Chuyện bên lề phiên tòa

Tất cả bọn họ phải ra trước vành móng ngựa vì tội danh hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân theo điều 79 Bộ Luật hình sự nước CHXHCN Việt Nam . Phiên xét xử kết thúc trong cuối chiều cùng ngày.

7h, thân nhân của các bị cáo và 3 nhân chứng có mặt đầy đủ. Bên kia đường, đối diện tòa án, là những người hiếu kỳ hoặc có quen biết với Định, Trung, Long, Thức, họ không được cấp giấy vào tham dự phiên tòa nên đứng rải rác ở bên ngoài tòa án rồi đến khoảng 9h, họ tự động giải tán.

8h, Tòa khai mạc. Trong khu vực dành cho các cơ quan ngoại giao nước ngoài, chúng tôi thấy có ông Đại sứ Đan Mạch Lysholt Hansen, Đại sứ phái đoàn EU Sean Doyle. Phía Canada , đại diện cho nhóm G4 có Tham tán văn hóa, chính trị Robert Burley. Tổng lãnh sự quán Mỹ có ông Tổng lãnh sự Kennet Fairfax, Tổng lãnh sự Australia là bà Phó lãnh sự Chantell Woodford.

Bên cánh báo chí, ngoài 51 phóng viên của 21 tờ báo viết, báo nói, báo hình trong nước, còn có một nhân vật của Hãng Thông tấn AP, Mỹ: Ben Stocking. Cạnh đó, là John Ruwich, Trưởng văn phòng đại diện tại Việt Nam của Hãng Reuteur, Anh và Trưởng văn phòng Hãng thông tấn AFP, Pháp: Aude Genet. Tất cả đều được bố trí ngồi tại một phòng riêng và theo dõi phiên xử được truyền trực tiếp qua màn hình.

Phần thẩm vấn lý lịch bị cáo cũng như công bố cho các bị cáo biết về nghĩa vụ và quyền lợi được bắt đầu bởi Chủ tọa phiên tòa - Thẩm phán Nguyễn Đức Sáu, Phó chánh tòa Hình sự - TAND TP HCM. Tới lượt mình ra trước vành móng ngựa, sau khi trả lời các câu hỏi về nhân thân, Trần Huỳnh Duy Thức bỗng... giở quẻ, đòi được: "Thay đổi những người tham gia tiến hành tố tụng".

Khi Luật sư Triệu Quốc Mạnh đặt vấn đề, rằng "những người đang tiến hành tố tụng có thù oán hay mâu thuẫn gì với Thức hay không", thì anh ta trả lời không. Thẩm phán Nguyễn Đức Sáu, hỏi: "Bị cáo có yêu cầu thay đổi luật sư không?". Thức cũng trả lời không. Đến lúc biết rằng luật sư cũng là một thành phần tham gia tố tụng - và "thay đổi những người tham gia tiến hành tố tụng" có nghĩa là phải thay luôn cả luật sư thì Thức thôi, không đòi... thay đổi nữa!

Trước đó, chúng tôi hỏi Thức: "Qua những tài liệu do chính anh viết ra, có vẻ như anh khá am hiểu về Kinh Dịch. Trong phiên tòa này, anh thử bấm độn xem anh sẽ nhận án phạt bao nhiêu năm?". Nghe xong, tác giả của "lấy Đoài đánh Đoài", và "thầy bói sờ mu rùa": "Năm 2010 là năm vong, 2020 là năm tận của Đảng Cộng sản Việt Nam " chẳng nói gì, mắt nhìn đi chỗ khác. Chúng tôi hỏi tiếp: "Để trở thành “bộ trưởng kinh tế” như anh đã từng hy vọng khi lật đổ chính quyền Việt Nam , thì không những phải có kiến thức, mà còn phải có kinh nghiệm điều hành ở tầng vĩ mô. Anh nhận thấy anh có cả hai thứ đó chưa?".

Cũng như lần trước, Thức im lặng. Mặc dù trước tòa, Thức vẫn khăng khăng rằng anh ta không đồng tình với những quan điểm chống phá đất nước của Nguyễn Sỹ Bình, nhưng khi Hội đồng xét xử chất vấn Thức về những việc làm trái pháp luật - ngay cả các bí danh chihaichibachitu, nghe như... con gái thì Thức lại trả lời: "Do anh Bình chỉ đạo". Tòa hỏi: "Vậy thì thời điểm "lúc phất cờ" có được nhắc đến trong nghiên cứu tổng thể của "nhóm Chấn" hay không?". Thức thừa nhận là có.

Tuy nhiên, khi tòa hỏi "hành động thay đổi thể chế chính trị Việt Nam là hành động gì?", thì Thức chỉ trả lời loanh quanh chứ không dám nhắc đến hai chữ "lật đổ". Nói chuyện với chúng tôi, Thức cho biết đây là lần đầu tiên Thức biết mặt Nguyễn Tiến Trung vì trước đó, cả hai chỉ liên lạc với nhau qua e-mail, qua điện thoại.

