Cái nghèo… tủi phận

Cha mất đi để lại người mẹ tảo tần nuôi 5 đứa con khôn lớn. Anh trai chết trong nghiện ngập. Gánh nặng gia đình dồn lên vai Côn. Côn hiền lành, chăm chỉ làm ăn, đỡ đần cho người mẹ một đời lam lũ. Vậy mà, chỉ vì một câu khích bác, bị đám bạn nhậu chê mình nghèo, Côn đã vướng vòng lao lý.

Đánh nhau chỉ vì câu khích bác

Ngồi trước vành móng ngựa, bị cáo Nguyễn Mạnh Côn (28 tuổi, ngụ P.15, Q.Gò Vấp, TP.HCM) chốc chốc lại rướn mình nhìn qua khe cửa. Nơi ấy, có người mẹ già tiều tụy, đang ủ rũ, cạn nước mắt vì con.

Trước toà phúc thẩm, bị cáo Côn thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình. Để xảy ra kết cục buồn đó là cả một chuỗi tháng ngày dài đằng đẵng Côn sống trong sự cố gắng vươn lên khẳng định bản thân, rồi bị đám bạn bè “dìm hàng”. Côn cố ngoi ra cái số kiếp nghèo bằng con đường chân chính nhưng chỉ vì bạn bè mỗi lần nhậu là đem cái chuyện giàu nghèo ra so đo, đong đếm khiến Côn không còn là mình, dùng chai bia tấn công bạn đến tử vong.

Ngày buồn ấy xảy ra vào tối 23/5/2011. Đêm ấy, Nguyễn Mạnh Côn cùng với anh Nguyễn Hữu Phúc (31 tuổi, hàng xóm của Côn) và một số người bạn cùng ngồi uống bia tại sân lát gạch trước căn nhà bị giải toả ở đường Thống Nhất, P.15, Q. Gò Vấp. Suốt buổi nhậu, anh Phúc và những người trong bàn luôn mang những lời khiêu khích, chê bai và hắt hủi Côn vì cho rằng Côn là một thằng nghèo “rớt mồng tơi”, gần 30 tuổi mà vẫn phải để cho mẹ già đi ở nhờ nhà người khác. Một lúc sau nữa, khi đã ngà ngà say, Côn mạnh miệng lên tiếng “phản pháo” và lời qua tiếng lại với anh Phúc. Trong lúc này, anh Phúc lại nhờ người đi mua giò heo về để cả nhóm nhậu tiếp. Anh Phúc vào nhà lấy một cái tô sành để đựng giò heo nhưng không đủ nên Phúc định vào nhà lấy nồi ra đựng. Khi anh Phúc đi được vài mét thì Côn buột miệng nói: “Mày sống đừng có tạo nét quá để em út gọi mày bằng thằng”. Thế là, anh Phúc quay lại đáp: “Tao không nói mấy thằng kia mà tao khinh mày đó”. Thế là, giữa Côn và anh Phúc to tiếng nảy lửa.

Đang cầm chiếc tô trên tay, anh Phúc ném thẳng vào người Côn. Côn né được và dùng vỏ chai bia ném vào đầu anh Phúc. Phúc té ngã và đập đầu vào ụ xi măng bất tỉnh. Những người có mặt kịp thời đưa Phúc đến bệnh viện nhưng Phúc đã chết ngay sau đó vì chấn thương sọ não.

Ngày 16/5/2012, TAND quận Gò Vấp đã mở phiên toà sơ thẩm xét xử Nguyễn Mạnh Côn về tội “Cố ý gây thương tích”. HĐXX nhận định, giữa bị hại và bị cáo có mối quan hệ quen biết. Trong cuộc nhậu, bị hại là người gây nên cuộc tranh cãi và là người luôn khiêu khích bị cáo, dẫn đến bị cáo không làm chủ được bản thân. Hơn nữa, bị hại chết không phải do vết thương của bị cáo gây nên mà do bị hại đi thụt lùi để né tránh đòn đánh chí tử của bị cáo mà tự té dẫn đến bị chấn thương sọ não rồi tử vong. Sau khi xem xét những tình tiết giảm nhẹ, HĐXX đã tuyên bị cáo 5 năm tù.

