“Con đường đau khổ” qua di tích trận địa pháo bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc gần 60 năm trước

Đến các khu dân cư nằm nép mình sau mặt tiền hoa lệ của thị trấn Bến Quan, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) mới thấy mặt tiền ấy chỉ như một tấm áo mỏng, che khuất đằng sau là những ngôi nhà cao, thấp nằm hai bên những con đường ngoằn ngoèo, chỗ bê tông, chỗ bùn đất lầy lội. Đặc biệt, các tuyến đường đi lại qua khóm 3, di tích quốc gia trận địa pháo phòng không, ra bên ngoài, sau 30 năm kể từ ngày thị trấn trên được thành lập, đến nay vẫn chưa được đầu tư xây dựng…

Ông Phạm Xuân Dũng, Trưởng khóm 3, dẫn chúng tôi lội bộ trên những tuyến đường này, dài chừng 5km. Nền đường khá rộng, đi qua những khóm nhà, vườn cây cao su song hầu hết đều ổ gà, ổ voi, bùn đất lầy lội, có chỗ sâu tới gần đầu gối.

“Khóm 3 có 190 hộ dân, 700 nhân khẩu, sinh sống chủ yếu nhờ vào rừng trồng và cây cao su. Do đó, hoạt động đi lại, vận chuyển ở đây là rất lớn, nhất là vận chuyển gỗ rừng và mủ cao su hàng ngày. Mặc dù các tuyến đường này thường được bà con sửa chữa, khắc phục bằng cách tận dụng xà bần trên địa bàn để vá các ổ gà, ổ voi và gia cố nền đường, do quá tải cộng với nền bằng đất, ngày càng trở nên lầy lội và hư hỏng nặng. Tại nhiều đoạn không thể đi lại được, bà con phải luồn lách vào các lô cao su hai bên đường rất vất vã”, ông Dũng buồn bã chia sẻ.

“Con đường đau khổ” qua trận địa bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam -0
Con đường huyết mạch nhưng sau hàng chục năm vẫn chưa được đầu tư xây dựng. 

Ông Nguyễn Văn Thuận, ở khóm 3, là lão thành cách mạng, 75 năm tuổi Đảng, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từng nhiều năm bám trụ hoạt động, tham gia đánh địch ở đây cho biết, địa phương này từ năm 1958 đến 1994 thuộc Nông trường Quyết Thắng, phía Bắc giáp xã Trường Thủy, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình và nằm về phía Tây Bắc, Tây Nam các căn cứ quân sự Dốc Miếu, Cồn Tiên, đều là những điểm thường xuyên bị các lực lượng địch nhắm đánh rất ác liệt.

Theo sử liệu, thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị, của Bác Hồ và Bộ Quốc phòng, tháng 4/1966, Trung đoàn tên lửa phòng không 238 (Đoàn Hạ Long) thuộc Quân chủng phòng không – không quân (PK – KQ) vào chiến đấu ở chiến trường Nam Quân khu IV, bảo vệ giao thông vận chuyển và đảm nhận một nhiệm vụ đặc biệt là nghiên cứu cách đánh máy bay chiến lược B.52.

Vượt qua gian khổ, ác liệt và hi sinh, được sự giúp đỡ của nhân dân Nam Quân khu IV, đặc biệt là Đặc khu Vĩnh Linh, Trung đoàn đã hành quân tới đất lửa Vĩnh Linh. Bốn tiểu đoàn hỏa lực bị tổn thất nặng, Đảng ủy và Chỉ huy Trung đoàn gồm các đồng chí Nguyễn Văn Hội, Lê Thanh Cảnh, Nguyễn Quang, Lê Đức Nhuận, Nguyễn Sinh Huy, Nguyễn Công Yến, Đỗ Phan Thiết đã quyết định điều động một số lực lượng, phương tiện của các Tiểu 81, 82 và 83 về Tiểu đoàn 84.

