Chuyện dân "rơm" trồng "cỏ"

Mơ đổi đời và làm giàu nhanh chóng, họ đã tự biến thân thành những tên tội phạm hoặc thành nạn nhân của những cuộc thanh toán băng đảng nơi xứ lạ.

Kỳ I: Chuột chũi trong rừng Đại Ma

Là Phó chủ tịch Hội người Việt Nam tại Anh, năm nào ông Hoàng Lộc cũng về nước, vừa thăm quê, vừa giải quyết một số công việc nằm trong  chức phận của mình. Tháng 9/2009, đắc cử ủy viên trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ VII (2009-2014), những chuyến đi - về của ông Lộc lại  ngày càng thường xuyên hơn...

Mỗi lần gặp chúng tôi là ông lại vò đầu bứt tai: "Họ phát rồ hết rồi. Biết là lao đầu vào chỗ chết mà vẫn cứ bỏ xứ sang Anh làm "dân rơm trồng cỏ".  Bên đó, loại người này phải đến hàng chục ngàn".

Khoảng 5 năm trở lại đây, cụm từ "Vietnamese cannabis farms" (trang trại cần sa của người Việt Nam) trên báo chí đảo quốc sương mù cũng quen thuộc như từ trường gà, sới bạc, hay  cho vay lãi nặng - những "nghề của giang hồ"- trên báo chí Việt Nam. Trong khi đó, đối với cộng đồng  người Việt đang định cư hợp pháp  ở xứ người, đó lại là một nỗi ô nhục, một vấn nạn.

"Chỗ chết" mà ông Hoàng Lộc  từng đề cập được cụ thể hóa bằng vô số vụ việc đẫm máu. Gần nhất, ngày 2/9/2010, tờ London Everning Standard tường thuật chi tiết  một vụ án hãi hùng. Hai "công nhân nông nghiệp" là Khách Nguyễn và Phác Trần đã mang một lượng lớn cần sa chất lượng cao trị giá 30.000 bảng Anh đến điểm hẹn giao cho khách hàng là một nhóm băng đảng đường phố người sở tại ở phía nam London. Điểm  hẹn giao hàng nằm trong bãi đậu xe của cửa hàng thức ăn nhanh McDonald's ở quận Sutton. Thay vì giao  tiền, nhận hàng, nhóm giang hồ sở tại đã rút súng ngắn uy hiếp Khách Nguyễn và Phác Trần đoạt lấy số hàng.

Không dám báo cảnh sát, Trần và Nguyễn đã nhanh chóng quay lại đại bản doanh ở Hackney, phía đông London để báo cho ông trùm  Học Kim Khoa việc lô hàng bị cướp. Học Kim Khoa không tin vụ đánh cướp là có thật, một mực khăng  khăng là hai kẻ tay chân dàn cảnh, dựng chuyện để đánh cắp số hàng. Vả lại, nếu đó có là vụ cướp thật, ông trùm Học cũng không thể lần ra kẻ nào là thủ phạm để  đòi hoặc cướp lại. Bởi lẽ, tất  cả những phi vụ buôn bán cần sa đều là bất hợp pháp, đều tiến hành trong bóng tối giữa các băng đảng giang hồ với nhau. Không đào đâu ra khoản tiền lớn để đền, hai người làm công đã bị ông trùm Học cùng 5 tên tay chân khác bắt cóc, đưa về một trang trại hẻo lánh  ở vùng Surrey phía Tây London tra khảo. Chỉ sau vài giờ, khi cảnh sát tìm ra họ thì Khách Nguyễn  đã bị đánh đến chết, còn Phác Trần thì may mắn hơn, còn ngắc ngoải!

Điều tra ráo riết, cảnh sát vẫn không tìm ra tung tích nhóm tội phạm cướp hàng. Ông trùm Học Kim Khoa và 5 tên đệ tử bị kết án chung thân và tống  vào nhà tù Old Bailey vì tội giết người. Một loạt trang trại cần sa trong đường dây của ông trùm này bị Cảnh sát London triệt phá. Xấu số nhưng còn may mắn sống sót, Phác Trần bị lập hồ sơ, sau khi phải ngồi tù  một thời gian ngắn vì tội buôn lậu chất gây nghiện sẽ bị trục xuất về Việt Nam .

