Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Chiêu trò “ký cam kết thu mua giá cao”

Gần một năm qua, bà Nguyễn Thị Phượng (SN 1972, trú tại xã Ea Knuếc, Đắk Lắk) cùng hàng chục hộ dân sinh sống trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã phải xuôi ngược ra Bắc, vào Nam để gửi đơn tố cáo lên Bộ Công an, Bộ Tư pháp về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhóm đối tượng thuộc Công ty CP ISANA (có địa chỉ tại TP Hà Nội).

Bà Phương đang bị ung thư nội mạc tử cung, giai đoạn I, theo bệnh án của Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng. Gia đình bà có canh tác hơn 8 sào đất trồng sầu riêng. Mùa vụ 2025 vườn cây cho vụ thu hoạch đầu tiên.

Ngày 17/7/2025, ông Đặng Duy Hưng (SN 1992, Tổng Giám đốc Công ty CP ISANA, trụ sở tại R2-107 tòa nhà Florence số 28 Trần Hữu Dực, phường Từ Liêm, TP Hà Nội - kiêm Giám đốc Chi nhánh Công ty CP ISANA tại Đắk Lắk) và Mai Văn Tuấn (SN 1992, Giám đốc nhà máy ISANA - KCN Tâm Thắng, tỉnh Lâm Đồng) cùng bà Nguyễn Thị Thu Hương (SN 1979, Giám đốc kinh doanh ISANA - Chi nhánh Đắk Lắk) đến liên hệ, thoả thuận và ký hợp đồng thu mua sầu riêng với gia đình.

“Theo thoả thuận, công ty này đưa ra cam kết sẽ thu mua sầu riêng của gia đình tôi cao hơn thị trường 6 giá đối với loại A, 3 giá đối với loại B và 1 giá đối với loại C. Thời hạn thanh toán chậm nhất 15 ngày sau khi thu hoạch. Sau khi họ đặt cọc 50 triệu đồng, gia đình đã đồng ý cho phía công ty toàn quyền thu hoạch vườn cây. Kết thúc vụ sầu riêng 2025, gia đình tôi đã thu hoạch, bàn giao cho các đối tượng nêu trên tổng cộng 15,6 tấn, trị giá hơn 1 tỷ đồng. Đợt cắt đầu tiên phía công ty đã thanh toán cho gia đình tôi tổng số 385 triệu đồng, còn thiếu 644 triệu đồng”, bà Phượng kể.

Sau khi quá hạn 15 ngày theo hợp đồng, gia đình bà liên hệ yêu cầu công ty thanh toán nốt khoản nợ còn lại. “Thời gian đầu, các đối tượng trên hứa hẹn ít ngày sau sẽ trả nhưng sau đó cắt đứt liên lạc, gọi điện không được. Tìm đến chi nhánh, văn phòng đại diện, nơi cư trú mới biết các đối tượng đã trả lại mặt bằng, đi đâu không rõ.Nhờ các mối quan hệ xác minh, tìm hiểu, được biết số sầu riêng của chúng tôi đã được các đối tượng xuất bán sang Trung Quốc và thu tiền về nhưng không thanh toán cho chúng tôi”, bà Phượng bức xúc nói.

Ngoài bà Phượng còn có hơn 30 hộ dân ở xã Ea Knuếc và các xã lân cận cũng bị các đối tượng trên sử dụng thủ đoạn tương tự để “chiếm đoạt” số tiền mua bán sầu riêng trị giá hơn 50 tỷ đồng. Người bị chiếm đoạt thấp nhất là hơn 50 triệu đồng, người cao nhất lên đến gần 1 tỷ đồng.

Nạn nhân là “cộng tác viên”

Nhiều người được nhóm đối tượng ở Công ty ISANA dụ dỗ, lôi kéo làm “cộng tác viên” thu mua sầu riêng cho công ty này để rồi cũng lâm vào cảnh “tiền mất, nợ mang”.

Theo trình báo của anh N.H.K. (trú tại xã Krông Pắk) gửi cơ quan chức năng, vào đầu năm 2025, thông qua mối quan hệ, anh được Công ty ISANA tuyển làm “cộng tác viên” thu mua sầu riêng. Sau một thời gian làm “cộng tác viên”, vì tin tưởng các “sếp” trên dụ dỗ nên anh thuyết phục bố mẹ của mình bán vườn sầu riêng cho công ty này.