Vào hồi 17h03 ngày 17/9/1967, tại trận địa T-5, đội 3, Nông trường Quyết Thắng, được sự chỉ đạo trực tiếp của Quân chủng PK – KQ và Quân khu IV, Tiểu đoàn 84 do đồng chí Nguyễn Đình Phiên chỉ huy, thành phần chủ yếu của kíp chiến đấu gồm Sỹ quan điều khiển Lê Hỷ, các trắc thủ Phạm Viết Ngoạn, Trần Hồng Thính và Nguyễn Văn Ngận đã phóng 2 quả tên lửa tiêu diệt chiếc E.52 đầu tiên trên miền Bắc Việt Nam.

Đến 17h34, tốp B.52 thứ 3 bay vào, chỉ còn 1 quả tên lửa, Tiểu đoàn vẫn quyết đánh và tiêu diệt thêm 1 máy bay chiến lược B.52. Đây là trận đánh đặc biệt xuất sắc có ý nghĩa lịch sử, lần đầu tiên thần tượng “Siêu pháo đài bay B.52” của Mỹ đã bị tiêu diệt trên chiến trường Việt Nam.

Sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, giang sơn qui về một mối, để ghi nhớ chiến công hiển hách này, Đảng, Nhà nước đã cho đầu tư xây dựng và công nhận Bia lưu niệm trận địa tên lửa phòng không bắn rơi máy bay chiến lược B.52 đầu tiên trên miền Bắc Việt Nam ngày 17/9/1967 tại khu vực Nông trường Quyết Thắng, nay là khóm 3, thị trấn Bến Quan, là Di tích lịch sử quốc gia.

Di tích này nằm cách Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn về phía Nam chỉ 13km. Việc đến thăm Bia di tích theo hướng từ Nam ra, từ Bắc vào theo đường Hồ Chí Minh đều thuận lợi. Tuy nhiên, nếu theo các tuyến đường liên xã, thị trấn hướng Lệ Thủy, Quảng Bình qua khóm 3, thị trấn Bến Quan, hay hướng thị trấn Hồ Xá và xã Vĩnh Khê (Vĩnh Linh) đến khóm 3 nơi có Bia di tích này là vô cùng khó khăn, vất vã, do đường luôn trong tình trạng bị hư hỏng, lầy lội bùn đất đã nêu trên.

“Con đường đau khổ” qua trận địa bắn rơi máy bay đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam -0
Người dân khóm 3, thị trấn Bến Quan đi lại rất khó khăn.

Ông Hoàng Ngọc Trường, Bí thư Chi bộ khóm 3, thị trấn Bến Quan nhấn mạnh rằng, các tuyến này qua địa bàn đều là huyết mạch, không chỉ phục vụ cuộc sống sinh hoạt, sản xuất của người dân, mà còn góp phần tuần tra, kiểm soát bảo đảm an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội địa bàn và các địa phương lân cận. Ngoài ra, nếu được đầu tư xây dựng, tạo sự thuận lợi đi lại, người dân sẽ có thêm điều kiện tốt để làm ăn kinh tế, đồng thời góp phần phục vụ việc tham quan, giáo dục, phát huy truyền thống anh hùng cách mạng tại địa chỉ đỏ này.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Dương Đình Quang, Chủ tịch UBND thị trấn Bến Quan bộc bạch, việc đầu tư xây dựng các tuyến đường trên là mong muốn rất lớn của cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân thị trấn Bến Quan nói chung, khóm 3 thị trấn này nói riêng. Song do nguồn vốn của UBND huyện Vĩnh Linh phân bổ về cho địa phương rất hạn hẹp nên đến nay vẫn chưa có điều kiện để đầu tư xây dựng.

“Việc các con đường hàng chục năm vẫn trong tình trạng đường đất, dễ hư hỏng, đã khiến một số hộ dân trước đây tình nguyện đến lập nghiệp theo diện đi kinh tế mới phải bỏ chỗ ở. Ngoài ra, việc bà con đi ra bên ngoài để tham gia họp hành, hay bị ốm đau đột xuất, hiện vẫn là bài toán nan giải và lo lắng lớn”, lãnh đạo UBND thị trấn Bến Quan trăn trở, chia sẻ.