Chúng tôi hỏi: "Chỉ biết nhau qua e-mail, qua điện thoại thì sao khi Trung tiến cử anh với Nguyễn Sỹ Bình, anh lại hăng hái nhận lời?". Một lần nữa, Thức lại cúi đầu, ngó lơ sang chỗ khác.

Với bị cáo Lê Thăng Long, nếu như trước đây Long nhờ Luật sư Nguyễn Minh Tâm bào chữa cho mình, thì ngày 19/1/2010 - nghĩa là 1 ngày trước khi phiên tòa diễn ra, Long thôi không nhờ nữa. Khi chúng tôi hỏi lý do, Long đáp: "Tôi đồng ý quan điểm bào chữa của Luật sư Tâm nhưng sau đó, tôi thấy tôi không phạm tội lật đổ chính quyền nhân dân, vì tôi đã thôi không tham gia "nhóm nghiên cứu Chấn" nên tôi từ chối".

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc Lê Thăng Long ra khỏi "nhóm nghiên cứu Chấn" chẳng phải vì bất đồng quan điểm, đường lối với Trần Huỳnh Duy Thức, mà vì Long muốn thành lập những "phong trào" cho riêng mình: “phong trào chấn hưng nước Việt” vừa để lôi kéo, tập hợp lực lượng, lại vừa nhằm chứng minh với những thế lực phản động ở nước ngoài, như các tổ chức người Việt chống Cộng lưu vong Việt Tân, đảng Nhân dân hành động, rằng các tổ chức chống chính quyền trong nước nhiều... lắm lắm!

Tháng 4/2007, Lê Thăng Long tách ra khỏi "nhóm nghiên cứu Chấn" mặc dù trước đó, Long đã cùng Trần Huỳnh Duy Thức xây dựng kế hoạch nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Xin trích một đoạn do chính tay Long viết trong tài liệu "Tuyên ngôn dân chủ": "...Làm cho thể chế chính trị ở Việt Nam hiện nay phải bị thay thế triệt để, chứ không phải là đổi mới từng phần hay điều chỉnh vặt vãnh... Cụ thể phải chuyển từ thể chế nhất nguyên, độc đảng sang thể chế đa nguyên, đa đảng...", và hàng tuần Long đều viết "báo cáo tuần" - nội dung gồm những việc Long đã làm để gửi cho "nhóm nghiên cứu Chấn".

Tháng 11, Long thành lập "Phong trào chấn hưng nước Việt", lập website "chanhungnuocviet" cùng các câu lạc bộ như "Câu lạc bộ người cao tuổi chấn hưng nước Việt", "Câu lạc bộ nhà báo chấn hưng nước Việt" mà mục đích vẫn không ngoài việc rủ rê, kích động những người tham gia các "câu lạc bộ" này chống Nhà nước, lật đổ chính quyền nhân dân.

Khi Lê Thăng Long bị bắt, Cơ quan An ninh Việt Nam đã thu giữ hàng chục tài liệu có nội dung vạch đường lối, phương hướng, kế hoạch hành động..., trong đó có cả cương lĩnh của cái gọi là "Đảng dân chủ Việt Nam", được thành lập bởi ông Hoàng Minh Chính (đã chết), và chịu sự chi phối cũng như hỗ trợ của Nguyễn Sỹ Bình, kẻ cầm đầu tổ chức phản động "đảng Nhân dân hành động" ở Mỹ.

Trước tòa, Long luôn tìm cách chối quanh. Thỉnh thoảng anh ta lại làm bộ ngơ ngác như người mắc bệnh... thần kinh. Có lúc, Long bắt bẻ chủ tọa phiên tòa từng câu, từng chữ. Long nói mình không tham gia "nhóm Chấn", mà đó chỉ là quá trình trao đổi tự nhiên. Theo Long, khi làm việc chung với Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Công Định, thì đều theo tinh thần "gạn đục khơi trong", và mục đích chống phá Nhà nước Việt Nam là vì... yêu nước (?!).

Riêng với Lê Công Định, khi chúng tôi hỏi vì sao Định không mời luật sư bào chữa, thì Định trả lời: "Tôi đã khai báo rõ ràng rồi. Nếu có mời luật sư thì luật sư cũng chẳng bênh cho tôi được. Hơn nữa, tôi biết tội của tôi đến đâu nên không ai bào chữa cho tôi tốt bằng tôi".

Thực tế cho thấy sau khi bị bắt, và ngay buổi làm việc đầu tiên với Cơ quan An ninh Điều tra, Lê Công Định đã khai vanh vách về những hành vi vi phạm pháp luật của mình và đồng phạm. Chính vì sự thành khẩn này, nên lúc Lê Công Định xuất hiện trên truyền hình, đọc lời thú tội thì các thế lực phản động, các tổ chức người Việt chống Cộng lưu vong ở nước ngoài, đã cho rằng Lê Công Định bị "ép" phải đọc, hoặc đó là "sự dàn dựng của Công an Việt Nam". Định nói: "Chẳng ai ép tôi cả. Hiểu rõ là mình đã làm những việc sai trái nên tôi tự nguyện đọc lời thú tội".

