Cảnh báo lừa đảo qua hoạt động cộng đồng có ý nghĩa nhân văn

Không chỉ giả danh cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo còn lợi dụng những hoạt động mang ý nghĩa nhân văn, như: giải chạy thiện nguyện; hoạt động trải nghiệm dành cho trẻ em; cuộc thi, sự kiện thể thao; trao học bổng… để tạo lòng tin, dẫn dụ người dân chuyển tiền, hoặc truy cập các ứng dụng không an toàn nhằm chiếm đoạt tài sản.

Theo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (gọi tắt là Phòng An ninh mạng) Công an TP Cần Thơ, thủ đoạn này đáng lưu ý bởi nội dung được sử dụng để tiếp cận nạn nhân thường không mang dấu hiệu bất thường ngay từ đầu. Một giải chạy vì cộng đồng, chương trình hỗ trợ trẻ em hay thông báo trao học bổng đều có thể tạo tâm lý thiện cảm, khiến người tiếp nhận dễ chủ quan và giảm cảnh giác.

Để tạo vỏ bọc đáng tin cậy, đối tượng lừa đảo lập fanpage, tài khoản mạng xã hội, nhóm cộng đồng hoặc website mang tên một chương trình, cuộc thi, giải thể thao. Có trường hợp chương trình hoàn toàn do đối tượng tự dựng lên, hoặc mạo danh một sự kiện có thật, sao chép tên gọi, logo, hình ảnh, nội dung bài viết và thông tin của đơn vị tổ chức.

cand_bl_40.png
cand_bl_anh1.png
cand_bl_picture19.png
Cơ quan Công an cảnh báo thủ đoạn lừa đảo qua các hoạt động thiện nguyện mang ý nghĩa nhân văn (ảnh minh họa).

Các trang giả mạo có thể được thiết kế chuyên nghiệp, sử dụng hình ảnh trẻ em, vận động viên, người nổi tiếng, huy chương, áo thi đấu, giấy chứng nhận, hình ảnh trao giải… rồi chạy quảng cáo hoặc chia sẻ vào các hội, nhóm trên mạng xã hội nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận. Đáng lo ngại, việc sao chép gần như nguyên vẹn hình ảnh của một chương trình có thật có thể khiến người dân khó nhận biết nếu chỉ quan sát giao diện fanpage hoặc nội dung quảng cáo mà không kiểm tra địa chỉ trang, thời gian thành lập, lịch sử đổi tên, thông tin liên hệ và kênh công bố chính thức của đơn vị tổ chức.

Sau khi người dân quan tâm, đối tượng chủ động nhắn tin, hướng dẫn đăng ký, gửi biểu mẫu hoặc đường link; từ đây từng bước dẫn nạn nhân sang các yêu cầu liên quan đến chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu. Một đặc điểm cần cảnh giác là đối tượng không nhất thiết yêu cầu nạn nhân chuyển ngay một khoản tiền lớn. Ban đầu, chương trình có thể được giới thiệu miễn phí, được tài trợ 100% hoặc chỉ cần đóng một khoản nhỏ dưới các tên gọi như phí xác nhận, phí giữ chỗ, phí vận chuyển quà, phí nhận áo, phí nhận huy chương, phí kích hoạt hồ sơ…. Khoản tiền không lớn dễ khiến nạn nhân chủ quan và chấp nhận chuyển khoản.

Sau lần chuyển đầu tiên, đối tượng tiếp tục viện ra những lý do mới, như: giao dịch bị lỗi, chuyển sai nội dung, cần xác minh tài khoản, hoàn tất thủ tục nhận lại tiền hoặc phải nộp thêm khoản phí khác. Việc nạn nhân đã thực hiện một bước trước đó cũng có thể bị lợi dụng để thúc đẩy họ tiếp tục làm theo hướng dẫn. Do đó, điều cần cảnh giác không chỉ là số tiền được yêu cầu, mà còn là toàn bộ chuỗi hành động mà người đăng ký bị dẫn dắt thực hiện.