Thanh Bình

Các tin khác

TP Huế: Làm rõ việc chưa được phê duyệt nhưng vẫn khai thác gỗ trên đất rừng

TP Huế: Làm rõ việc chưa được phê duyệt nhưng vẫn khai thác gỗ trên đất rừng

Ngày 13/5, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Huế cho biết, ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở NN&MT vừa ký ban hành quyết định thành lập Tổ kiểm tra công tác quản lý sử dụng đất, trồng rừng, khai thác rừng tại khoảnh 3, tiểu khu 166 do Ban Quản lý rừng phòng hộ (RPH) Nam Sông Hương quản lý thuộc địa phận phường Phú Bài, TP Huế.

Đà Nẵng “siết” khai thác khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Đà Nẵng “siết” khai thác khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Không chỉ là câu chuyện thiếu cát hay tăng giá đất san lấp, áp lực vật liệu xây dựng đang trở thành phép thử đối với năng lực quản trị đô thị của Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới. Trước nguy cơ chậm tiến độ các công trình trọng điểm, thành phố đồng loạt triển khai các biện pháp mạnh để vừa tăng nguồn cung, vừa ngăn chặn tình trạng “cát tặc”, đầu cơ và thao túng thị trường.

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Kỳ cuối: Để biển không chỉ đẹp... trên giấy

Kỳ cuối: Để biển không chỉ đẹp... trên giấy

Từ Cửa Tùng, Vịnh Lăng Cô, Bãi biển Mỹ Khê đến Vịnh Nha Trang,... miền Trung đang đứng trước cơ hội lớn để biến biển thành động lực tăng trưởng. Các địa phương không thiếu tiềm năng, cũng không thiếu những bản quy hoạch đầy tham vọng. Nhưng thực tế thời gian qua cho thấy điều còn thiếu không nằm ở ý tưởng, mà chính là năng lực tổ chức thực hiện.

Phát hiện bệnh viện xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường

Phát hiện bệnh viện xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường

Ngày 12/5, Phòng CSKT Công an TP Cần Thơ cho biết, đơn vị vừa phát hiện Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S (gọi tắt là Bệnh viện S.I.S, địa chỉ ở đường Nguyễn Văn Cừ, phường An Bình, TP Cần Thơ) xả nước thải chưa qua xử lý, có dấu hiệu ô nhiễm... ra môi trường.

Kỳ 3: Ai chịu trách nhiệm?

Kỳ 3: Ai chịu trách nhiệm?

Những dòng nước đen vẫn lặng lẽ chảy ra biển sau mỗi cơn mưa. Những bãi tắm được đầu tư hàng chục, hàng trăm tỷ đồng vẫn đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến quen thuộc, dòng khách tiếp tục dồn về khiến hạ tầng quá tải, rác thải gia tăng và sức ép môi trường ngày càng lớn. Đằng sau những lớp áp lực ấy không chỉ là câu chuyện ô nhiễm hay sự lãng phí đầu tư.

Cao điểm mùa du lịch, khách lại “sập bẫy” đặt phòng online

Cao điểm mùa du lịch, khách lại “sập bẫy” đặt phòng online

Bước vào cao điểm du lịch hè, nhu cầu tìm kiếm homestay, khách sạn tại Đà Lạt (Lâm Đồng) tăng mạnh cũng là lúc các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Với hình ảnh đẹp mắt, những lời quảng cáo hấp dẫn cùng các fanpage được đầu tư bài bản, nhiều du khách đã mất từ vài triệu tới cả chục triệu đồng vì đặt phòng online.

Người dân Huế đồng thuận, khẩn trương bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm

Người dân Huế đồng thuận, khẩn trương bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm

Dự án mở rộng tuyến đường Nguyễn Hoàng (phường Kim Long) được xác định là công trình trọng điểm của TP Huế nên thời gian qua, chính quyền địa phương cùng các đơn vị liên quan đã nỗ lực tuyên truyền, vận động người dân bị ảnh hưởng dự án sớm bàn giao mặt bằng. Nhờ vậy nên đến nay, phần lớn các hộ dân đều đồng thuận tháo dỡ nhà cửa, di dời tài sản để bàn giao đất thực hiện dự án.

