Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chậm cả chất và lượng

6 tháng đầu năm, công tác thoái vốn ngoài ngành thu về được gần 4.500 tỷ đồng, 39 doanh nghiệp nhà nước (DNNN) được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa. Câu chuyện cổ phần hóa DNNN chậm dường như thành cố hữu với nhiều lý do.

Số liệu của Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) báo cáo tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm của ngành Tài chính cho biết: Tính từ đầu năm đến ngày 22-6, có 39 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa, trong đó có 6 tổng công ty, gồm 2 Tổng công ty thuộc Bộ Công Thương là Máy và Thiết bị công nghiệp (công ty mẹ và 4 công ty con) và Máy động lực và máy nông nghiệp (công ty mẹ và 5 công ty con); 1 Tổng công ty thuộc Bộ Xây dựng là Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC); 1 Tổng công ty thuộc Bộ Quốc phòng là Tổng công ty 36 (công ty mẹ và 1 công ty con); 2 Tổng công ty thuộc Bộ NN&PTNT là Lâm nghiệp (công ty mẹ và 6 công ty con) và Vật tư nông nghiệp.

Nhiều vấn đề bất cập trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Ảnh: Trần Việt.
Nhiều vấn đề bất cập trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Ảnh: Trần Việt.

Tổng giá trị thực tế của 39 DN đã được phê duyệt phương án cổ phần hóa là 27.061 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn Nhà nước tại DN là 21.631 tỷ đồng.

Theo phương án cổ phần hóa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vốn điều lệ của 39 đơn vị là 21.069 tỷ đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 9.890 tỷ đồng, bán cho nhà đầu tư chiến lược 7.050 tỷ đồng, bán cho người lao động 258 tỷ đồng, tổ chức công đoàn 1,8 tỷ đồng, số lượng cổ phần bán đấu giá công khai là 3.868 tỷ đồng.

Cũng trong 6 tháng qua, các đơn vị đã thoái được 2.314 tỷ đồng vốn ngoài ngành kinh doanh chính, thu về 4.490 tỷ đồng. Trong đó, các tập đoàn, tổng công ty đã thoái được 357 tỷ đồng, thu về 400 tỷ đồng tại 5 lĩnh vực nhạy cảm (chứng khoán, bảo hiểm, ngân hàng – tài chính, bất động sản, quỹ đầu tư).

Nhiều lãnh đạo DNNN vẫn còn e ngại ảnh hưởng lợi ích sau cổ phần hóa. Ảnh: Huy Hùng.
Nhiều lãnh đạo DNNN vẫn còn e ngại ảnh hưởng lợi ích sau cổ phần hóa. Ảnh: Huy Hùng.

Đồng thời, thoái 945 tỷ đồng, thu về 1.207 tỷ đồng tại các DN có vốn đầu tư vào các lĩnh vực ngoài 5 lĩnh vực nhạy cảm nêu trên. Riêng Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), 6 tháng đã bán 1.011 tỷ đồng, thu về 2.882 tỷ đồng.

Đánh giá về quá trình cổ phần hóa trong thời gian qua và hiện nay, theo ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, trong quý I/2016 tốc độ cổ phần hóa hơi chậm, sang quý II đã tích cực hơn song vẫn chưa đạt về chất và lượng.

Về nguyên nhân chủ quan, nhận thức của một bộ phận cán bộ ở các cấp, các ngành và các DN về chủ trương tái cơ cấu DNNN tuy đã có chuyển biến, nhưng chưa hiểu đúng ý nghĩa quan trọng của việc tái cơ cấu DN đối với phát triển kinh tế - xã hội; còn tư tưởng e ngại, lo lắng về vị trí và vai trò lãnh đạo sau cổ phần hóa.

Về khách quan, trong bối cảnh tác động của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới và những khó khăn của kinh tế trong nước, ảnh hưởng đến thị trường tài chính, thị trường chứng khoán làm  cho nhu cầu sụt giảm, do đó kế hoạch bán cổ phần ra công chúng của các DN cổ phần hóa không đạt được kế hoạch đề ra, tỷ lệ bán thành công chưa cao, nhiều DN sau bán cổ phần lần đầu vẫn còn số lượng vốn Nhà nước lớn.