Thông qua biểu mẫu đăng ký giả, đối tượng tìm cách thu thập họ tên, ngày sinh, số điện thoại, địa chỉ, email và những dữ liệu khác. Nguy hiểm hơn là các yêu cầu gửi ảnh căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, thông tin thẻ hoặc các dữ liệu xác thực không cần thiết đối với việc tham gia sự kiện. Những thông tin thu thập được có thể tiếp tục bị lợi dụng trong các kịch bản lừa đảo khác, chẳng hạn tạo hồ sơ giả, xây dựng kịch bản mạo danh có thông tin cá nhân chính xác hơn hoặc tiếp tục tiếp cận nạn nhân dưới một danh nghĩa khác.

Đặc biệt, người dân không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP hoặc mã xác thực ngân hàng cho bất kỳ người nào. Ban tổ chức một giải chạy, cuộc thi, chương trình thiện nguyện hay chương trình trao quà hợp pháp không cần những thông tin này để xác nhận quyền tham gia. Người dân cũng cần đặc biệt thận trọng khi được yêu cầu truy cập đường link lạ, tải tệp hoặc cài ứng dụng bên ngoài các kho ứng dụng chính thức. Đây có thể là bước nhằm đánh cắp thông tin đăng nhập hoặc tạo điều kiện để đối tượng tiếp tục thực hiện hành vi gian lận.

Thượng tá Nguyễn Phúc Triển, Trưởng phòng An ninh mạng Công an TP Cần Thơ cho biết, trước khi tham gia chương trình thiện nguyện, học bổng, cuộc thi hoặc sự kiện được quảng bá trên mạng, người dân nên tìm kênh chính thức của đơn vị tổ chức để kiểm tra, thay vì sử dụng ngay đường link do tài khoản lạ gửi đến. Đối với chương trình mang danh nghĩa cơ quan nhà nước, trường học, tổ chức xã hội hoặc doanh nghiệp, cần đối chiếu thông báo trên website, fanpage chính thức hoặc liên hệ qua thông tin công khai của đơn vị.

Không nên đánh giá độ tin cậy của một fanpage chỉ dựa vào số lượt thích, lượt theo dõi, bình luận hoặc hình thức thiết kế. Những yếu tố này có thể bị tạo dựng, trong khi hình ảnh và nội dung của tổ chức hợp pháp cũng có thể bị sao chép. Trước khi chuyển tiền phải kiểm tra kỹ đơn vị thụ hưởng, mục đích thu tiền, quy định về phí và phương thức thanh toán được ban tổ chức chính thức công bố. Khi phát hiện yêu cầu chuyển tiền bất thường, cung cấp thông tin bảo mật ngân hàng, cài ứng dụng lạ hoặc thực hiện thao tác tài chính để “nhận lại tiền”, cần dừng giao dịch và kiểm chứng ngay.

Công an TP Cần Thơ đề nghị người dân chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, nâng cao kỹ năng kiểm chứng thông tin trên không gian mạng. Một sự kiện có hình ảnh chuyên nghiệp, nhiều lượt tương tác hoặc mang thông điệp nhân văn không đồng nghĩa với việc đã được xác thực. Kiểm tra từ nguồn chính thức trước khi đăng ký, chuyển tiền và cung cấp dữ liệu là biện pháp quan trọng để tự bảo vệ mình trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi hiện nay.

Văn Đức

Các tin khác

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

“Ma trận” lừa đảo trên không gian mạng nhằm vào người già, yếu thế

“Ma trận” lừa đảo trên không gian mạng nhằm vào người già, yếu thế

Các ngành chức năng đã tăng cường công tác tuyên truyền, khuyến cáo; kết hợp đấu tranh, bóc gỡ nhiều đường dây lừa đảo trên các nền tảng số nhưng hoạt động lừa đảo vẫn nhức nhối, đặc biệt là thời điểm cuối năm. Đối tượng chúng hướng đến vẫn là những người già cả, yếu thế trong xã hội.

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Hệ thống Kiosk Khanh Hoa Travel Assistance (KTA) - Tra cứu An ninh du lịch thông minh, do nhóm tác giả Công an tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thành công vừa được triển khai thí điểm tại Trung tâm Thương mại Gold Coast Mall Nha Trang và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Khánh Hòa.