Lúng túng chuyện phân bổ tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ lụt ở Huế

Lúng túng chuyện phân bổ tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ lụt ở Huế

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam – Ban Vận động cứu trợ Trung ương đã phê duyệt, phân bổ cho TP Huế hơn 67 tỷ đồng với mức hỗ trợ 3 triệu đồng/hộ cho các hộ dân bị ảnh hưởng do đợt mưa lũ lịch sử năm 2025. Số tiền này tương ứng với 22.618 hộ, đạt khoảng 16,7% so với đề xuất của địa phương...

Chính quyền địa phương ở Huế vào cuộc sau phản ánh của Báo Công an nhân dân

Chính quyền địa phương ở Huế vào cuộc sau phản ánh của Báo Công an nhân dân

Ngày 6/5 vừa qua, Báo Công an nhân dân (CAND) đăng bài “Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?”, phản ánh di tích cấp quốc gia tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, Tổ dân phố Xuân Tháp, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích đặc trưng của văn hóa Chăm Pa.

Người dân bất an vì 2 tòa tháp 13 tầng gây tranh cãi

Người dân bất an vì 2 tòa tháp 13 tầng gây tranh cãi

Các hộ dân cho rằng, 2 tòa tháp 13 tầng nằm trong dự án Nhà tang lễ quận Thanh Xuân (phường Khương Đình, Hà Nội) nhằm lưu trữ tro cốt sẽ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày, do đó, họ đã gửi đơn kiến nghị đến nhiều nơi.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm hành chính

Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm hành chính

Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Đáng chú ý, nghị định đã quy định rõ các  hành vi bị nghiêm cấm nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ đúng mục đích, đối tượng theo quy định của pháp luật.

Lâm Đồng: Sống ngột ngạt quanh trại heo bốc mùi nồng nặc

Lâm Đồng: Sống ngột ngạt quanh trại heo bốc mùi nồng nặc

Nhiều năm nay, cuộc sống của hàng chục hộ dân tại xã Tân Hội (Lâm Đồng) bị đảo lộn khi mỗi ngày phải “chịu trận” trong bầu không khí đặc quánh mùi hôi thối bốc ra từ trang trại chăn nuôi nằm giữa khu dân cư. Những cánh cửa luôn đóng kín, những bữa cơm vội vã và nỗi ám ảnh dai dẳng đã trở thành thực tại ngột ngạt, ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt thường nhật của người dân nơi đây.

Loạt dự án trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh bị nêu tên do chậm đền bù, giải tỏa

Loạt dự án trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh bị nêu tên do chậm đền bù, giải tỏa

Thông tin về tình hình giải ngân vốn đầu tư công cho việc bồi thường, thu hồi đất trong năm 2025 và 2026 vào cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) TP Hồ Chí Minh đã nêu tên loạt dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng chậm đền bù, giải tỏa để thu hồi đất phục vụ triển khai dự án…

Bãi biển ven bán đảo Sơn Trà nhếch nhác vì... du lịch "chui"

Bãi biển ven bán đảo Sơn Trà nhếch nhác vì... du lịch "chui"

Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 vừa qua, khi dòng khách đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khu vực bán đảo Sơn Trà tái diễn tình trạng kinh doanh dịch vụ tự phát, du lịch "chui” tái diễn. Từ Bãi Obama, Bãi Rạng đến Bãi Nam, cảnh quan bị xâm hại bởi rác thải, kết cấu tạm bợ, hoạt động dịch vụ trái phép và mô-tô nước áp sát vùng san hô... 

Đà Nẵng nói gì trước thông tin “đổ chất thải xuống công trình kè chắn sóng biển nghìn tỷ”?

Đà Nẵng nói gì trước thông tin “đổ chất thải xuống công trình kè chắn sóng biển nghìn tỷ”?

Vào dịp nghỉ lễ, trên một số trang mạng xã hội bất ngờ lan truyền hình ảnh phản ánh việc nghi đổ chất thải xuống khu vực thi công dự án Kè biển Cửa Đại (phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng), có mức đầu tư nghìn tỷ đồng, khiến nhiều người dân và du khách không khỏi lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường cũng như chất lượng các bãi tắm ven biển.