Bên cạnh đó, đối tượng sắp xếp, cổ phần hóa hiện nay hầu hết là các DN có quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, kinh doanh đa ngành nghề, tài chính phức tạp nên cần có nhiều thời gian chuẩn bị, xử lý. Mặt khác, việc thực hiện cổ phần hóa, tái cơ cấu đối với các DN có quy mô vốn lớn cần sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn, có tiềm lực tài chính và năng lực quản trị, đầu tư tốt nên cần nhiều thời gian để chuẩn bị…

Theo đề án tái cơ cấu DNNN, đến năm 2020, số DNNN sẽ giảm từ 1.309 xuống còn 17 tập đoàn, tổng công ty giữ 100% vốn Nhà nước và khoảng 200 DN trong các lĩnh vực độc quyền nhà nước, quốc phòng, an ninh.

Trong giai đoạn 2016 - 2020, mục tiêu được đặt ra là thực hiện tái cấu trúc DNNN, trên cả nước sẽ tiếp tục sắp xếp, đổi mới và chuyển đổi sở hữu các DNNN còn lại, đồng thời cơ bản hoàn thành việc xử lý các tồn tại về tài chính, lao động dôi dư của khu vực này.

Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục tập trung nghiên cứu xây dựng hoàn thiện các Đề án, chính sách về sắp xếp, đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động DNNN, thực hiện kế hoạch, lộ trình tái cơ cấu DNNN, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung chỉ đạo hoàn thành theo đúng Đề án đã được phê duyệt.

Xử lý nghiêm đối với lãnh đạo DN không thực hiện đúng hoặc thực hiện không có hiệu quả tái cơ cấu và nhiệm vụ được giao trong quản lý, điều hành DN. Tiếp tục thực hiện thoái vốn đầu tư ngoài ngành và vốn Nhà nước ở DN mà Nhà nước không cần nắm giữ theo tiêu chí phân loại DNNN và theo lộ trình hợp lý, đảm bảo hiệu quả kinh tế cao nhất.

Lệ Thúy

Các tin khác

Hải quan trao công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI

Hải quan trao công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI

Ngày 29/9 tại TP Hà Nội, Cục Hải quan đã tổ chức lễ trao quyết định công nhận doanh nghiệp ưu tiên đối với 3 doanh nghiệp FDI và quyết định gia hạn áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên với 4 doanh nghiệp khác và kỷ niệm 15 năm Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam.

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị là địa phương đang triển khai nhiều dự án hàng nghìn tỷ đồng như: Cảng hàng không Quảng Trị, Dự án Nhà máy điện gió LIG - Hướng Hóa 1, Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch… nên lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đang chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền tập trung cao nhất, nỗ lực cao nhất tìm giải pháp để đẩy nhanh tiến độ.

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Sở hữu vị trí tâm điểm thương mại tại đô thị biển CaraWorld, phân khu Sông Town đang bước vào cột mốc quan trọng khi chuẩn bị bàn giao hàng trăm căn nhà phố trong Quý 4/2026 và đợt bàn giao đầu tiên dự kiến trong tháng 10 tới. Thiết kế đa công năng kết hợp mô hình “Nhà bên sông, phố bên Vịnh” hướng đến hai giá trị song hành: nâng chất lượng sống nghỉ dưỡng và gia tăng giá trị tài sản trong quá trình sử dụng, khai thác.

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

Với mục tiêu hướng đến việc hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện lấy hoạt động ngân hàng làm nền tảng cốt lõi, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản về các nội dung chiến lược: Tăng cường nguồn lực vốn, thành lập ngân hàng thương mại TNHH MTV do MSB sở hữu 100% vốn tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, mở rộng sang chứng khoán, bảo hiểm nhân thọ - phi nhân thọ và sửa đổi, bổ sung một số văn bản về tổ chức, quản trị.