Hiểm nguy, bất trắc là vậy nhưng Vương quốc Anh vẫn là một đích đến hấp dẫn của những người nhập cư bất hợp pháp, đặc biệt là của giới "dân chơi" các tỉnh phía Bắc.  Theo thống kê, trước năm 1975, tại Vương quốc Anh chỉ  có khoảng 300 người Việt, chủ yếu là du  học sinh và một số doanh nhân. Sau  giải phóng năm 1975 cũng chỉ có thêm 32 người Việt  từ miền Nam Việt Nam chọn xứ sương  mù làm nơi di tản định cư. Trong đó có gia đình cựu Tổng thống VNCH  Nguyễn Văn Thiệu, nhập cư vào Anh khá muộn.

Từ tháng 1/1979, khi Chính phủ Anh đồng ý chấp nhận cho một số thuyền nhân di tản đến Hồng Kông được nhập cư vào Anh thì con số người Việt ở đảo quốc này tăng lên nhanh chóng. Phần lớn họ quê ở Quảng Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng... sang Anh định cư tại London, Manchester, Newcastle, Notingham và Birmingham . Người Việt ở Anh cũng học được phong cách phớt tỉnh Ănglê, ai  sao kệ họ, hầu như không có sự va chạm, kỳ thị trong cộng đồng nhập cư giữa hai miền Nam - Bắc.

Trả lời phỏng vấn đồng nghiệp của chúng tôi ở chương trình Vì an  ninh Tổ Quốc vào tháng 9/2008, ông Allan Gibson,  Tư lệnh Cảnh sát  Đô thành London, Vương quốc Anh cho  biết, người Việt định cư tại Anh đã lên đến khoảng 35.000 người. Số nhập cư bất hợp pháp, tức "dân rơm" cũng chỉ ít hơn một chút, khoảng 30.000 người!.

Lịch sự nhất là xin visa vào Anh để đi học, đi du  lịch, thăm thân nhân, sau  đó  ở lại chấp nhận sống trốn chui trốn nhủi. Khi Chính phủ Anh siết chặt  các quy định nhập cư, những kẻ có ý đồ, ham  muốn làm "dân rơm" dễ dàng rơi vào vòng cương tỏa của bọn buôn người. Ông Allan Gibson mô tả: "Họ quá cảnh một số nước châu Âu khác, sau đó họ trốn trong xe hơi, xe tải vào Anh. Đó là cách phổ biến nhất".

Đi hết lời mô tả ngắn gọn của ông Tư lệnh, "dân rơm" phải đánh  một lộ trình vòng  vèo, có khi mất  hàng nửa năm trời mới từ quê nhà đến được nước Anh. Trung bình chi phí cho một người là 12-13.000 bảng Anh (khoảng 20.000USD). "Dân rơm" Việt Nam và nhiều nước khác sẽ được những kẻ dẫn đường, bọn buôn người lo giấy tờ đưa sang Ba Lan, CHLB Đức, CH  Séc... bằng đường hàng không. Sau đó, họ sẽ được đưa đi theo đường bộ vào nước Pháp và nằm chờ, xếp hàng tại bến phà Calais để đổ bộ vào Anh  qua ngả cảng Dover . Cảnh sát không lạ lẫm gì những chiêu ma quái của bọn buôn người nên cảnh giác cao độ. Vì vậy, mỗi tuần bọn buôn người chỉ dám tổ chức một vài chuyến nhập cư lậu, mỗi chuyến mang theo chừng một, hai chục người, xếp trong những thùng xe được thiết kế đặc biệt nhằm tránh máy dò nhiệt.

Dưới tiêu đề "Thiếu niên Việt nhập cư được phát hiện trong thùng xe ở Dover", tờ báo Anh Daily Mail ngày 4/2/2010 đã đăng tải  một bức ảnh gây rúng động: một cô gái Việt Nam khai  là 16 tuổi nằm cuộn  tròn giữa  mớ dây điện lằng ngoằng, bị những kẻ dẫn đường nhét trong khoảng trống chật chội, nóng bức  trong thùng một chiếc xe hơi. Khi được cảnh sát phát hiện, cô gái mặc quần jean, áo màu hồng đã gần như kiệt sức nhưng tay vẫn ôm khư khư một chú thỏ  nhồi bông màu trắng - một dấu hiệu "hiển nhiên" để người ta tin rằng cô vẫn ở tuổi thiếu niên.