Lan tỏa Chiến dịch “TIN AI?” tại đặc khu Lý Sơn

Lan tỏa Chiến dịch “TIN AI?” tại đặc khu Lý Sơn

Cán bộ Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Quảng Ngãi đã tuyên truyền một số kiến thức để nhận diện “vùng an toàn - vùng nguy hiểm” trên không gian mạng; đồng thời được cảnh báo về những “bẫy AI” như hình ảnh giả, video giả, giọng nói giả và các nội dung được tạo dựng, chỉnh sửa bằng AI nhằm đánh lừa người xem. Điểm nhấn của chương trình là phần mini game “Thật hay AI?”, tạo không khí sôi nổi, thu hút sự tham gia trực tiếp của giáo viên và học sinh.

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Ngày 21/9, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, các đơn vị nghiệp vụ đã làm rõ nhóm người đánh bạn học cùng trường, 2 chủ tài khoản Facebook đã gỡ bài đăng liên quan vụ đánh nhau giữa các học sinh tại Trường THCS Trần Phú (phường Long Đức).

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

Google xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của ba công ty trong một cuộc thử nghiệm về năng lực an ninh mạng, làm gia tăng lo ngại về những rủi ro có thể phát sinh khi các mô hình AI được trao quyền truy cập Internet.

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Việc phòng ngừa tội phạm sử dụng thông tin giả do AI tạo ra không thể chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng hay các doanh nghiệp công nghệ. Mỗi người dân, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, người có ảnh hưởng…đều phải trở thành một “lá chắn” trong việc bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng…

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Những lời mời gọi đầu tư tài chính “sinh lời khủng”; có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi”... thực chất là cạm bẫy công nghệ cao nhằm lừa đảo người dân. Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng, người dân cần hết sức tỉnh táo, nhận diện chính xác các dấu hiệu lừa đảo để tự bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình.

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tiếp tục mở rộng tính năng “Cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo” đối với các giao dịch trong cùng hệ thống. Việc bổ sung lớp thông tin ngay trong quá trình thực hiện lệnh giúp người dùng có thêm cơ sở kiểm tra, xác minh và cân nhắc trước khi chuyển tiền.

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Ngày 14/9, thông tin từ Công an xã Xuân Hòa (TP Đồng Nai) cho biết đơn vị đã làm việc và xử phạt vi phạm hành chính đối với ông C.A.L (ngụ ấp Xuân Đà, xã Xuân Hòa) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung xúc phạm lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trên mạng xã hội…

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Các quy định của dự thảo Nghị định chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác do Bộ Công an chủ trì xây dựng sẽ hình thành cơ chế phòng, chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác theo hướng quản lý tập trung, thống nhất, dựa trên dữ liệu. Đồng thời, tăng cường định danh, xác thực và truy vết nguồn phát tán; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan.

Huấn luyện chuyên sâu về an toàn thông tin “Security Bootcamp 2026”

Huấn luyện chuyên sâu về an toàn thông tin “Security Bootcamp 2026”

Sáng 10/9, tại Đắk Lắk, Hiệp hội Internet Việt Nam phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk tổ chức “Security Bootcamp 2026” lần thứ 12 với chủ đề “Agentic Security”, tập trung vào xu hướng AI chuyển từ vai trò hỗ trợ sang chủ động tham gia phát hiện, phân tích và ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng.

Cảnh báo giả danh Công an để lừa đảo qua ứng dụng VNeID

Cảnh báo giả danh Công an để lừa đảo qua ứng dụng VNeID

Bộ Công an nhiều lần cảnh báo thủ đoạn sử dụng ứng dụng VNeID giả mạo hoặc đường dẫn chứa mã độc chiếm quyền điều khiển thiết bị, thu thập thông tin để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, người dân cần bình tĩnh xác minh trước khi cung cấp thông tin, hoặc thực hiện yêu cầu liên quan đến tài khoản, thiết bị và tài sản...