Vietjet khẳng định vị thế tại giải thưởng du lịch quốc tế năm 2026

Vietjet khẳng định vị thế tại giải thưởng du lịch quốc tế năm 2026

Ngày 28/9, Vietjet tiếp tục ghi dấu ấn toàn cầu với giải thưởng “Thương hiệu hàng không dẫn đầu châu Á năm 2026” (Asia’s Leading Airline Brand 2026) tại lễ trao giải World Travel Awards ở Maldives, đánh dấu cột mốc mới trong hành trình xây dựng thương hiệu hàng không Việt Nam có sức cạnh tranh quốc tế.

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Qua nhiều thế hệ dự án, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã hình thành và làm chủ năng lực tổng thầu EPC/ EPCI/ EPCIC công trình ngoài khơi. Năng lực ấy được tập trung tại những lực lượng kỹ thuật nòng cốt, được kiểm chứng bằng các công trình trọng điểm quốc gia và những hợp đồng lớn tại thị trường quốc tế.

Sôi động các hoạt động hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Than

Sôi động các hoạt động hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Than

Mới đây, đồng chí Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) thành phố Quảng Ninh chủ trì buổi làm việc với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) về công tác chuẩn bị, phối hợp tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống Công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than 12/11 (1936 - 2026).

BIM Land khai trương Văn phòng bán hàng Thanh Phú Centre Point

BIM Land khai trương Văn phòng bán hàng Thanh Phú Centre Point

Ngày 27/9/2026, BIM Land chính thức khai trương Văn phòng bán hàng Thanh Phú Centre Point, đón tiếp hơn 400 khách hàng, chủ sở hữu, đối tác và đội ngũ kinh doanh. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong hành trình giới thiệu “Tâm điểm trù phú” đang được định hình tại cửa ngõ phía Tây TP Hồ Chí Minh.

Transerco và V-Green hợp tác phát triển hệ thống trạm sạc xanh tại Hà Nội

Transerco và V-Green hợp tác phát triển hệ thống trạm sạc xanh tại Hà Nội

Chiều ngày 27/7/2026, tại Hà Nội, Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) và Công ty Cổ phần Phát triển Trạm sạc toàn cầu V-Green đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận khung về hợp tác phát triển kinh doanh dịch vụ trạm sạc, đánh dấu bước tiến quan trọng trong mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị, hướng tới mục tiêu phát triển hạ tầng sạc đồng bộ, hiện đại, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Trung tâm khai thác bến xe Hà Nội ra mắt dịch vụ xe trung chuyển Yên Nghĩa Connect

Trung tâm khai thác bến xe Hà Nội ra mắt dịch vụ xe trung chuyển Yên Nghĩa Connect

Thông tin từ Tổng Công ty Vận tải Hà Nội cho biết, với định hướng xây dựng hệ sinh thái dịch vụ ngày càng hoàn thiện, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại của hành khách, ngày 22/9/2026, Trung tâm Khai thác bến xe Hà Nội và Công ty Cổ phần Công nghệ dịch vụ vận tải đầu cuối An Vui tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai dịch vụ xe trung chuyển “Yên Nghĩa Connect” tại Bến xe Yên Nghĩa.

Đảng bộ Transerco tham gia trực tuyến Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt kế hoạch của Thành ủy

Đảng bộ Transerco tham gia trực tuyến Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt kế hoạch của Thành ủy

Sáng ngày 15/9/2026, Đảng ủy Tổng công ty Vận tải Hà Nội và các cơ sở Đảng trực thuộc đã tham gia trực tuyến Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các kế hoạch, chương trình hành động, văn bản của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị qua ứng dụng Zoom Meeting từ Đảng ủy Phường Cửa Nam, TP Hà Nội.

Chương trình “Diễu hành xe hoa - Đêm hội trăng rằm” Lễ hội Nghinh Ông - TP Hồ Chí Minh năm 2026 tại xã Cần Giờ, thu hút đông đảo người dân và du khách.

TP Hồ Chí Minh tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khẳng định vị thế đầu tàu

Nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược, hoạt động Công thương và Du lịch của TP Hồ Chí Minh trong 9 tháng năm 2026 đã ghi nhận những kết quả tăng trưởng đầy ấn tượng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số cho cả năm, TP Hồ Chí Minh đang tập trung nhận diện rõ các điểm nghẽn, chủ động tháo gỡ khó khăn nhằm tạo đà bứt tốc quyết liệt trong giai đoạn nước rút.