Chuyến hồi hương của cựu hoàng Hy Lạp Constantine II

Cựu hoàng Hy Lạp Constantine II vừa khiến cho cả nước Hy Lạp sửng sốt với việc quay trở về quê hương sau 46 năm sống lưu vong ở nước ngoài. Chuyến hồi hương của cựu hoàng không được đón chào, bởi vì đất nước Hy Lạp vẫn đang trong hoàn cảnh hết sức khó khăn, và cũng vì nhiều người còn chưa quên những sự kiện liên quan đến ông trong vài chục năm trước đây.

Cựu hoàng Constantine II hôm 15/12/2013 đã đặt chân đến thủ đô Athens, nơi ông sinh ra và lớn lên. Năm nay 73 tuổi, cựu hoàng Constantine II được xem là vị vua cuối cùng của Hy Lạp trước khi nước này chuyển hẳn sang chế độ cộng hòa. Ông là anh em họ của Hoàng tử Philip và là cha đỡ đầu của Hoàng tử William của nước Anh. Vợ ông, Hoàng hậu Anne-Marie, là công chúa Đan Mạch.

Cuộc đời Constantine II đã trải qua giai đoạn thăng trầm trong những năm tháng sôi động thập niên 60 thế kỷ XX. Ông đăng quang vào năm 1964 trong một nghi lễ đặc biệt nối ngôi vua cha vừa qua đời trước đó không lâu. Thời điểm đó, Constantine II còn trẻ, được nhiều người kỳ vọng mang lại sự đổi mới cho đất nước Hy Lạp.

Một sự trùng hợp là, thời điểm ông lên ngôi thì ông George Papandreou, một chính khách trung dung, cũng vừa được bầu làm Thủ tướng (vào tháng 2/1964), chấm dứt 11 năm cầm quyền của đảng cánh hữu Liên đoàn cấp tiến Quốc gia (ERE).

Giai đoạn đầu, sự “chung sống” giữa Vua Constantine II với Thủ tướng Papandreou có vẻ xuôi chèo mát mái, nhưng cũng chỉ được vài tháng, sang năm 1965 thì mọi chuyện bắt đầu xấu đi. Đặc biệt là trong vụ bê bối có dính líu đến Andreas, con trai Thủ tướng George Papandreou, khiến cho George Papandreou tự nắm lấy quyền lãnh đạo Bộ Quốc phòng, tức là nắm quyền chỉ huy quân đội Hy Lạp.

Động thái này khiến cho Hoàng gia lo ngại, và Vua Constantine II không chấp nhận cho George Papandreou thâu tóm quyền chỉ huy quân đội, mà thay vào đó đề nghị bổ nhiệm người khác, vì nhà vua cho rằng sẽ tránh được "xung đột lợi ích". Papandreou không đồng ý với đề nghị của nhà vua nên đã từ chức Thủ tướng. Ngay sau đó, Vua Constantine II bổ nhiệm một thủ tướng mới, thành lập một chính phủ mới, mở ra giai đoạn thay đổi chính phủ xoành xoạch cho đến năm 1967.

Cuộc bầu cử tháng 5/1967 với chiến thắng của lực lượng chính trị trung dung, nước Mỹ lo ngại Andreas, con trai George Papandreou, sẽ có cơ hội thăng tiến trong chính quyền mới. Vua Constantine II đã nói chuyện với đại sứ Mỹ khi đó là Phillips Talbot để tham khảo ý kiến của người Mỹ.

Sau cuộc nói chuyện đó, Constantine II đã gặp gỡ và nói chuyện với các tướng lĩnh quân đội và được quân đội "hứa hẹn" sẽ không có hành động nào cho đến kỳ bầu cử tiếp theo. Thế nhưng, những động thái mạnh mẽ của Andreas Papandreou đã khiến quân đội lo lắng và họ quyết định hành động trước một bước.