Bản án sơ thẩm được tuyên trong sự ngỡ ngàng của người thân và xóm làng bị cáo. Không ai có thể tin rằng, một thanh niên hiền lành, chịu thương chịu khó như Côn lại vướng vào vòng lao lý. Trong khi đó, những lúc người thân vào trại giam thăm thì Côn luôn kể rằng mình bị oan. Côn không phải là người trực tiếp gây ra cái chết cho anh Phúc. Mới đây, toà án tối cao đã mở phiên toà phúc thẩm theo đơn kháng cáo của bị cáo. Nhận thấy vụ án còn có nhiều điểm chưa được làm rõ, toà tối cao tuyên hoãn, trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhằm làm rõ vụ án “Cố ý gây thương tích” do Côn gây ra. Lại một lần nữa, những trang hồ sơ vụ án được lần giở… 

Không biết bản án phúc thẩm tới sẽ như thế nào khi cơ quan công an tiến hành điều tra lại nhưng những ngày Côn vào tù cũng là những ngày mẹ của bị cáo là bà Nguyễn Thị Thịnh đã khóc hết nước mắt vì con.

Tủi phận nghèo

Tôi nhớ cái ngày toà tối cao mở phiên xử phúc thẩm, ngay từ sáng sớm, người mẹ già ở tuổi 60 này đã có mặt tại toà để được nhìn mặt đứa con trai tội lỗi mà bà từng dứt từng khúc ruột đẻ ra. Bà lầm lũi vừa canh chừng đứa cháu ngoại 2 tuổi, vừa lóng ngóng theo dõi đồng hồ ở hành lang tòa án để đến giờ gặp con. Trong giây phút chờ đợi sự trùng phùng tích tắc giữa chốn công đường mà không mấy ai mong muốn ấy, người mẹ già ấy đã không cầm được nước mắt khi kể về Côn, về gia đình mình…

Bị cáo Côn tại tòa phúc thẩm.
Bị cáo Côn tại tòa phúc thẩm.

18 tuổi, bà lấy chồng nhưng cuộc hôn nhân không được gia đình bà chấp nhận, nhưng vì tình yêu, cả hai ông bà vẫn động viên nhau xây dựng cuộc sống gia đình. Thế nhưng cuộc hôn nhân của hai ông bà hạnh phúc chưa được bao lâu thì ông mắc căn bệnh ung thư phổi cùng bệnh tiểu đường, bán mọi đồ đạc trong nhà để chữa bệnh cho chồng nhưng ông vẫn bỏ bà và 5 đứa con nhỏ ở lại thế gian. Hàng ngày bà lượm ve chai, phụ quán ăn, làm thuê làm mướn… nhưng nghèo vẫn hoàn nghèo. Nhiều lúc, không có tiền trả tiền thuê phòng trọ, mẹ con bà phải dọn ra gầm cầu ở tạm. Nhìn thấy, bà con lối xóm ai cũng bĩu môi hắt hủi, anh em trong nhà không một ai giúp đỡ vì sợ mang tiếng, bà muốn buông xuôi tất cả, nhưng rồi vì các con và vì lời hứa với chồng, bà lại lầm lũi lao động kiếm tiền nuôi con.

