Chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội về các nhiệm vụ trọng tâm của Ủy ban trong năm 2026 và định hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra sáng 18/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu phải đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức công việc; quan tâm đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ, công chức; tiếp tục nghiên cứu, kiện toàn tổ chức, sắp xếp mô hình tổ chức; phân công, phân nhiệm hợp lý, "một người làm nhiều việc," phát huy tối đa sở trường của từng cán bộ; nắm chắc tình hình thực tiễn, kịp thời phản ánh, kiến nghị, đóng góp ý kiến có chất lượng vào các quyết sách quan trọng của Quốc hội.
Cùng dự cuộc làm việc có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh.
Thẩm tra 10 dự án luật, nghị quyết, pháp lệnh trong năm 2026
Thời gian qua, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã sớm kiện toàn và ổn định tổ chức sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và bầu cử Quốc hội khóa XVI; cập nhật các nội dung mới trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vào chương trình công tác của Ủy ban.
Đặc biệt, Ủy ban đã hoàn thành toàn bộ các nhiệm vụ lập pháp được giao trong nhiệm kỳ 2021-2026; trong đó có nhiều dự án luật có tính chất phức tạp, tác động lớn đến đời sống xã hội (Luật Nhà giáo, Luật Báo chí, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Khám chữa bệnh). Trong Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Ủy ban đã thẩm tra, trình Quốc hội thông qua 3 dự án luật, nghị quyết với tỷ lệ tán thành rất cao.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã rất khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị; thẩm tra, trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.
Đồng thời, chủ động nghiên cứu, phát hiện, bám sát thực tiễn cuộc sống, lắng nghe ý kiến; đề xuất, triển khai nhiều hoạt động giám sát thiết thực, tác động sâu sắc đến quản lý nhà nước, quản trị xã hội…
Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, Ủy ban Văn hóa và Xã hội chủ trì thẩm tra 7 dự án luật, nghị quyết theo Chương trình lập pháp năm 2026 và 3 dự án luật, pháp lệnh phát sinh mới theo đề nghị của Chính phủ.
Về công tác giám sát, khảo sát, Thường trực Ủy ban chủ trì tham mưu Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức giám sát chuyên đề năm 2027 về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026; tổ chức Đoàn giám sát tổng hợp về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật với các lĩnh vực Ủy ban phụ trách tại Bắc Ninh.
Cùng với đó là giám sát việc thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia do Ủy ban phụ trách; tổ chức Phiên giải trình về việc triển khai chế độ, chính sách đối với nhà giáo và các nội dung khác theo yêu cầu của thực tiễn…
Phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, sản phẩm mới
Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ Ủy ban Văn hóa và Xã hội chịu trách nhiệm khối lượng công việc lớn, phạm vi rộng, nhiều lĩnh vực có vị trí quan trọng đối với sự phát triển của đất nước; nhiều nội dung nhạy cảm, ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài tới đời sống hàng ngày của mỗi gia đình, người dân.
Ghi nhận, đánh giá cao những kết quả nổi bật mà Ủy ban đã đạt được nhiệm kỳ vừa qua và trong 4 tháng đầu năm 2026, Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ những thuận lợi và thách thức đối với Ủy ban trong nhiệm kỳ mới.
Nhấn mạnh Đảng, Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa có tính đột phá, đòi hỏi trong giai đoạn tới Ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết đoán mới, sản phẩm mới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tiếp tục nghiên cứu, quán triệt, thực hiện đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng đã ban hành, các nội dung liên quan đến lĩnh vực phụ trách trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng, văn kiện Đại hội Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, Đại hội Đảng bộ Ủy ban Văn hóa và Xã hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo đó, tập trung tham mưu hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực Ủy ban phụ trách theo Chương trình lập pháp năm 2026, Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; chuẩn bị tốt 10 dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách; phối hợp thẩm tra các dự án luật, nghị quyết bảo đảm đúng quy trình, quy định, đáp ứng yêu cầu chất lượng và tiến độ.
Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm “phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả”, Chủ tịch Quốc hội đề nghị trong công tác giám sát, Ủy ban phải quán triệt phương châm "giám sát thực chất"; giám sát thường xuyên, thiết thực, hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường theo dõi sau giám sát.
Nêu rõ Quốc hội đã kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục, đào tạo (Nghị quyết 71-NQ/TW); về y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân (Nghị quyết 72-NQ/TW); về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 80-NQ/TW), Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tổ chức giám sát việc triển khai thực hiện các vấn đề này.
Cho rằng Ủy ban đã khẳng định uy tín qua các diễn đàn và hội thảo quy mô lớn, Chủ tịch Quốc hội mong muốn Ủy ban tiếp tục duy trì, phát huy trong thời gian tới.
Chủ tịch Quốc hội cũng thống nhất chủ trương tổ chức Hội thảo Giáo dục 2026 “Thể chế, chính sách về nguồn lực phát triển giáo dục và đào tạo”; đề nghị Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ quan liên quan để triển khai hiệu quả, thiết thực.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức công việc; nhấn mạnh việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 1343/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về xây dựng và phát triển Quốc hội số giai đoạn 2024-2026, định hướng đến năm 2030, là chìa khóa để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Ủy ban. Chủ tịch Quốc hội mong muốn Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiên phong đi đầu trong chuyển đổi số, số hóa cơ sở dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Ủy ban Văn hóa và Xã hội thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng; tiếp tục tăng cường hơn nữa công tác phối hợp thực chất, hiệu quả trong nội bộ và các cơ quan liên quan.
