Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chậm cả chất và lượng

6 tháng đầu năm, công tác thoái vốn ngoài ngành thu về được gần 4.500 tỷ đồng, 39 doanh nghiệp nhà nước (DNNN) được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa. Câu chuyện cổ phần hóa DNNN chậm dường như thành cố hữu với nhiều lý do.

Số liệu của Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) báo cáo tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm của ngành Tài chính cho biết: Tính từ đầu năm đến ngày 22-6, có 39 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa, trong đó có 6 tổng công ty, gồm 2 Tổng công ty thuộc Bộ Công Thương là Máy và Thiết bị công nghiệp (công ty mẹ và 4 công ty con) và Máy động lực và máy nông nghiệp (công ty mẹ và 5 công ty con); 1 Tổng công ty thuộc Bộ Xây dựng là Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC); 1 Tổng công ty thuộc Bộ Quốc phòng là Tổng công ty 36 (công ty mẹ và 1 công ty con); 2 Tổng công ty thuộc Bộ NN&PTNT là Lâm nghiệp (công ty mẹ và 6 công ty con) và Vật tư nông nghiệp.

Nhiều vấn đề bất cập trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Ảnh: Trần Việt.
Nhiều vấn đề bất cập trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Ảnh: Trần Việt.

Tổng giá trị thực tế của 39 DN đã được phê duyệt phương án cổ phần hóa là 27.061 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn Nhà nước tại DN là 21.631 tỷ đồng.

Theo phương án cổ phần hóa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vốn điều lệ của 39 đơn vị là 21.069 tỷ đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 9.890 tỷ đồng, bán cho nhà đầu tư chiến lược 7.050 tỷ đồng, bán cho người lao động 258 tỷ đồng, tổ chức công đoàn 1,8 tỷ đồng, số lượng cổ phần bán đấu giá công khai là 3.868 tỷ đồng.

Cũng trong 6 tháng qua, các đơn vị đã thoái được 2.314 tỷ đồng vốn ngoài ngành kinh doanh chính, thu về 4.490 tỷ đồng. Trong đó, các tập đoàn, tổng công ty đã thoái được 357 tỷ đồng, thu về 400 tỷ đồng tại 5 lĩnh vực nhạy cảm (chứng khoán, bảo hiểm, ngân hàng – tài chính, bất động sản, quỹ đầu tư).

Nhiều lãnh đạo DNNN vẫn còn e ngại ảnh hưởng lợi ích sau cổ phần hóa. Ảnh: Huy Hùng.
Nhiều lãnh đạo DNNN vẫn còn e ngại ảnh hưởng lợi ích sau cổ phần hóa. Ảnh: Huy Hùng.

Đồng thời, thoái 945 tỷ đồng, thu về 1.207 tỷ đồng tại các DN có vốn đầu tư vào các lĩnh vực ngoài 5 lĩnh vực nhạy cảm nêu trên. Riêng Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), 6 tháng đã bán 1.011 tỷ đồng, thu về 2.882 tỷ đồng.

Đánh giá về quá trình cổ phần hóa trong thời gian qua và hiện nay, theo ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, trong quý I/2016 tốc độ cổ phần hóa hơi chậm, sang quý II đã tích cực hơn song vẫn chưa đạt về chất và lượng.

Về nguyên nhân chủ quan, nhận thức của một bộ phận cán bộ ở các cấp, các ngành và các DN về chủ trương tái cơ cấu DNNN tuy đã có chuyển biến, nhưng chưa hiểu đúng ý nghĩa quan trọng của việc tái cơ cấu DN đối với phát triển kinh tế - xã hội; còn tư tưởng e ngại, lo lắng về vị trí và vai trò lãnh đạo sau cổ phần hóa.

Về khách quan, trong bối cảnh tác động của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới và những khó khăn của kinh tế trong nước, ảnh hưởng đến thị trường tài chính, thị trường chứng khoán làm  cho nhu cầu sụt giảm, do đó kế hoạch bán cổ phần ra công chúng của các DN cổ phần hóa không đạt được kế hoạch đề ra, tỷ lệ bán thành công chưa cao, nhiều DN sau bán cổ phần lần đầu vẫn còn số lượng vốn Nhà nước lớn.

Bên cạnh đó, đối tượng sắp xếp, cổ phần hóa hiện nay hầu hết là các DN có quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, kinh doanh đa ngành nghề, tài chính phức tạp nên cần có nhiều thời gian chuẩn bị, xử lý. Mặt khác, việc thực hiện cổ phần hóa, tái cơ cấu đối với các DN có quy mô vốn lớn cần sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn, có tiềm lực tài chính và năng lực quản trị, đầu tư tốt nên cần nhiều thời gian để chuẩn bị…

Theo đề án tái cơ cấu DNNN, đến năm 2020, số DNNN sẽ giảm từ 1.309 xuống còn 17 tập đoàn, tổng công ty giữ 100% vốn Nhà nước và khoảng 200 DN trong các lĩnh vực độc quyền nhà nước, quốc phòng, an ninh.

