Không có gì ngạc nhiên khi một bầu không khí hoang mang lại bao trùm Wall-Street, khiến trị giá cổ phiếu của tất cả những ngân hàng hàng đầu tại đây đều sụt giảm. Vụ việc này tuy nhiên lại củng cố thêm cơ sở pháp lý cho đề xuất của Nhà Trắng về cải cách lĩnh vực tài chính của Mỹ, hiện đang là một chủ đề gây tranh cãi tại Quốc hội.
Từ vài tháng qua, Goldman Sachs đã "nổi danh" trên toàn thế giới khi được coi là một thủ phạm giúp đào sâu thêm cái hố nợ nần mà Hy Lạp hiện đang phải vật lộn trong đó. Hóa ra, ngân hàng trên không chỉ cung cấp cho chính phủ tiền nhiệm tại quốc gia này một khoản vay lớn, mà còn sốt sắng giúp "ngụy trang" khoản vay này bằng các công cụ tài chính phức tạp gọi là chứng khoán được đảm bảo bằng tài sản thế chấp (còn có tên là chứng khoán phái sinh - derivative). Chính vì thủ thuật này, các cơ quan kiểm soát của châu Âu đã không thể kịp thời phát hiện ra việc, Hy Lạp đã vượt ra ngoài giới hạn các tiêu chuẩn vay mượn bên ngoài của EU, khiến gánh nặng nợ nần của quốc gia này tiếp tục tăng, đẩy họ tới bờ vực phá sản.
Cho tới thời điểm này, Ủy ban Chứng khoán Mỹ đã thu thập được nhiều bằng chứng về một sơ đồ gian lận sử dụng chứng khoán phái sinh của Goldman Sachs. Theo đó, ngân hàng này đã cho phát hành các trái phiếu liên quan đến những tài sản cầm cố không đáng tin cậy. Bước tiếp theo, họ câu kết với Quỹ tự bảo hiểm rủi ro Paulson and Company để hạ giá trị các trái phiếu trên.
Kết quả là lời buộc tội lừa đảo đã chính thức được đưa ra chống lại Goldman Sachs, cũng như Phó chủ tịch Fabrice Tourre, người trực tiếp chịu trách nhiệm về những giao dịch trên. Hiện ông chủ Paulson and Company vẫn chưa bị chính thức "sờ gáy". Nhưng theo các chuyên gia, những nhà đầu tư bỏ tiền mua những trái phiếu trên đã bị thiệt hại khoảng 1 tỉ USD, và Paulson chính là một trong những người phải chịu trách nhiệm về chuyện này. Được biết tất cả những tài liệu liên quan đã được phía điều tra chuyển hết cho tòa án.
Wall-Street nhìn chung đã phản ứng một cách tiêu cực và hoang mang, cho dù Goldman Sachs hiện vẫn kiên quyết bác bỏ những cáo buộc về những hành động ác ý, vi phạm pháp luật của mình. Nếu nhìn nhận một cách tổng thể, nguy cơ không nằm ở khoản tiền lớn mà Goldman Sachs rất có thể phải gánh chịu. Theo đánh giá của các chuyên gia, Goldman Sachs - là một trong những ngân hàng giàu có nhất tại Wall-Street - có thể sẽ không gặp quá nhiều khó khăn để đền bù cho các nạn nhân khoản tiền 1 tỉ USD nói trên.
Giáo sư John Kofi tại Trường đại học Tổng hợp
Vấn đề là một loạt các đơn kiện rất có thể sẽ xuất hiện trong thời gian tới sau "tiền lệ" này. Nhiều luật sư đại diện cho một loạt các nhà đầu tư lớn đã tỏ rõ sự quan tâm đặc biệt tới các tài liệu buộc tội do Ủy ban Chứng khoán đưa ra. Nói một cách khác, những lá đơn kiện tụng sắp tới rất có khả năng không chỉ liên quan đến một đợt phát hành trái phiếu hay vấn đề của một ngân hàng đầu tư riêng lẻ.
Cần biết là ngoài Goldman Sachs, tất cả các ngân hàng đầu tư khác tại Wall-Street đều có các đợt phát hành trái phiếu, do hoạt động này từ lâu đã được coi là một trong những xu hướng kinh doanh hàng đầu của họ. Không có gì đảm bảo, "hồi chuông cảnh tỉnh" vừa qua đối với Goldman Sachs lại không khiến những người hàng xóm của họ phải giật mình. Hôm 16/4 vừa qua, giá cổ phiếu của Goldman Sachs đã tuột dốc tới 13%, làm giảm nguồn vốn chung của họ tới 12 tỉ USD. Chưa kể tình trạng giảm giá cổ phiếu cũng gây tác động dây chuyền lên một loạt các ngân hàng đầu tư khác.
Vụ bê bối mới tại Wall-Street diễn ra đúng vào thời điểm Quốc hội Mỹ đang xem xét đề xuất của chính quyền Barack Obama về việc cải cách hệ thống tài chính. Sau thành công ban đầu trong chiến dịch bảo hiểm y tế, kế hoạch tiếp theo nhằm cải tổ hệ thống tài chính được ấp ủ từ lâu của đương kim Tổng thống Mỹ được hy vọng sẽ giúp tăng cường các chức năng kiểm soát của nhà nước đối với hoạt động của các ngân hàng, hạn chế việc sử dụng những công cụ tài chính phức tạp nhằm che giấu những hành vi trái phép, cuối cùng là xiết chặt lại hoạt động của các quỹ tự bảo hiểm rủi ro.
Nói cách khác, vụ bê bối của Goldman Sachs là một cái cớ không thể tốt hơn để Nhà Trắng thuyết phục Quốc hội Mỹ thông qua kế hoạch cải tổ hệ thống tài chính của mình