Điều này đã được Định thể hiện rất rõ qua phần thẩm vấn công khai tại phiên tòa: "Lúc đầu, tôi chỉ muốn góp ý cải cách về kinh tế, pháp luật nhưng sau đó, tôi đã đi quá xa. Tôi biết rõ những điều mình làm đã vi phạm luật pháp Việt Nam mà nguyên nhân xuất phát từ nhận thức chủ quan, nên đã bị lôi kéo vào những âm mưu hòng lật đổ chính quyền Nhà nước...".

Với Nguyễn Tiến Trung, trái hẳn với những lời lẽ cực đoan, với nét mặt tự mãn trên trang web "tập hợp thanh niên dân chủ" trước kia thì hôm nay, tại  tòa, Trung xuất hiện với cái "thật" của mình - cái "thật" của kẻ biết lỗi. Trung nhìn nhận "đã bị bọn phản động bên ngoài lôi kéo, mua chuộc nhằm mục đích lật đổ chính quyền nhân dân. Vì quá nôn nóng muốn Việt Nam tiến ngang bằng Hàn Quốc nên đã dẫn đến sai lầm".

Tôi hỏi Trung trong suốt thời gian bị tạm giam, cơ quan chức năng đã đối xử với Trung cùng những người kia như thế nào? Trung đáp: "Rất tử tế, không ai bị xúc phạm nhân phẩm. Ăn uống đầy đủ, hàng ngày có sách báo, tạp chí để đọc". Hôm diễn ra các trận thi đấu bóng đá Sea Games, sáng nào Trung, Định, Long, Thức cũng háo hức chờ đọc báo Thể thao để biết tỉ số của từng trận đấu.

Cũng cần nói thêm rằng, trong suốt thời gian diễn ra phiên tòa, nhằm đảm bảo sức khỏe, buổi trưa các bị cáo được cho nghỉ ngay tại tòa, mỗi người một chiếc giường xếp. Cơm nước thì Trại Tạm giam Bộ Công an nấu, chuyển đến tận nơi. Có thấy được cái cảnh các bị cáo ai nấy đều khỏe mạnh, ngồi ăn ngon lành, thì mới hiểu những luận điệu vu khống của các  nhóm phản động người Việt lưu vong ở nước ngoài, rằng họ bị nhục hình, bị tra tấn, bị bỏ đói..., là những lời vu khống!

Được phép nói lời cuối cùng, Nguyễn Tiến Trung, hứa: "Chắc chắn sẽ không tham gia vào "đảng dân chủ Việt Nam" và "tập hợp thanh niên dân chủ". Lê Công Định thì: "Mong sớm có cơ hội làm lại cuộc đời, bởi bản thân là trụ cột gia đình, và đã ý thức việc làm của mình là rất nguy hiểm cho an ninh quốc gia".

Cũng cần nói thêm rằng trước và ngay cả khi phiên tòa diễn ra, các thế lực phản động nước ngoài, các tổ chức, cá nhân người Việt chống Cộng lưu vong, đã không ngớt lu loa lên rằng: "Việt Nam đàn áp nhân quyền, đàn áp những nhà bất đồng chính kiến". Trên trang web "tập hợp thanh niên dân chủ" mà trước đây Nguyễn Tiến Trung là người đồng sáng lập, Nguyễn Hoàng Lan, bạn gái Nguyễn Tiến Trung, đã kêu gọi "chi bộ tập hợp thanh niên dân chủ" tổ chức biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam tại London, Anh. Không những thế, họ còn kêu gọi thanh niên và những ai có thiện chí với Trung, sáng ngày 20/1/2010 tập trung trước TAND TP HCM để biểu tình, gây rối, đòi thả Trung và những người bị bắt, xét xử.

Bên cạnh đó, một số phương tiện truyền thông đại chúng nước ngoài đã tiến hành những cuộc phỏng vấn thân nhân của những người bị bắt, rồi mớm cho họ những câu trả lời có nội dung xuyên tạc phiên tòa, xuyên tạc luật pháp Việt Nam . Thậm chí có tổ chức phản động còn mưu tính đưa người vào Việt Nam dưới những vỏ bọc hiền lành, nhằm tìm cách gây rối, phá hoại phiên xét xử Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung, Lê Thăng Long, Trần Huỳnh Duy Thức.

Riêng Nguyễn Sỹ Bình, khi trả lời phỏng vấn của một đài phát thanh nước ngoài về phiên tòa, Bình vẫn trơ tráo kêu gọi "quốc tế nên can thiệp với Chính phủ Việt Nam, nhằm buộc Việt Nam phải trả tự do cho những nhà... dân chủ (?!)". Nguyễn Đỗ Thanh Phong, cầm đầu tổ chức khủng bố Việt Tân tại Australia, gào lên: "Kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép với Việt Nam ...".

Tuy nhiên, những lời thú tội của các bị cáo trước tòa, thành khẩn nhìn nhận là đã nghe theo lời xúi giục, lôi kéo của những tổ chức phản động ở nước ngoài, để tiến hành âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân, đã là một bằng chứng không thể chối cãi.