Ngày 21/4/1967, một nhóm sĩ quan quân đội do đại tá George Papadopoulos chỉ huy đã thực hiện cuộc binh biến, thiết lập chế độ quân phiệt tại Hy Lạp. Quan hệ giữa Constantine II với quân đội ngay từ đầu đã không được yên ấm, dẫn đến việc nhà vua thực hiện một cuộc "phản đảo chính" vào ngày 13/12/1967.

Tuy nhiên, ngay sau cuộc đảo chính bất thành này, Constantine II trốn chạy đến vùng Thessaloniki rồi dùng chuyên cơ riêng của Hoàng gia đưa cả gia đình rời khỏi Hy Lạp, bắt đầu cuộc sống lưu vong ở nước ngoài, đầu tiên là ở Italia cho đến tháng 6/1973, rồi sau đó sang Anh.

Tháng 11/1974, Konstantinos Karamanlis, cựu Thủ tướng dưới thời Vua Paul (cha của Constantine II), quay trở về Hy Lạp để tranh cử và giành chiến thắng, trở thành Thủ tướng Hy Lạp lần thứ 2. Tháng 12/1974, Karamanlis kêu gọi tổ chức cuộc trưng cầu dân ý để quyết định việc khôi phục chế độ quân chủ hay duy trì chế độ cộng hòa.

Mặc dù từng là người của Hoàng gia, nhưng Karamanlis lại không mặn mà với viêc khôi phục chế độ quân chủ, trong khi Constantine II lại bị cấm trở về nước, cho nên kết quả cuộc trưng cầu đã vĩnh viễn cắt đứt cơ hội trở về nước của Constantine.

Vậy là Constantine tiếp tục cuộc sống lưu vong ở Anh cho đến năm 1981 được chính quyền cho phép về nước chịu tang mẹ, cựu Hoàng hậu Frederica xứ Hanover. Tuy Constantine II sống ở nước ngoài, nhưng tài sản, dinh thự và đất đai thuộc Hoàng gia cũ vẫn còn rất nhiều.

Năm 1992, ông ký kết một thỏa thuận với Thủ tướng Constantine Mitsotakis theo đó ông hiến phần lớn bất động sản cho một tổ chức phi lợi nhuận để đổi lấy Dinh thự Hoàng gia lâu năm ở Tatoi, gần Athens.

Tuy nhiên, đến năm 1994, Chính phủ của Thủ tướng Andreas Papandreou đã đơn phương xóa bỏ thỏa thuận 1992 và tịch thu toàn bộ tài sản của Constantine II ở Hy Lạp, kể cả quốc tịch Hy Lạp của ông. Constantine II đâm đơn kiện Nhà nước Hy Lạp ra Tòa án Nhân quyền châu Âu đòi bồi thường 500 triệu euro cho các tài sản đã bị tịch biên.

Theo phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu, Constantine II được bồi thường 12 triệu euro. Constantine II lập ra tổ chức nhân đạo Anna Maria để tiếp nhận tiền bồi thường, đồng thời để cho nhân dân Hy Lạp được sử dụng số tiền đó cho mục đích cứu trợ thiên tai và từ thiện. 

Từ sau phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu, Constantine II bắt đầu có vài chuyến trở về thăm quê nhà, một lần vào năm 2004 để tham dự sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh, Thế vận hội ở Athens. 

Ngày 15/12/2013, ngay sau khi con trai Nikolaos cưới vợ, cựu hoàng Constantine II và cựu hoàng hậu Anna-Marie đã cùng trở về Hy Lạp, dự tính ở lâu dài ở quê nhà.

Lần trở về này, dù nhiều người dân ở Hy Lạp vẫn không mong muốn sự có mặt của ông, nhưng nó vẫn là hành động có ý nghĩa tích cực đối với đất nước Hy Lạp đang kiệt quệ vì khủng hoảng, đang chứng kiến hàng trăm ngàn trí thức tài năng bỏ quê hương ra đi

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.