Chánh án TANDTC chia sẻ với sinh viên về điểm mới của Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015

Ngày 22-11, tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao đã giao lưu với sinh viên và Tọa đàm chuyên đề “Những nội dung mới của Bộ Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam năm 2015 và một số điểm mới của tiến trình cải cách tư pháp”. Buổi nói chuyện đã thu hút sự tham dự của hàng nghìn sinh viên với nhiều chia sẻ bổ ích.

Tại buổi Tọa đàm, đồng chí Nguyễn Hòa Bình đã chia sẻ về những điểm mới, tính nhân văn và những bước tiến trong bảo vệ quyền con người của Bộ Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam 2015. 

Theo Chánh án Toà án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, một trong những điểm mới quan trọng của Bộ luật này là lần đầu tiên đặt ra việc xử lý pháp nhân (công ty, doanh nghiệp, tập đoàn). Điều này gần như trái hoàn toàn với quan niệm truyền thống về tội phạm. 

Đông đảo giảng viên, sinh viên ĐHQGH tham gia buổi giao lưu
Đông đảo giảng viên, sinh viên ĐHQGH tham gia buổi giao lưu

“Tại sao lại đặt ra vấn đề xử lý pháp nhân? Vì trên thực tế, pháp nhân vi phạm rất nhiều. Chẳng hạn như vụ việc VEDAN, Formosa xả thải ra môi trường, chúng ta có xử lý hành chính nhưng nhẹ, chưa đủ răn đe. Bên cạnh đó, nếu doanh nghiệp vi phạm, chúng ta chỉ xử lý cá nhân người điều hành thôi là chưa đúng địa chỉ, chưa giải quyết được triệt để vấn đề vì đối tượng được hưởng lợi trong những vi phạm này là công ty, là Hội đồng quản trị, là cổ đông chứ không phải chỉ là Giám đốc, Tổng giám đốc. Ngoài ra, trên thế giới, hiện có gần 120 quốc gia xử lý các pháp nhân vi phạm nên chúng ta đặt ra quy định này là phù hợp. Tất nhiên, quy định này chủ yếu áp dụng với các pháp nhân thương mại và chỉ giới hạn trong một số loại tội danh về môi trường, thuế khóa, trật tự an toàn xã hội, sở hữu trí tuệ... Hình phạt chủ yếu là phạt tiền, xử lý hành chính, trường hợp quá đặc biệt mới xử lý hình sự”- Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình nói.

Sinh viên Khoa Luật-ĐHQGHN đặt câu hỏi với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình tại buổi giao lưu
Sinh viên Khoa Luật-ĐHQGHN đặt câu hỏi với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình tại buổi giao lưu

Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình cũng đặc biệt nhấn mạnh về tính nhân đạo, nhất là những bước tiến trong việc bảo vệ quyền con người của Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015. Trong đó, đáng chú ý là việc bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh; bỏ đi một số loại tội không nguy hiểm cho xã hội và khó có thể chứng minh trên thực tế, gây khó khăn cho các cơ quan tố tụng như tội tảo hôn, báo cáo sai trong kinh tế, tội cố ý làm trái; hạn chế hình phạt tù và mở rộng các hình phạt không bỏ tù, trong đó, ưu tiên đối với những tội danh vì mục đích là lợi nhuận, lấy đồng tiền làm mục tiêu như đánh bạc, cho vay nặng lãi, tai nạn giao thông... 

Đặc biệt là bổ sung các trường hợp miễn trừ trách nhiệm hình sự. Đây có thể xem là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền con người. Ngoài 4 trường hợp được quy định trong Luật năm 1999, Bộ luật năm 2015 bổ sung thêm 3 trường hợp được miễn trừ đó là gây thiệt hại trong quá trình bắt giữ tội phạm; rủi ro trong nghiên cứu và áp dụng khoa học kỹ thuật; thi hành mệnh lệnh của cấp trên.

 Ngoài ra, Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015 còn bổ sung Chế định tha tù trước thời hạn đối với cá nhân cải tạo tốt có điều kiện và chính sách hạn chế biện pháp phạt tù đối với tội phạm vị thành niên.

Sinh viên ĐHQGHN trao đổi, chia sẻ với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tại buổi giao lưu
Sinh viên ĐHQGHN trao đổi, chia sẻ với Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tại buổi giao lưu

Trả lời câu hỏi của sinh viên về việc Việt Nam có tiếp tục cải cách tư pháp nữa hay không, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao cho biết: Cải cách là nhu cầu của thực tế cuộc sống. Thực tiễn đang đặt ra nhiều vấn đề và cũng đây là nội dung mà chúng ta cần đặt ra trong cải cách tư pháp. Chẳng hạn như vấn đề kinh tế chia sẻ đang đặt ra nhiều đòi hỏi mà hệ thống tư pháp cần giải quyết như vụ việc các hãng taxi truyền thống kiện Grab taxi tại TP. Hồ Chí Minh.

Trong tương lai, hệ thống tư pháp của Việt Nam cũng phải tính đến việc áp dụng một số mô hình mà các nước tiên tiến đang áp dụng như xây dựng hệ thống Tòa án điện tử, Tóa án thông minh; số hóa tài liệu dành cho tội phạm; ghi âm, ghi hình trong quá trình xét xử, điều tra... 

“Chúng ta cần tính đến việc học hỏi thế giới để có thể ứng dụng các phần mềm để người dân có thể tự phán quyết. Các phần mềm này cho phép nạp đầu vào những thông số, khi có đủ dữ liệu, sẽ hiện lên kết quả của bản án tương tự. Từ đó, giúp người dân có thể đưa ra quyết định kiện hay không kiện, kháng cáo hay không kháng cáo”- PGS.TS Nguyễn Hòa Bình cho hay.

Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình với cán bộ lãnh đạo, giảng viên DHQGHN
Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình với cán bộ lãnh đạo, giảng viên DHQGHN

Trước thắc mắc của nhiều bạn trẻ về việc máy móc, trí tuệ nhân tạo liệu có thể thay thế con người trong việc xét xử khi chúng ta bước vào cuộc cách mạng 4.0, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình khẳng định: Dù khoa học có phát triển đến mấy thì việc xét xử vẫn phải do con người đảm nhiệm. Lý do là có những vấn đề luật không thể chi tiết hóa hết được. Trong những tình huống cụ thể này, rất cần đến những yếu tố khác như kinh nghiệm, văn hóa, tính nhân văn, lẽ công bằng trong trái tim con người mà máy móc, trí tuệ nhân tạo không thể nào thay thế được.

Huyền Thanh

Các tin khác

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Chỉ thị 25-CT/TU về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; trong đó yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai thông tin người phát ngôn và tuyệt đối không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi báo chí phản ánh.

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Đại biểu đề nghị, việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép. Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán.