Chỉnh đốn hàng ngũ nhưng... giảm ngân sách
Bà Bộ trưởng Nội vụ đã mở đầu bài phát biểu của mình với lời tri ân tới nhiều nhân viên cảnh sát, trong số này nhiều người theo lời bà, "đã phải làm việc tới 18 giờ mỗi ngày" trong thời kỳ đỉnh điểm của những vụ bạo loạn hồi đầu tháng 8 vừa qua. Tiếp sau đó, bà Theresa May đã đề cập tới nhu cầu phải cải cách các cơ quan hành pháp của Anh.
Theo lời của bà, cần phải xem xét lại một loạt lĩnh vực hoạt động của Cảnh sát Anh - từ việc soạn thảo một chiến thuật hiệu quả chống lại những tên côn đồ cho tới việc tính toán một số lượng tối ưu các nhân viên cảnh sát. Một trong những biện pháp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận của cảnh sát đối với xã hội được dự tính triển khai vào tháng 5 năm tới, khi chỉ huy các đơn vị cảnh sát địa phương bổ nhiệm trước đó sẽ được thay thế bằng các quan chức do người dân bầu ra.
Cuộc cải cách sắp tới cũng có kế hoạch sẽ mở rộng đáng kể các đặc quyền của cảnh sát. Chẳng hạn như cảnh sát có thể tự ban bố giờ giới nghiêm đối với các đối tượng vị thành niên tại một khu vực nhất định, cũng như cưỡng chế để lột mặt nạ những kẻ tình nghi tham gia bạo loạn. Những sáng kiến trên tất nhiên đã nhận được sự ủng hộ hoàn toàn trong hàng ngũ các cơ quan hành pháp của Anh. Ngược lại, kế hoạch cắt giảm 20% chi phí ngân sách cho cảnh sát đã phải đón nhận nhiều ý kiến thắc mắc, phản ứng ở các mức độ khác nhau.
Về phần mình, Thủ tướng David Cameron và nội các của ông đã tỏ ra rất quyết tâm trong việc thực thi những kế hoạch trên. Một ngày trước khi Bộ trưởng May tiết lộ về kế hoạch cải cách, Thủ tướng cũng có bài phát biểu về một chiến thuật mới chống lại những kẻ phá rối trật tự.
Theo lời ông Cameron, đối với những kẻ côn đồ và phá rối từ giờ sẽ áp dụng quan điểm "không dung thứ" của Mỹ, trong đó xem xét đến những biện pháp trừng phạt nghiêm khắc ngay cả với những vi phạm nhỏ. Việc thực thi sáng kiến này đã bắt đầu được triển khai dưới sự chỉ đạo của Bill Bratton, cựu Cảnh sát trưởng New York và Los Angeles, người nổi tiếng với bí danh "siêu cớm" (xem bài đăng trên ANTG số 1087).
Trong tuyên bố của mình, Thủ tướng Cameron cho biết các giải pháp sắp tới không chỉ giới hạn trong việc cải cách lực lượng cảnh sát. Vấn đề quan trọng, theo ông là phải giải quyết được những nguyên nhân sâu xa làm châm ngòi cho làn sóng bất ổn vừa qua - tình trạng suy đồi đạo đức trong xã hội cũng như cuộc sống khó khăn của nhiều gia đình nghèo.
Thủ tướng hứa hẹn trong thời gian ngắn nhất sẽ phấn đấu cải thiện cuộc sống cho 120.000 gia đình được đánh giá là khó khăn nhất tại Anh. Lời hứa trên được giới báo chí "cảnh báo" sẽ giống như hứa hẹn trong quá khứ của người tiền nhiệm Gordon Brown hồi năm 2008 sẽ cải thiện cuộc sống cho 110.000 gia đình thuộc diện "xóa đói giảm nghèo" nhưng sau đó đã không đạt được một kết quả đáng kể nào.
