thi công, không để công trình dang dở trở thành tác nhân làm trầm trọng thêm ngập úng; đồng thời xây dựng kịch bản ứng phó với mưa cực đoan 100-200mm/giờ, gắn trách nhiệm người đứng đầu tại từng “điểm ngập”.

Chuyển cơ quan điều tra các trường hợp vi phạm đất rừng nghiêm trọng

Chuyển cơ quan điều tra các trường hợp vi phạm đất rừng nghiêm trọng

Sau hơn 3 tháng tăng cường kiểm tra, các cơ quan chức năng của đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) đã phát hiện 1.843 trường hợp vi phạm về đất đai, xây dựng, hành lang biển, giao thông và trật tự đô thị. Phú Quốc đã và đang siết kỷ cương, xử lý dứt điểm vi phạm, đồng thời gắn chỉnh trang đô thị với an sinh xã hội, hướng tới xây dựng Phú Quốc xứng tầm phục vụ APEC 2027.

Quyết định chủ trương đầu tư Dự án khu phức hợp Felicity khi doanh nghiệp chưa có đất?

Quyết định chủ trương đầu tư Dự án khu phức hợp Felicity khi doanh nghiệp chưa có đất?

Kết luận thanh tra đối với Dự án khu dân cư phức hợp Felicity do Công ty TNHH TM Blue Diamond làm chủ đầu tư, Thanh tra TP Đồng Nai đã chỉ ra loạt sai phạm liên quan. Trong đó, việc Đồng Nai chỉ định chủ đầu tư làm khu phức hợp và ra quyết định chủ trương đầu tư khi nhà đầu tư chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp là không đúng quy định…

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Vì sao việc đầu tư Khu đô thị An Phú kéo dài tới 26 năm?

Vì sao việc đầu tư Khu đô thị An Phú kéo dài tới 26 năm?

Thanh tra về các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra TP Hồ Chí Minh nêu rõ, ngay từ năm 2000 UBND thành phố đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật chính Khu đô thị phát triển An Phú (phường Bình Trưng) với tổng diện tích lên đến 87 ha. Nhưng đến nay đã 26 năm, Dự án khu đô thị An Phú vẫn ngắc ngoải…

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Hỏi: Tôi và chồng đã ly hôn từ tháng 8/2024, chúng tôi thống nhất, tôi nuôi hai con và hằng tháng chồng cũ chu cấp 10 triệu đồng. Tuy nhiên, anh chỉ chu cấp 3 tháng đầu sau khi ly hôn, sau đó không chu cấp nữa dù thu nhập vẫn ổn định. Xin hỏi, chồng cũ tôi có bị xử phạt không? (Mai Lan, phường Hồng Hà, Hà Nội)

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Vì sao 140 học sinh tại Nghệ An vẫn chưa thể đến trường sau lễ khai giảng?

Phản đối chủ trương của UBND xã Quỳnh Tam về việc giải thể, chuyển học sinh điểm lẻ Tiến Sơn trường Tiểu học Tân Sơn (nay là trường Tiểu học Quỳnh Tam) về học tại điểm trường chính, phụ huynh của 140 học sinh đang được bố trí học tập tại đây đã phản đối, không cho con em đến trường.

Kè chống sạt lở chưa bàn giao đã hư hỏng

Kè chống sạt lở chưa bàn giao đã hư hỏng

Được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn sạt lở, bảo vệ nhà cửa và cuộc sống của người dân mỗi khi mùa mưa đến, thế nhưng nhiều vị trí hư hỏng, sạt lở đã xuất hiện tại Dự án “Xử lý khẩn cấp tình trạng sạt lở đất tại thị trấn Kim Tân và các xã Thành Yên, Thành Trực, huyện Thạch Thành”.

Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Quảng Trị hiện có 930 cơ sở khám, chữa bệnh (KCB) đã được cấp phép hoạt động, gồm 297 cơ sở KCB công lập và 633 cơ sở KCB ngoài công lập. Một hệ thống khá lớn đang trực tiếp cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Thế nhưng, phía sau con số về những cơ sở đã được cấp phép vẫn còn những vấn đề đáng lưu ý trong việc chấp hành các quy định về hành nghề KCB, từ những cơ sở hoạt động không phép đến những sai sót được phát hiện ngay tại các phòng khám đã được cấp phép.

Sau 6 năm, khu dân cư 98 ha vẫn chưa được tính tiền sử dụng đất?

Sau 6 năm, khu dân cư 98 ha vẫn chưa được tính tiền sử dụng đất?

Theo kết luận của Thanh tra TP Đồng Nai, tháng 8/2018 UBND tỉnh Đồng Nai trước đây đã quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư, chỉ định nhà thầu cho Công ty CP Phú An Lành thực hiện Dự án khu dân cư Phú An Lành (nay thuộc phường Trảng Bom) với diện tích 97,99ha. Nhưng đến nay dự án vẫn chỉ là khu đất trống…

 Khi "đất vàng" chờ gỡ nút thắt pháp lý

Khi "đất vàng" chờ gỡ nút thắt pháp lý

Sau hơn một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Nghệ An đang phải đối mặt với bài toán hóc búa: xử lý dứt điểm hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư trước thời hạn "tối hậu thư" ngày 30/10/2026. Đây không chỉ là cuộc đua với thời gian mà còn là cuộc sát hạch về năng lực quản trị, sự linh hoạt trong cơ chế và quyết tâm bảo toàn, phát huy hiệu quả nguồn tài sản công.