Phần vì “nể nang” những người mua sầu riêng là “cấp trên” của con nên bố mẹ đã đồng ý bán vườn sầu riêng cho Công ty ISANA. “Để tạo lòng tin, công ty tiến hành làm hợp đồng và đặt cọc số tiền 10 triệu đồng, sau đó cho người đến thu hoạch vườn cây được hơn 16 tấn, trị giá hơn 670 triệu đồng. Tuy nhiên, sau thời hạn 15 ngày kết thúc mùa vụ, công ty không chịu trả số tiền còn lại và hết lần này đến lần khác khất hứa rồi cắt đứt liên lạc với gia đình”, anh N.H.K. nói.

Vì sợ bố mẹ vợ lo lắng nên cả hai vợ chồng anh N.H.K. sau đó phải vay mượn ngân hàng, bạn bè rồi nhờ người đứng tên chuyển khoản tiền về thanh toán còn lại cho bố mẹ. “Hai vợ chồng vừa mới cưới, cuộc sống còn nhiều khó khăn giờ đây vừa phải trả nợ, vừa phải tìm cách đòi nợ những đối tượng trên. Điều khiến tôi lo lắng nhất là từ sau vụ thu hoạch năm 2025, các chi nhánh của Công ty ISANA tại Đắk Lắk và tại KCN Tâm Thắng (tỉnh Lâm Đồng) đều đã giải thể, đóng cửa và không còn hoạt động ở địa chỉ đăng ký”, anh N.H.K. lo lắng cho hay.

Cũng theo lời anh N.H.K., không chỉ gia đình anh mà nhiều người khác cũng từng là “cộng tác viên”, “nhân viên hợp đồng” như anh làm việc cho Công ty ISANA cũng bị nhóm đối tượng trên dụ dỗ, lôi kéo bán nhiều vườn sầu riêng cho chúng rồi giờ đây phải lâm vào cảnh nợ nần chồng chất.

Người dân cần nâng cao cảnh giác

Ngày 13/8, trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đã tiếp nhận đơn của người dân và đang tiến hành xác minh, điều tra, làm rõ theo quy định.

Theo Công an tỉnh Đắk Lắk, những năm gần đây, sầu riêng đang trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều hộ dân. Lợi dụng việc mua bán, nhiều đối tượng đã tìm cách lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân, làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.

Để hạn chế rủi ro, trước khi thống nhất việc mua bán, bà con cần tìm hiểu kỹ thông tin về người thu mua, doanh nghiệp hoặc đơn vị đứng ra ký kết hợp đồng có uy tín. Những thỏa thuận quan trọng không nên chỉ trao đổi bằng lời nói mà cần được lập thành hợp đồng hoặc giấy thỏa thuận, trong đó ghi rõ mọi thông tin, trách nhiệm của mỗi bên và cách xử lý khi một bên không thực hiện đúng cam kết.

Đặc biệt, người dân cần quan tâm đến giá trị khoản tiền đặt cọc so với giá trị thực tế của vườn cây. Nếu khoản đặt cọc quá thấp so với tổng giá trị vườn sầu riêng, mức độ ràng buộc giữa các bên có thể không tương xứng khi thị trường biến động và đem lại nhiều rủi ro cho người bán. Liên kết sản xuất và tiêu thụ cũng là một giải pháp quan trọng. Thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc các nhóm sản xuất, người trồng có thể tăng khả năng đàm phán, chia sẻ thông tin thị trường và tìm kiếm đối tác tiêu thụ ổn định.

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc phát hiện dấu hiệu gian dối, cố tình không thực hiện thỏa thuận, người dân cần bình tĩnh giải quyết, tránh xảy ra xô xát hoặc các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, cần lưu giữ hợp đồng, giấy thỏa thuận, chứng từ đặt cọc, tin nhắn, hình ảnh, video và các tài liệu liên quan để làm căn cứ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Khi cần thiết, người dân có thể liên hệ chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng để được hướng dẫn, hỗ trợ giải quyết theo quy định.