Gần như đồng thời, Cảnh sát Dover cũng phát hiện ra một lúc 27 người Trung Quốc khác được nhét  dưới gầm ghế ngồi, trong khoang chứa hành lý của một chiếc xe bus. Thậm chí, còn  có một người đàn ông  được nhét tạm vào... thùng xăng. Bị cảnh sát phát hiện (thường là nhờ máy chụp X-quang), họ có thể sẽ bị kết án tù vì tội nhập cư lậu. Nhưng nếu trót lọt, qua mặt  được hải quan, biên phòng, cảnh sát... rất  có thể nhiều  người trong số đó sẽ chết vì ngạt trước khi tới được cổng thiên đường. Dĩ nhiên, thiên đường vốn chật hẹp, chắc không đủ chỗ cho tất  cả mọi  người.

Riêng cô gái thì sẽ không hề hấn gì. Vì đang tuổi "vị thành niên", cô sẽ không bị trục xuất. Thay vào đó, cô sẽ được hưởng trợ cấp xã hội. Sẽ có một gia  đình người Việt hảo tâm nào đó chấp nhận làm người bảo trợ cho cô. Oái oăm là  ở chỗ, "nhà hảo tâm" đó sẽ rất có thể là người thân của chính cô, nếu không phải là cô, chú, bác họ thì cũng là... anh chị ruột! Và tất nhiên, tuổi thật của cô  cũng không chắc vì có chú thỏ bông đi kèm và hình dáng Á Đông bé nhỏ mà dừng lại con số "thiếu niên 16". Không một mảnh giấy tờ, khai tên giả, tuổi giả, người Việt ở Anh quá rành  mánh lới của "dân rơm" cứ đánh cuộc 10 ăn 1, cô bé đó sẽ không dưới 19 tuổi. Có khi còn hơn, cô đã từng xuất khẩu lao động làm thợ may bên Đức hay Ba Lan gì đó vài ba năm cũng không chừng.

Tư lệnh Allan Gibson từng đưa ra khuyến cáo: "Phần đông trong số họ không biết được điều gì đang chờ đợi họ ở phía trước. Nếu ai biết trước thì chắc hẳn những người này đã suy tính rất kỹ, bởi họ biết chắc rằng họ sẽ bị các nhóm tội phạm nguy hiểm sử dụng để tham gia vào các hoạt động phạm pháp. Tương lai của họ có thể là ở trong các nhà tù. Chúng tôi đã gặp nhiều trường hợp người Việt Nam bị bắt cóc, bị bắn hoặc thậm chí bị giết”.

Rủi ro có thể đến  một cách rất không ngờ. Có chị ruột đang định cư hợp pháp ở Southamton, nước Anh, năm 2007, chị N.T.H  ở Tuyên Hóa, Quảng Bình đã đánh một nước liều mong đổi đời. Có thai gần sinh, chị đã móc nối được một đường dây đưa người, gom góp tài sản, vay mượn ngân hàng tổng cộng 20.000USD làm hộ chiếu sang Anh thăm chị ruột. Theo tính toán, sang đến Anh  chị sẽ sinh con, nghiễm nhiên con chị sẽ được hưởng tất cả những quyền lợi của  một đứa trẻ chào đời  tại xứ sương mù. Là mẹ, dĩ  nhiên chị H. cũng sẽ được hưởng quy chế người bảo hộ đi kèm. Những  kẻ môi giới đưa đường đút tiền vào túi xong cũng hứa chắc như đinh là sẽ đưa chị và đứa con trong bụng  bay  một lèo sang Anh, có người đi kèm đến  nơi đến chốn.