Các con của bà, đứa phải bỏ học giữa chừng, đứa không được đi học. Mỗi lần nhìn thấy những đứa trẻ khác được tung tăng đến trường, rồi nghĩ về các con hàng ngày không đủ ăn, bà chỉ biết gạt nước mắt. Các con của bà mỗi lần muốn hoà chung vào đám trẻ trong xóm vui chơi thì bị hắt hủi vì những câu đại khái như: gia đình mày nghèo kiết xác, làm cả đời mà không có được căn nhà thì đừng chơi với tụi tao làm gì”. Bà chỉ ước, 5 người con của bà lớn lên sẽ có cuộc sống khấm khá hơn. Thế nhưng, điều ước của bà đã không thành hiện thực…

Anh trai cả của Côn không dám ngẩng cao đầu để đối diện với những gièm pha của miệng lưỡi thế gian chỉ vì… nghèo. Không chịu được cảnh nghèo nên người anh tham gia buôn “hàng trắng”. Từ một người buôn bán ma tuý, người anh trở thành con nghiện lúc nào không hay. Trong một lần lên cơn nghiện, không có tiền mua thuốc về chích, anh trai Côn ra đi trong đau đớn và vật vã. Còn đứa em trai út của Côn thì giờ tiếp tục nghe theo lời dụ dỗ của bạn bè đi vào con đường nghiện ngập, hút chích.

Với bà Thịnh, nỗi đau mất chồng chưa nguôi ngoai thì nỗi đau mất con ập đến. Nhìn mẹ mình ngày càng tiều tụy vì những sóng gió cuộc đời, Côn hứa sẽ không bao giờ đi theo vết xe đổ của anh trai, sẽ sống thật tốt, làm việc bằng chính công sức lao động của mình để có thể bù đắp cho mẹ và các em.

Học mới chỉ đủ để viết được cái tên mình, Côn bỏ dở sách vở để lao vào đời kiếm sống. Côn làm thuê, ai thuê gì làm nấy... Công việc thường ngày của Côn là đi chở cá thuê. Hằng ngày, trên chiếc xe cà tàng, Côn làm nghề chở cá thuê cho các chủ vựa. Hết giờ, Côn tranh thủ kiếm việc khác làm thêm để tăng thu nhập. Biết Côn là người chịu thương, chịu khó nên hàng xóm ai cũng động viên, khuyên nhủ hãy cố gắng làm ăn thì có ngày may mắn sẽ mỉm cười. Nhưng có ai biết khuất sau nụ cười của cuộc đời vẫn còn đó vô vàn cám dỗ, đòi hỏi những người như Côn phải bỏ ngoài tai để chiến thắng số phận.

Vậy mà, chỉ vì một câu khích bác rất quen tai, thiếu kiềm chế mà Côn vướng vào vòng tù tội. “Gia đình tui giờ này như đã đi vào vết xe đổ của xã hội. Thằng Côn là niềm hy vọng lớn nhất của tui nhưng nó đã đi tù và không biết sau phiên tòa phúc thẩm nó có được minh oan”, bà Thịnh nói trong nước mắt. Từ ngày Côn bị bắt, biết chắc sẽ phải bồi thường cho bị hại, hai em gái của Côn đang làm công nhân đều nghỉ việc để đi phiêu bạt nơi xa kiếm tiền nuôi mẹ và giúp Côn khắc phục hậu quả.

Đông đảo bà con nơi xóm nghèo nhà Côn tới dự phiên tòa đều thở dài. Ai cũng thương Côn hiền lành chịu khó, luôn ước mơ lo cho mẹ già có cuộc sống không phải chạy ăn từng bữa lúc tuổi già. Vậy mà…

Phiên toà phúc thẩm tạm hoãn, bị cáo Côn được đưa ra xe về trại giam. Đôi tay bị còng và hai chiến sĩ công an áp giải bên cạnh nhưng Côn vẫn cố ngoái đầu về phía mẹ: “Mẹ giữ gìn sức khoẻ. Con không sao đâu, mẹ…ơi!”.

Chiếc xe lăn nhanh, chỉ có bóng dáng người mẹ già liêu xiêu, gấp khúc theo từng bậc tam cấp của cổng toà. Đâu đó vang lên tiếng thở dài: “Nghèo cũng là cái tội…”

Công Quang

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...