Việt Nam cần tiếp tục nâng phần giá trị được tạo ra trong nước
Mở đầu chuỗi bài phát biểu truyền cảm hứng với chủ đề "Thế giới đồng hành hành động cùng Việt Nam", ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, cho rằng vai trò của doanh nghiệp FDI không nên chỉ được đo bằng quy mô nhà máy hay kim ngạch xuất khẩu, mà còn ở khả năng góp phần hình thành năng lực công nghệ trong nước.
Theo Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, câu hỏi quan trọng đặt ra là có bao nhiêu kỹ sư Việt Nam tham gia tạo ra sản phẩm và bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực trở thành nhà cung ứng. Một ví dụ được Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam dẫn chứng là đội ngũ kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam ở Hà Nội đã tham gia phát triển phần mềm cho các sản phẩm toàn cầu. Tiếng Việt trở thành một trong 13 ngôn ngữ được hỗ trợ khi Galaxy S24 Ultra ra mắt. Sau đó, đội ngũ kỹ sư Việt Nam tiếp tục đóng góp vào các thế hệ sản phẩm tiếp theo.
Song song với hoạt động nghiên cứu và phát triển, Samsung triển khai nhiều chương trình đào tạo nhân lực công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất. Trong đó, chương trình tư vấn phát triển Nhà máy thông minh đã đồng hành cùng 91 doanh nghiệp, đào tạo 201 chuyên gia Việt Nam.
Nếu chỉ được lắp ráp tại Việt Nam, giá trị chủ yếu vẫn nằm ở quy mô sản xuất. Khi kỹ sư Việt Nam trực tiếp giải quyết một bài toán R&D và kết quả được sử dụng trên sản phẩm toàn cầu, năng lực công nghệ mới thực sự được hình thành và lưu lại. Theo Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, doanh nghiệp tập trung vào hai trụ cột là phát triển nhân tài công nghệ và nâng cao năng lực đổi mới của doanh nghiệp trong nước.
Năm 2026, hơn 2.900 đội tham gia Samsung Solve for Tomorrow. Samsung Innovation Campus tiếp tục đào tạo sinh viên về trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn và bán dẫn. Từ năm 2012 đến nay, Samsung đầu tư khoảng 180 tỷ đồng cho các chương trình hợp tác đại học, nghiên cứu và đào tạo nhân tài.
Ở khối doanh nghiệp, chương trình tư vấn phát triển Nhà máy thông minh phối hợp với Bộ Công Thương và các địa phương đã hỗ trợ 91 doanh nghiệp, đào tạo 201 chuyên gia Việt Nam. Tại một doanh nghiệp nhựa ở Bắc Ninh, ứng dụng giải pháp quản trị dữ liệu giúp tỷ lệ hoàn thành kế hoạch tăng từ 80% lên 92%, trong khi tỷ lệ lỗi giảm từ 12% xuống 0,5%.
Theo ông Na Ki Hong, Việt Nam đã có nền tảng sản xuất công nghệ cao quy mô lớn và cần tiếp tục nâng phần giá trị được tạo ra trong nước. "Chương tiếp theo cần được viết bằng nhiều kỹ sư Việt Nam hơn tham gia các nhiệm vụ R&D cốt lõi; nhiều doanh nghiệp Việt Nam hơn làm chủ dữ liệu, quy trình và tiêu chuẩn và nhiều giá trị công nghệ hơn được tạo ra, lan tỏa và lưu giữ trong nền kinh tế Việt Nam", ông nói.
Đưa tri thức và văn hóa Việt Nam vào thế giới số
Là một trong những khách mời của chương trình “truyền cảm hứng” trong Ngày hội Đổi mới sáng tạo, với chủ đề "Chuyên gia, trí thức kiều bào ta ở nước ngoài thúc đẩy dòng chảy tri thức, công nghệ cho Việt Nam", ông Christopher Nguyễn, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty Aitomatic đã say sưa chia sẻ câu chuyện về quá trình đưa tiếng Việt và tri thức Việt Nam vào môi trường số.
Theo ông Christopher Nguyễn, khoảng 34 năm trước, việc đưa tiếng Việt vào thế giới số từng bắt đầu từ những nỗ lực của một nhóm nhỏ. Sau đó, sự phát triển của Internet và các nền tảng số đã đưa ngày càng nhiều người Việt Nam kết nối với thế giới. Ngày nay, trẻ em có thể sử dụng điện thoại, tiếp cận thông tin và kết nối với nhiều nơi trên thế giới. Sự phát triển của các nền tảng số và những người tạo dựng nội dung đã góp phần hình thành nguồn tri thức khổng lồ, tạo cơ sở để con người hoạch định tương lai. Đây cũng là nguồn dữ liệu để trí tuệ nhân tạo học hỏi. Ngày càng nhiều tri thức được tạo ra và lưu trữ trên môi trường số, trở thành nguồn dữ liệu để máy móc học hỏi, đồng thời được bổ sung từ trải nghiệm và năng lực của các kỹ sư.
Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty Aitomatic cho rằng Việt Nam sở hữu nhiều giá trị mà thế giới cần, từ ngôn ngữ, văn hóa đến tri thức và cách nhìn về thế giới. Nếu trước đây tiếng Việt chưa có nhiều hiện diện trên không gian số, thì sự phát triển của AI đang mở ra cơ hội để tri thức Việt Nam được số hóa, lan tỏa và đóng góp vào kho tri thức toàn cầu. Theo ông, AI không chỉ cần dữ liệu của một ngôn ngữ mà còn cần nguồn tri thức gắn với từng quốc gia, từng cộng đồng. Nhiều quốc gia đang phát triển các hệ thống AI dựa trên chính nguồn dữ liệu, văn hóa và tri thức của mình. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam xây dựng năng lực AI dựa trên những giá trị riêng.
Trong bối cảnh đó, khái niệm chủ quyền không còn chỉ mang nghĩa tách biệt hay bảo vệ riêng từng nguồn lực. Chủ quyền số còn nằm ở khả năng cùng tạo dựng, chia sẻ và đóng góp tri thức để mang lại giá trị cho cộng đồng.
Từ những nỗ lực đưa tiếng Việt vào thế giới số cách đây nhiều thập kỷ, ông Christopher Nguyễn cho rằng nền tảng công nghệ ngày nay đã mở ra khả năng lớn hơn, giúp ngôn ngữ, tri thức và văn hóa Việt Nam bước vào kỷ nguyên AI, cùng xây dựng một tương lai số rộng mở hơn.
