Tuy vậy, theo giới quan sát, hai năm sau cuộc xung đột, tình hình tại khu vực Kavkaz vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ chiến tranh.
Cần nhắc lại rằng trong đêm ngày 7, rạng sáng ngày 8/8/2008, Gruzia đã đem quân đánh Nam Ossetia, một trong hai nước cộng hòa ly khai đòi độc lập tách khỏi Gruzia. Quân đội Gruzia đã bắn đạn pháo liên hồi vào thủ phủ Tskhinvali của Nam Ossetia, phá hủy hoàn toàn thành phố và giết chết 1.492 dân thường (con số của chính quyền Nam Ossetia).
Vì đây là khu vực có nhiều người gốc Nga sinh sống, do đó Moskva đã lập tức phản ứng lại bằng một chiến dịch quân sự quy mô lớn buộc Gruzia phải ngồi vào bàn đàm phán hòa bình. Một số chính khách phương Tây khi đó và ngay cả bây giờ vẫn lên án Nga đã sử dụng vũ lực không tương xứng đối với Gruzia. Còn Nga thì cho rằng họ đã hành động hợp lý.
Đến ngày 26/8/2008, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã ký sắc lệnh công nhận độc lập Nam Ossetia và Abkhazia. Quyết định này được đưa ra 5 ngày sau khi Abkhazia và Nam Ossetia kêu gọi Tổng thống và Quốc hội Nga công nhận tuyên bố độc lập của hai vùng đất này. Ngay sau sắc lệnh trên, phương Tây đã có phản ứng gay gắt. Chính cuộc chiến này đã làm leo thang căng thẳng giữa Nga và các nước phương Tây, đứng đầu là Mỹ, trong suốt thời gian qua. Thậm chí có lúc người ta còn lo ngại xảy ra một cuộc Chiến tranh lạnh thứ hai, đặc biệt là sau hành động cắt đứt mọi đối thoại giữa Nga và Nato.
Một năm sau cuộc xung đột trên, Viện Kiểm sát tối cao Nga đã thu thập đầy đủ chứng cứ điều tra nguyên nhân cuộc chiến gây nhiều tranh cãi giữa Nga và phương Tây. Theo các nhà điều tra Nga thì thủ phạm chính của cuộc chiến này là Tổng thống Gruzia, Mikhail Saakachvili, và các tướng lĩnh quân đội nước này. Alexandre Bastyrkine, Chủ tịch Ủy ban điều tra trực thuộc Viện Kiểm sát tối cao Nga cho biết, tham gia vào cuộc điều tra có hơn 100 thẩm phán, với 1.000 cuộc phỏng vấn nhân chứng, 928 cuộc giám định, phân tích 600 tài liệu bằng tiếng Gruzia, và tiếp nhận 30.000 lời cam kết, thăm viếng 1.000 địa điểm xảy ra các cuộc tàn sát và thu thập 380 báo cáo thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.
Theo báo điện tử Vzgliad của Nga thì tất cả đều cho thấy lãnh đạo Gruzia đã phạm hai tội theo Bộ luật Hình sự Nga: "Sát hại hai người hoặc nhiều hơn" và "diệt chủng". Hiện Viện Kiểm sát tối cao Nga không loại trừ khả năng thành lập một tòa án đặc biệt để xét xử những tội ác của Gruzia gây ra tại Nam Ossetia.
Chuyến thăm Abkhazia bất ngờ của Tổng thống Dmitry Medvedev là chuyến thăm đầu tiên của Tổng thống Nga kể từ khi xảy ra cuộc chiến. Trong chuyến thăm, ông Medvedev đã tiến hành các cuộc thảo luận với nhà lãnh đạo Abkhazia Sergei Bagapsh và tới thăm thành phố
Phát biểu trong chuyến thăm, Tổng thống Medvedev nêu rõ: "Việc công nhận hai quốc gia độc lập là một quyết định không đơn giản, song thời gian đã cho thấy đây là một quyết định đúng đắn. Cuộc sống của người dân hai khu vực Abkhazia và Nam Ossetia lúc đó bị đe dọa và nếu không đưa ra quyết định này thì tình hình nay đã hoàn toàn khác".
Tháng 7/2009, một cuộc gặp giữa Gruzia - Abkhazia và Nga đã diễn ra tại Gali, Abkhazia, nhằm tìm kiếm giải pháp ngăn ngừa tái diễn xung đột Abkhazia - Gruzia. Đại diện Liên Hiệp Quốc (LHQ) và Liên minh châu Âu (EU) tham dự hội nghị đã đánh giá rất cao kết quả đạt được. "Cuộc gặp mang tính xây dựng cao và đánh dấu một số tiến bộ về phương hướng giải quyết xung đột tại vùng Kavkaz" - Johan Verbeke, đại diện đặc biệt của Tổng thư ký LHQ tham dự cuộc đối thoại 3 bên lần này, đánh giá.
Mặc dù vậy, theo các nhà quan sát, Kavkaz vẫn là khu vực tiềm ẩn nhiều rạn vỡ. Kavkaz là một vùng núi tập hợp rất nhiều các dân tộc nhỏ sống trong nhiều nước cộng hòa tự trị và nằm giữa khu vực ngã tư đường của các đế chế đã không ngừng đối đầu với nhau từ trong quá khứ như Iran, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ. Từ sau năm 1990, Kavkaz là một khu vực bất ổn mà trung tâm của các căng thẳng nằm ở ba điểm: Gruzia, Bắc Kavkaz và Armenia.
Theo báo chí Pháp, 2 năm sau cuộc chiến Nga - Gruzia, hai vùng lãnh thổ đòi ly khai là Nam Osetia và Abkhazia nằm dưới sự bảo hộ của Nga, vẫn tiếp tục cuộc chiến tranh lạnh với Gruzia. Các vụ đụng độ vẫn thường xuyên nổ ra trên đường ranh giới với các vùng đất đòi tự trị. Còn vùng Bắc Kavkaz thì mặc dù Nga tuyên bố tình hình đã trở lại bình thường sau cả chục năm xung đột, nhưng bạo lực vẫn có thể nổ ra bất cứ lúc nào. Các lực lượng chống đối Nga vẫn ngấm ngầm tiến hành các hoạt động trả đũa bằng nhiều vụ khủng bố tận bên trong lãnh thổ Nga, điển hình là vụ tấn công nhà ga tàu điện ngầm Moskva hồi tháng 3/2010 khiến 38 người chết.
Tại
Cuộc xung đột này còn là nguyên nhân dẫn đến căng thẳng trong quan hệ giữa
Còn về phía Gruzia, Tổng thống Gruzia, người đã mạo hiểm tiến hành cuộc chiến nhằm chiếm lại Nam Ossetia và Abkhazia, bị thất bại và mất rất nhiều uy tín trong nước, nhưng vẫn còn tại vị. 26.000 người tị nạn sau chiến tranh vẫn không có cơ hội trở về nguyên quán, và đang sống trong tình trạng rất tồi tệ.
Một dấu hiệu cho thấy tình hình Kavkaz trước mắt chưa thể bình yên, đó là việc ngày 1-8 vừa qua, thủ lĩnh phiến quân vùng Kavkaz, Doku Umarov, kẻ lên tiếng nhận trách nhiệm đánh bom tàu điện ngầm Mokva hồi đầu năm nay, cho biết sẽ nghỉ hưu vì "tuổi tác". Trong đoạn băng video được tải trên mạng, Umarov, 46 tuổi, cho biết sẽ "trao quyền" cho một người trẻ hơn. Và người đó chính là người ngồi cạnh ông ta trong đoạn băng, có tên Aslambek Vadalov.
Vadalov được giới thiệu là "năng động, nhiệt huyết hơn" Umarov. Doku Umarov là một trong vài thủ lĩnh phiến quân đòi