Ngoại ngữ một chữ cắn đôi không biết, chuyến "buôn không gian" của người đàn bà quê mùa cuối cùng lỗ nặng. Chẳng biết  vòng vèo thế nào, thay vì sang Anh, những kẻ đưa đường lại đưa chị bay sang Krakow, cố đô của... Ba Lan. Lại thật không may, máy bay chưa kịp đáp, đứa trẻ đã đòi ra! Vậy là Ba Lan, chứ không phải Vương quốc Anh, mới  là... nơi sinh của đứa trẻ. Đến tận hôm nay, chị vẫn không thể sang Anh mà cũng chưa ôm con về Quảng Bình được. Người chị ở bên Anh, vì sợ tính mạng  của em  và cháu mình bị đe dọa, đã phải “cúng  cô hồn” thêm cho đường dây của bọn buôn lậu đưa đường 10.000 USD nữa!

Có sang được đến nơi,  đó cũng chưa chắc  đã là miền đất hứa. Thanh tra  Steve Wastaff thuộc Ban chuyên án bắt cóc - Cảnh sát Đô thành London thuật lại một thảm án hãi hùng.  Trương Đình Hà đã từ Hà Nội bỏ ra  một khoản tiền lớn nhập cư vào Anh làm "dân rơm" sống chung với em trai. Ngày 9/5/2006, khi đang ngồi tại nhà hàng Việt Nam mang tên Hồ Tây ở Deptford High Street, London, Hà đã bị 4 ngưòi Việt Nam bịt mặt đột nhập gí dao bắt đi. Ngay sau đó, em trai của ông Hà đã nhận được điện thoại đòi 15.000 bảng Anh tiền chuộc. Đồng thời một người em trai khác và gia đình Hà ở Hà Nội cũng nhận được điện thoại đòi 15.000 bảng Anh. Họ đã báo Cảnh sát Anh và Việt Nam .

Bọn bắt cóc đã đưa Hà đến một nhà hàng Trung Hoa cũ đã  bỏ hoang xa khu dân cư để đánh đập, tra khảo và giam giữ chờ tiền chuộc. Nhờ sự hỗ trợ của Cảnh sát Việt Nam , Cảnh sát Anh biết được những kẻ bắt cóc hóa ra không quá xa lạ đối với nạn nhân, đều là những thằng đầu bò đầu bướu từ Hà Nội, Hải Phòng trốn sang Anh tiếp tục hành xử giang hồ. Từ sự hợp tác của em trai Trương Đình Hà, kho tiếng lóng thuần Việt của những tên bắt cóc đã được giải mã, từ đó giúp Ban chuyên án bắt cóc lần được dấu vết. Trương Đình Hà được giải thoát trước khi đám xã hội đen, biết đã bị lộ, định thủ tiêu nạn nhân để bịt đầu mối. Tuy nhiên, nạn nhân cũng bị chúng kẹp gần đứt lìa ngón tay  và giập nát khuỷu tay, phải vào viện điều trị cả tháng trời, suýt nữa phải tháo khớp.

Ở Anh, đám chăn dắt sẽ lùa những đồng bào dại dột của mình vào những "đồng cỏ" - vườn tài mà được thiết lập trong nhà kín. Thoát cảnh chuột chũi chui rúc trong những gầm xe bus, xe tải, những con chuột chũi nói tiếng người - chính xác là tiếng Việt - sẽ tiếp tục chui rúc hàng tháng, thậm chí hàng năm trời trong những căn phòng bịt kín, thắp điện suốt ngày đêm để trồng, chăm sóc tài mà thuê cho chủ. Họ tuyệt đối không được ló mặt ra đường, không được tiếp xúc với bất kỳ người dân sở tại nào, để tránh bị lộ. Thức ăn, nước uống, nhu yếu phẩm, chủ trang trại sẽ cung cấp tận nơi...

Một đời sống người không ra người, nhưng họ không có quyền lựa chọn. Trả trước hay trả sau, khoản tiền đưa đường để họ vào được nước Anh cũng là quá lớn, đủ để biến họ thành con nợ, hoặc của ngân hàng hoặc của bọn buôn người. Ngoài trồng cần sa thuê, họ không có khả năng hội nhập để làm nghề nào khác. Mà nghề khác thì biết đến bao giờ mới đủ tiền thoát kiếp con nợ. Thế là, đặt chân lên đảo quốc sương mù, đời chuột chũi đã bị rừng đại ma vây chặt!

* Đón đọc kỳ sau: Bán mạng trong lò thiêu xác