Trong giai đoạn 2016 - 2020, mục tiêu được đặt ra là thực hiện tái cấu trúc DNNN, trên cả nước sẽ tiếp tục sắp xếp, đổi mới và chuyển đổi sở hữu các DNNN còn lại, đồng thời cơ bản hoàn thành việc xử lý các tồn tại về tài chính, lao động dôi dư của khu vực này.

Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục tập trung nghiên cứu xây dựng hoàn thiện các Đề án, chính sách về sắp xếp, đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động DNNN, thực hiện kế hoạch, lộ trình tái cơ cấu DNNN, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung chỉ đạo hoàn thành theo đúng Đề án đã được phê duyệt.

Xử lý nghiêm đối với lãnh đạo DN không thực hiện đúng hoặc thực hiện không có hiệu quả tái cơ cấu và nhiệm vụ được giao trong quản lý, điều hành DN. Tiếp tục thực hiện thoái vốn đầu tư ngoài ngành và vốn Nhà nước ở DN mà Nhà nước không cần nắm giữ theo tiêu chí phân loại DNNN và theo lộ trình hợp lý, đảm bảo hiệu quả kinh tế cao nhất.

Lệ Thúy

Các tin khác

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5/2026, AIA Việt Nam vừa được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp vì Cuộc sống Cộng đồng 2025 – 2026 với danh hiệu “Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dẫn đầu về các sản phẩm sống khỏe” trong khuôn khổ Giải thưởng Rồng Vàng 2026 do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức.

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

Tổng Công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) đang đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại tỉnh Lâm Đồng với tổng công suất gần 270 MW, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.400 tỷ đồng. Các dự án được kỳ vọng góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng hồ chứa hiện hữu, bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy phát triển năng lượng xanh theo định hướng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Tiếp nối hành trình phụng sự cộng đồng, Vinamilk và nhãn hàng Vinamilk Sure vừa đồng hành cùng Hội Người giáo dục Bệnh đái tháo đường Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và phường Việt Hưng (Hà Nội) trong chương trình cộng đồng “Ngàn bước chân – Triệu trái tim khỏe”.

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5, Amway Việt Nam, thương hiệu hàng đầu về chăm sóc sức khỏe, vinh dự được trao tặng Giải thưởng Rồng Vàng 2026 ở hạng mục “Doanh nghiệp FDI có tăng trưởng liên tục và bền vững”. Đặc biệt, đây là lần thứ 10 Amway Việt Nam được vinh danh tại giải thưởng uy tín này, đánh dấu cột mốc ý nghĩa cho hành trình phát triển bền bỉ, năng lực vận hành ổn định và cam kết đầu tư lâu dài của doanh nghiệp tại Việt Nam. 

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

Không ngừng cải tiến để mang lại trải nghiệm tốt hơn, VPBank nâng tầm toàn diện dịch vụ chuyển tiền quốc tế tối ưu quy trình theo hướng đơn giản, nhanh chóng và an toàn hơn, đáp ứng nhu cầu chuyển tiền ngày càng gia tăng của phụ huynh và du học sinh. Đồng thời, khách hàng VPBank còn được hưởng loạt ưu đãi hấp dẫn như miễn phí dịch vụ và tặng e-voucher trị giá đến 25 triệu đồng

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

 Không chỉ là một chính sách an sinh đơn thuần, việc triển khai nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Quyết định số 22) đang trở thành “điểm tựa” quan trọng giúp nhiều người chấp hành xong án phạt tù tại Ðồng Nai có cơ hội làm lại cuộc đời. 

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Từ những dải đất cồn giữa dòng Hậu Giang đến vùng bìa rừng bên sông Đồng Nai, dòng vốn tín dụng ngân hàng đang chảy bền bỉ, len vào từng nông hộ, từng mái nhà, từng xóm nhỏ. Đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp người nghèo vượt qua khó khăn mà còn nuôi dưỡng sinh kế, giữ lửa làng nghề, mở đường cho nhiều gia đình vươn lên khá giả. 

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa công bố thông tin về việc ông Phạm Hồng Hải gửi đơn từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh OCB đang bước vào giai đoạn chiến lược mới, với những định hướng phát triển và mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2, tương đương mức trần xếp hạng quốc gia của Việt Nam. Triển vọng được duy trì ở mức “Ổn định”.

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Trong công cuộc giảm nghèo bền vững, tín dụng chính sách xã hội được xem là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để hỗ trợ người yếu thế. Tại xã Ia Boòng, tỉnh Gia Lai, thông qua công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, chính sách này đã và đang đi vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội. 

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Không còn là những khoản vay đơn thuần, nguồn vốn tín dụng chính sách từ NHCSXH đang trở thành “bệ đỡ” cho nhiều phận người trên địa bàn tỉnh Nghệ An vươn lên. Từ những mô hình chăn nuôi, cải tạo vườn tạp đến phát triển kinh tế hộ gia đình, từng đồng vốn đang âm thầm làm đổi thay diện mạo nông thôn, vun đắp những sinh kế bền vững.