Chưa được giao đất, một doanh nghiệp đã xây hàng chục căn nhà rồi... bán

Thanh tra TP Huế vừa ban hành kết luận thanh tra Dự án (DA) Khu nhà ở Tam Thai thuộc phường An Cựu (TP Huế) và đã chỉ rõ trách nhiệm để xảy sai phạm tại DA không chỉ có nhà đầu tư mà trách nhiệm còn thuộc về một số cơ quan quản lý Nhà nước.

Năm 2022, DA Khu nhà ở Tam Thai từng được thanh tra toàn diện và Thanh tra tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) ban hành Kết luận số 499/KL-TTr. Thời điểm ban hành kết luận thanh tra này chưa có các Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ các dự án khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài nên kết luận 499/KL-TTr chưa đủ căn cứ để áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết của Quốc hội.

Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, DA Khu nhà ở Tam Thai được UBND tỉnh (nay là UBND TP Huế) phê duyệt năm 2013, phê duyệt điều chỉnh (cục bộ) năm 2017 với tổng diện tích khu vực để thực hiện dự án là 109.000 m2. Trong đó, diện tích đất ở dự kiến giao cho chủ đầu tư để quản lý, kinh doanh theo phê duyệt điều chỉnh là 26.111 m2…

Năm 2014, UBND tỉnh công nhận chủ đầu tư DA là Công ty CP Xây lắp Thừa Thiên Huế và năm 2015 ban hành quyết định về việc chấp thuận đầu tư phần hạ tầng kỹ thuật DA Khu nhà ở Tam Thai.

Theo kết luận Thanh tra năm 2022, DA chỉ mới xác định vi phạm, lỗi của nhà đầu tư, chưa xác định rõ lỗi của cơ quan quản lý Nhà nước. Căn cứ chỉ đạo và hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ, Ban thường vụ Thành ủy và UBND TP Huế về thanh tra các DA có khó khăn, vướng mắc; Thanh tra TP Huế vừa tiến hành thanh tra bổ sung về trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước đối với một số nội dung làm cơ sở cho việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc…

Quá trình thanh tra cho thấy, đối với việc giao đất, cho thuê đất và triển khai thi công xây dựng công trình trên đất, đến thời điểm thanh tra, DA Khu nhà ở Tam Thai vẫn chưa được cơ quan Nhà nước ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất, nhưng đã được triển khai thi công xây dựng các công trình trên đất.

Tính đến cuối tháng 3/2026, nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật của DA đã được chủ đầu tư thi công xây dựng và ước tính khoảng 55% so với tổng khối lượng DA. Đồng thời, chủ đầu tư đã xây dựng xong phần thô của 29 căn nhà liền kề khối B1 (nội dung này từng được kết luận tại Kết luận 499/KL-TTr năm 2022). Tại thời điểm Thanh tra năm 2022, 29 căn nhà liền kề với chiều cao 3 tầng cơ bản đã xây dựng xong. Đa số căn nhà này đều được chủ đầu tư bán cho khách hàng, một số đã đến ở, số ít đang hoàn thiện nội thất hoặc treo bảng rao bán…

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh tại công văn ngày 17/7/2017 về kiểm tra, giải quyết kiến nghị của chủ đầu tư DA; Sở Tài chính đã ban hành công văn gửi Sở TN-MT về cấp GCNQSDĐ. Theo đó, Sở Tài chính xác định: “Tổng giá trị chủ đầu tư đã thực hiện là hơn 14,6 tỷ đồng tương ứng với diện tích đất được xem hoàn thành nghĩa vụ tài chính là hơn 6.769 m2 (giá đất 2,160 triệu đồng/m2). Tuy nhiên, hiện nay Sở TN-MT đang xác định lại giá đất của DA.

Bên cạnh đó, chủ đầu tư chỉ kiến nghị cấp GCNQSDĐ với diện tích hơn 2.716 m2, nhỏ hơn nhiều so với diện tích đất đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Vì vậy, Sở Tài chính đề nghị Sở TN-MT chỉ cấp GCNQSDĐ với diện tích hơn 2.716 m2… Theo Thanh tra TP Huế, việc xác định một phần diện tích đất đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính và đề nghị cấp GCNQSDĐ với diện tích 2.716 m2 của Sở Tài chính là không có cơ sở và không đảm bảo pháp luật về đất đai.

Đối với việc xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất, đề nghị cấp GCNQSDĐ, trách nhiệm thuộc về Giám đốc, Phó Giám đốc phụ trách lĩnh vực và các phòng, bộ phận, cá nhân có liên quan của Sở Tài chính trong tham mưu, ban hành công văn thời điểm năm 2017.

Đối với việc DA vẫn chưa được cơ quan Nhà nước ban hành quyết định giao đất nhưng đã được triển khai thi công xây dựng các công trình trên đất, ngoài trách nhiệm của chủ đầu tư còn có trách nhiệm của Sở Xây dựng (được giao, giúp UBND tỉnh quản lý, kiểm tra về hoạt động xây dựng; chủ trì trong tham mưu và theo dõi tình hình thực hiện DA); Sở TN-MT cũ (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) được giao kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện quy định của pháp luật về đất đai của DA, UBND phường An Cựu cũ; các cơ quan, cá nhân có liên quan và liên đới chịu trách nhiệm là Chủ tịch, Phó Chủ tịch phụ trách và cá nhân có liên quan của UBND tỉnh (nay là UBND thành phố) thời kỳ 2014 - 2017.

Từ kết quả thanh tra nêu trên, Chánh Thanh tra TP Huế Nguyễn Quang Huy kiến nghị Chủ tịch UBND TP Huế chỉ đạo Sở Xây dựng, Sở NN-MT, Sở Tài chính, UBND phường An Cựu, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm túc thực hiện kết luận thanh tra. Đồng thời, tiến hành kiểm điểm và xác định rõ trách nhiệm đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có vi phạm, thiếu sót.

Trong trường hợp DA được tháo gỡ, được giao đất, cho thuê đất; Sở NN-MT chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và tổ chức có liên quan khẩn trương xác định lại giá đất để tính thu tiền sử dụng đất theo đúng quy định, đảm bảo không thất thoát ngân sách Nhà nước.

Theo Thanh tra TP Huế, DA Khu nhà ở Tam Thai đang được Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Huế xác minh vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Do đó, việc rà soát, xem xét, áp dụng các quy định về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài đối với DA Khu nhà ở Tam Thai được xem xét, tổ chức thực hiện sau khi có kết quả xác minh nêu trên của cơ quan Công an hoặc bản án của Tòa án theo quy định (nếu có).

Nhiều hộ dân ở trong khu vực quy hoạch DA Khu nhà ở Tam Thai bức xúc cho biết, đời sống của người dân gặp rất nhiều khó khăn. Dù nhà cửa xuống cấp, dột nát lâu năm nhưng muốn xây dựng, sửa chữa cũng không được, trong khi đó họ không biết khi nào mới được di dời, tái định cư. Điều đáng nói, dù ở trung tâm thành phố nhưng hạ tầng giao thông, đường sá của người dân trong vùng bị ảnh hưởng bởi DA đi lại khó khăn, nguy cơ mất an toàn giao thông. Vào mùa mưa bão, nước chảy xiết, cuốn theo lượng rác thải đổ về khu dân cư khiến môi trường sống của người dân bị ảnh hưởng…