Chính sách mới về xe bán tải tạo nhiều thuận lợi cho người dân

Buổi tọa đàm "Xe bán tải: Từ nhu cầu thực tiễn đến hoàn thiện chính sách" diễn ra ngày 7/7/2026 tại Báo Xây dựng đã phần nào phản ánh tinh thần cầu thị và đổi mới của các cơ quan quản lý trước những yêu cầu cấp thiết của đời sống.

Xe bán tải được lưu thông như ô tô con

Tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Đông Phong, Trưởng phòng Phương tiện giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam) đã đưa ra những phân tích sâu sắc về khía cạnh kỹ thuật và xu hướng quản lý quốc tế. Việc sửa đổi chính sách theo Nghị định 241/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 165) là hoàn toàn phù hợp với thực tiễn và đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường.

Từ những năm 2000, Việt Nam đã lựa chọn đi theo hệ tiêu chuẩn của châu Âu và Liên hợp quốc trong việc kiểm tra xe nhập khẩu. Xu hướng quản lý xe bán tải của các nước phát triển như Thái Lan hay Úc cũng dựa trên đặc điểm kỹ thuật và nhu cầu sử dụng, trong đó phần lớn quy định cho phép loại xe này lưu thông tương tự như xe con. Việt Nam đang cố gắng tiệm cận và hài hòa với các tiêu chuẩn này. Dưới góc độ kỹ thuật, xe bán tải hiện nay đã có sự phân hóa rõ rệt. Có những dòng xe với khung gầm, hệ thống treo và nội thất được thiết kế đảm bảo độ êm ái, kích thước tương đồng xe con.

Ông Nguyễn Đông Phong cũng chia sẻ rằng, việc quản lý hiện nay dựa trên phân loại phương tiện rất chi tiết, bao gồm ô tô con pickup, ô tô tải pickup cabin đơn và ô tô tải pickup cabin kép. Nghị định mới không làm thay đổi bản chất kỹ thuật hay quy định về đăng ký, đăng kiểm, nhưng đã tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho việc vận hành.

Bên cạnh đó, ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý và tổ chức giao thông (Cục Đường bộ Việt Nam) cho hay, những vướng mắc thời gian qua chủ yếu xuất phát từ cách hiểu chưa thống nhất giữa các địa phương, dẫn đến tình trạng "mỗi nơi một kiểu".

Để khắc phục tình trạng này, ngay sau khi Nghị định 241 có hiệu lực từ 1/7/2026, Cục Đường bộ Việt Nam đã khẩn trương yêu cầu các địa phương rà soát lại hệ thống biển báo. Nguyên tắc cốt yếu là những nơi cấm xe tải sẽ không còn áp dụng đối với xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn.

Về khó khăn trong việc thiết kế biển báo như hệ thống báo hiệu đường bộ hiện không có ký hiệu riêng cho xe bán tải, và hình vẽ trên biển chỉ mang tính biểu tượng. Do đó, giải pháp tối ưu được lựa chọn là bổ sung biển phụ. Biển phụ này sẽ ghi rõ xe bán tải thuộc diện điều chỉnh không bị cấm lưu thông trong các khung giờ hoặc làn đường áp dụng cho xe tải. Đây là một bước đi thực tế, giúp người dân dễ dàng nhận biết và yên tâm di chuyển mà không sợ bị xử phạt do hiểu lầm biển báo.

Với khoảng 291.000 xe bán tải đang lưu hành trên toàn quốc, trong đó tập trung đông nhất tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh việc làm rõ quy định này có ý nghĩa cực kỳ lớn đối với đời sống cư dân đô thị.

Đảm bảo quyền lợi đi lại của người dân

Về phía lực lượng thực thi pháp luật, tại toạ đàm, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó trưởng Phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục CSGT - Bộ Công an) đã mang đến một cái nhìn cụ thể về quyền lợi của người dân. Nghị định 241 không thay đổi việc phân loại xe nhưng đã làm thay đổi căn bản "cách ứng xử" của luật pháp đối với phương tiện này trên đường. Từ ngày 1/7/2026, người dùng xe bán tải chính thức được hưởng những quyền lợi đáng kể như không phải lưu thông theo làn dành riêng cho xe tải tại các tuyến đường có phân làn. Không bị hạn chế bởi khung giờ cấm xe tải tại các địa phương, không thuộc đối tượng áp dụng của các biển cấm xe tải thông thường.

Đại diện Cục CSGT cũng lưu ý rằng, dù được hưởng quyền lợi như xe con trong tổ chức giao thông, người điều khiển vẫn phải ý thức được bản chất xe bán tải vẫn có chức năng chở hàng. Do đó, việc xếp và chằng buộc hàng hóa phải tuyệt đối tuân thủ quy định để đảm bảo an toàn cho chính mình và cộng đồng. Thượng tá Nguyễn Hồng Long khẳng định mục tiêu cao nhất vẫn là bảo đảm an toàn giao thông, và thực tế cho thấy tình trạng tai nạn giao thông tại Việt Nam đang giảm liên tục trên cả ba tiêu chí là minh chứng cho sự hiệu quả của các chính sách mới.

Mặc dù Nghị định 241 đã tháo gỡ được "nút thắt" lớn nhất về lưu thông, nhưng buổi tọa đàm cũng ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết để chính sách ngày càng hoàn thiện hơn. Cộng đồng người dùng thông qua đại diện Otofun đã đề xuất cơ quan quản lý nghiên cứu điều chỉnh chu kỳ kiểm định. Hiện nay, xe bán tải sau 7 năm sử dụng phải đăng kiểm 6 tháng/lần như xe tải, trong khi công nghệ và độ an toàn của chúng đã tương đương các dòng SUV hiện đại. Bên cạnh đó, quy định về niên hạn sử dụng 25 năm cũng là vấn đề được quan tâm…

Có thể nói, việc cho phép xe bán tải lưu thông như xe con không chỉ là một sự "cởi trói" về mặt pháp lý, mà còn là đòn bẩy thúc đẩy thị trường ô tô phát triển lành mạnh, đáp ứng nhu cầu chính đáng của hàng trăm nghìn chủ xe trên khắp cả nước.