Trong lúc này, các cấp tòa án tại Anh vẫn đang ráo riết điều tra xét xử những kẻ tham gia các vụ bạo loạn hồi đầu tháng 8 (hiện có gần 3.000 nghi phạm đã bị bắt giữ vì nghi ngờ tham gia các hành động đốt phá và cướp bóc). Các quan tòa đều thống nhất đưa ra những bản án nghiêm khắc nhất về những tội danh được quy định trong luật pháp. Chẳng hạn như sinh viên Nicolas Robinson đã phải nhận bản án 6 tháng tù vì tội lấy khỏi cửa hàng một chai nước khoáng trị giá 3,5 bảng. Một thiếu niên khác dự kiến sẽ phải nhận bản án nghiêm khắc hơn nếu bị thừa nhận tội danh sát hại một nạn nhân đã nghỉ hưu. Còn một số kẻ có những vi phạm nhỏ, theo sáng kiến của Bộ Tư pháp Anh, cũng có thể phải "chuộc lỗi" bằng cách dọn dẹp các khu vực đã bị chúng phá phách.
Việc truy tìm những phần tử gây rối còn lại cũng đang được triển khai. Chẳng hạn như Cảnh sát Anh đang tập trung lần theo dấu vết những tên côn đồ đã để lại trên các mạng xã hội. Một vài kẻ cướp phá đã bị bắt nhờ sự cảnh giác của bộ phận quản trị trang bán đấu giá trên mạng eBay, được cho là nơi bọn tội phạm có thể bán những hàng hóa đã cướp được với giá rẻ mạt. Nhưng mũi nhọn điều tra của cảnh sát được ưu tiên nhằm vào những kẻ xúi giục bạo loạn.
Trên trang web của Cảnh sát Anh đã đăng một danh sách tội phạm bị bắt với tội danh "xúi giục gây mất trật tự". Trong số này có một thanh niên 20 tuổi, kẻ đã lợi dụng Facebook và dịch vụ tin nhắn nhanh của BlackBerry đã kêu gọi người dân thành phố
Một cuộc chiến tổng lực chống tội phạm băng nhóm và văn hóa băng nhóm
Cherry Boys, All 'Bout Money hay Catford Wildcats là tên gọi của vài băng nhóm thanh thiếu niên ở phía nam
Cùng làm việc với Cảnh sát London, nhân viên của nhóm dự án GAG (chuyên làm việc với giới sinh viên, học sinh để ngăn ngừa họ gia nhập các băng nhóm) tổ chức những buổi nói chuyện với giới trẻ từ 9 đến 12 tuổi (nhóm đối tượng có nguy cơ cao gia nhập băng nhóm) về hậu quả của việc tham gia tội phạm băng nhóm. Trong 18 tháng qua, nhân viên của GAG đã tiếp xúc trò chuyện với hơn 3.700 thiếu niên ở 55 trường học tại 5 khu vực phía nam thành phố London. GAG cũng đang có kế hoạch triển khai dự án ra khắp 10 khu vực khác của
Theo Christian Guy, người soạn thảo chính sách ở Trung tâm công lý xã hội (CSJ), nhấn mạnh: Từ lâu công chúng và chính quyền không quan tâm đến văn hóa bạo lực băng nhóm: "Nhiều băng nhóm hình thành trong một số khu vực nghèo khó có tỷ lệ thất nghiệp rất cao và cuộc sống ít có hy vọng vào tương lai. Thành viên băng nhóm thường không có công ăn việc làm hay xuất thân từ gia đình mà cha mẹ cũng không bao giờ làm việc. Gia đình của chúng nghèo túng, rối loạn và thường xảy ra bạo lực. Trong khi đó thật khôi hài là băng nhóm lại thường cung cấp cho chúng căn nhà và cuộc sống ổn định! Sau bạo loạn, hệ thống tư pháp hoạt động mạnh. Nhưng bắt bớ giam cầm không là giải pháp bởi vì thành viên băng nhóm coi việc ngồi tù là tạo số má, giúp chúng được mạnh hơn".
Mặc dù vậy, chính quyền London cũng cho thành lập biệt đội chống tội phạm băng nhóm dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Nội vụ Anh Theresa May và Bộ trưởng Việc làm và Lương hưu Iain Duncan Smith; còn cựu sĩ quan cảnh sát Mỹ Bill Bratton có trách nhiệm cố vấn cho chính quyền chống băng nhóm, bạo loạn.
Mục tiêu ban đầu của các băng nhóm là kiếm tiền từ việc bán ma túy. Những cuộc bạo loạn trên đường phố chính là điều bọn chúng muốn, theo nhận định của Giáo sư John Pitts, chuyên gia tội phạm học và cố vấn cho hội đồng thành phố
