Người thay thế ông Pasha là một vị tướng khác, Trung tướng Zahir ul-Islam. Tướng Zahir ul-Islam hiện đang là Tư lệnh Quân đoàn V của Bộ binh Pakistan, trú đóng tại thành phố cảng Karachi, tỉnh Sindh. Theo một thông báo của Văn phòng Thủ tướng Yousaf Raza Gilani hôm 9/3, người này sẽ bắt đầu nhận nhiệm sở từ tướng Pasha vào ngày 18/3 tới đây.
Theo báo chí Pakistan, tướng Zahir ul-Islam là người gốc tỉnh Punjab, sinh ra trong một gia đình có truyền thống quân đội. Trước đây, tướng Islam cũng đã từng một thời gian làm việc bên trong ISI, phụ trách bộ phận phản gián và tình báo nội địa. Với vai trò chỉ huy Quân đoàn V Karachi, tướng Islam được quân đội tin cậy giao phó trách nhiệm chỉ huy các chiến dịch an ninh đặc biệt nhằm kiểm soát tình trạng xung đột sắc tộc và bạo lực chính trị lan rộng ở thành phố Karachi hồi năm ngoái. Thành công trong nhiệm vụ "dẹp loạn" đó là lý do để tướng Islam tiếp tục lọt vào mắt xanh của các tướng chỉ huy cao cấp quân đội Pakistan.
Tướng Islam được chọn làm người kế nhiệm chức Giám đốc ISI trong bối cảnh quan hệ giữa tình báo Pakistan và Mỹ đang trong giai đoạn cực xấu, và uy tín của Cơ quan Tình báo ISI và quân đội cũng đang xuống thấp do những sự cố về an ninh gần đây. Một mặt, tướng Islam được chọn thay thế tướng Pasha lãnh đạo ISI là một động thái chẳng đặng đừng của quân đội và cả chính phủ của Thủ tướng Gilani.
Người ta nói rằng, thời gian gần đây, tướng Pasha đã để xảy ra khá nhiều sự cố, mà đỉnh điểm là vụ biệt kích Mỹ đột nhập vào khu dân cư giàu có ở thị trấn Abbottabad để tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden vào đầu tháng 5/2011. Nghiêm trọng hơn, vụ việc đó lại là sản phẩm của một kế hoạch theo dõi bài bản kéo dài nhiều tháng trời ngay trước mũi quân đội Pakistan và ISI mà không hề hay biết gì.
Dư luận Pakistan đã đặt nhiều câu hỏi xung quanh vụ việc, chẳng hạn như về khả năng thực thi nhiệm vụ quan trọng nhất của quân đội Pakistan, trong đó có ISI, là bảo đảm an ninh quốc gia trước các cuộc xâm nhập bất kỳ của kẻ thù (!). Người Mỹ cũng đặt dấu hỏi: Phải chăng ISI và quân đội Pakistan đã biết đến sự hiện diện của Bin Laden bên trong Pakistan từ nhiều năm trước nhưng không hề có hành động nào để bắt giữ y, và như vậy liệu Pakistan có còn là đối tác chống khủng bố tin cậy nữa hay không?
Sự mất thể diện của quân đội Pakistan chính là mấu chốt dẫn đến những cuộc điều tra được tiến hành từ sau vụ việc, và tướng Pasha cũng đã có lần đề nghị từ chức để bảo vệ sự "trong sạch" của mình. Tuy nhiên, tướng Pasha dường như đã không thể bào chữa được trước những lời tiết lộ của một doanh nhân Mỹ gốc Pakistan tên là Mansoor Ijaz. Ijaz đã tiết lộ trên báo chí trong vụ đổ bể liên quan đến một "bức mật hàm" được cho là của Tổng thống Asif Ali Zardari rằng, chính ông ta đã được tướng Pasha tiếp xúc và vận động ủng hộ cho một kế hoạch lật đổ chính quyền dân sự của quân đội Pakistan.
Ijaz cho biết thêm, tướng Pasha đã đến nhiều nước, trong đó có một số quốc gia Arập để vận động sự ủng hộ này. Quân đội Pakistan đã phủ nhận những thông tin tiết lộ của Ijaz, nhưng không lâu sau đã chính thức lên tiếng cùng với chính phủ của Thủ tướng Gilani không chấp nhận gia hạn nhiệm kỳ cho ông Pasha.
Việc thay giám đốc mới tại ISI cũng có thể là một dấu hiệu của các nỗ lực hàn gắn quan hệ giữa tình báo Mỹ và Pakistan. Thật vậy, theo báo chí Mỹ và Pakistan, tình báo 2 nước đã bắt đầu có những động thái hàn gắn quan hệ từ tháng 1-2012, cụ thể là việc ISI đã cùng hợp tác với CIA của Mỹ để từng bước xây dựng lại các mối quan hệ đã bị "đứt". Tin tốt lành tiếp tục được báo chí lan truyền cho biết, Quốc hội Pakistan trong tháng 3 này cũng sẽ bắt đầu xem xét chính sách mới đối với Mỹ. Trong bối cảnh ấy, chắc chắn nhiệm vụ hàng đầu của tướng Islam sẽ là việc triển khai một kế hoạch khôi phục lại từng bước các mối quan hệ với tình báo Mỹ.
Tuy nhiên, ở đời không phải lúc nào hễ muốn là làm được. Vẫn còn đó khá nhiều trở ngại trên con đường khôi phục quan hệ giữa các cơ quan tình báo 2 nước. Trở ngại lớn nhất vẫn là việc CIA tiếp tục sử dụng máy bay không người lái để do thám và truy kích phiến quân Taliban bên trong lãnh thổ Pakistan, vốn là nguyên nhân gây ra nhiều sự cố đáng tiếc làm chết hàng trăm dân thường Pakistan. Trong một chuyến bay truy kích mới nhất sáng 9/3 vừa qua, máy bay không người lái của CIA đã giết chết thêm 12 người Pakistan, trong đó có nhiều dân thường.
Bản thân ISI cũng đối mặt nhiều vấn đề trong mối quan hệ với các nhóm phiến quân Taliban. Từ năm 2007 đến nay, đã có hàng chục sĩ quan tình báo của ISI bị Taliban sát hại. Theo cáo buộc của các quan chức quân đội Mỹ, các mối quan hệ ngầm giữa ISI với các nhóm Taliban ở Afghanistan, cụ thể là mạng lưới khủng bố Haqqani, là nguyên nhân sâu xa gây ra tình trạng rối loạn an ninh tại Afghanistan, đồng thời gây ra phần lớn tổn thất cho quân đội Mỹ và NATO tại Afghanistan.
Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến cho quan hệ Mỹ-Pakistan nói chung trở nên xấu đi. Người Mỹ muốn sử dụng sức mạnh quân sự để tiêu diệt các nhóm phiến quân Taliban, nhưng quân đội Pakistan, cụ thể là ISI lại không dứt khoát, còn lưỡng lự giữa một bên là đối tác an ninh chiến lược và một bên là các mối quan hệ ngầm với Taliban
