Bước đột phá trong thỏa thuận hạt nhân Mỹ và CHDCND Triều Tiên

Gần một tuần sau các cuộc họp Mỹ - Triều tại Bắc Kinh (hôm 23 và 24/2), "đột phá" đã được tạo ra. Động thái mới này đang gây chú ý mạnh trong dư luận toàn cầu. Một tia hy vọng mới lại lóe lên trên bán đảo Triều Tiên.

"Đột phá" mới diễn ra vào ngày 29/2, với việc CHDCND Triều Tiên thông báo chấp thuận điều kiện dừng các hoạt động chính của chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân và cho phép các thanh sát viên quốc tế quay trở lại nước này làm việc. Trong thông báo của mình, Bình Nhưỡng nêu rõ là sẽ dừng các hoạt động quan trọng gồm làm giàu uranium, thử bom hạt nhân và tên lửa tầm xa.

Thông báo dừng lại ở đó, không đề cập đến việc xử lý kho vũ khí hạt nhân hiện hữu của CHDCND Triều Tiên. Theo thỏa thuận, để đổi lại sự đồng ý của CHDCND Triều Tiên, Mỹ sẽ bắt đầu tiến hành viện trợ 240.000 tấn lương thực cho Bình Nhưỡng đúng như cam kết.

Thỏa thuận vừa đạt được là kết quả đàm phán giữa phái đoàn hạt nhân Mỹ - do đặc phái viên Glyn Davies dẫn đầu - và CHDCND Triều Tiên do Thứ trưởng Thứ nhất Bộ Ngoại giao Kim Kye Gwan tiến hành tại các cuộc họp "nhiều mong đợi" diễn ra tại Đại sứ quán 2 nước tại Bắc Kinh hôm 23 và 24/2. Dư luận chung đánh giá đây là thỏa thuận đầu tiên đạt được sau nhiều năm "trồi sụt" đàm phán thất thường, đánh dấu bước khởi đầu mới đầy lạc quan cho tiến trình phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên.

Bước đột phá trong thỏa thuận hạt nhân Mỹ và CHDCND Triều Tiên ảnh 1
Nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un tham quan một doanh trại quân đội.

Ở một khía cạnh khác, việc thỏa thuận này đạt được chỉ 2 tháng sau khi nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời và con trai ông là Đại tướng Kim Jong-un lên thay càng khiến cho Mỹ và các đồng minh có suy nghĩ theo hướng "đang có một sự chuyển tiếp" ở CHDCND Triều Tiên. Đồng thời, nó phá tan đi phần nào những phỏng đoán, lo ngại từ giới chức Mỹ và các đồng minh về nhà lãnh đạo mới Kim Jong-un.

Nói chung, theo đánh giá của một số chuyên gia, CHDCND Triều Tiên dưới thời Kim Jong-un tuy vẫn tiếp tục thể hiện sức mạnh của mình trước các đối thủ, nhưng đồng thời cũng tỏ ra uyển chuyển hơn trong đàm phán. Việc đạt thỏa thuận tạm thời này có thể là một nước cờ hòa hoãn của Bình Nhưỡng nhằm tạm thời giải quyết những khó khăn trong nước. Dù sao thì đây cũng chỉ là thỏa thuận bước đầu để tạo điều kiện cho việc tái khởi động đàm phán 6 bên như kế hoạch đã đề ra. Các bước đàm phán tiếp theo tại hội nghị đàm phán 6 bên mới là trọng tâm giải quyết vấn đề gút mắc tồn đọng bấy lâu nay giữa CHDCND Triều Tiên và Mỹ cùng các đồng minh ở Đông Bắc Á.

Giữa niềm hân hoan, có một kẻ "đứng bên lề" lặng lẽ chua xót vì thấy mình đã bị gạt ra ngoài rìa cuộc chơi. Mỹ đi đến thỏa thuận trực tiếp với CHDCND Triều Tiên mà không có sự tham gia của Seoul. Trớ trêu ở chỗ, khi Mỹ muốn "kiếm chuyện" với Bình Nhưỡng cũng liên quan đến chương trình hạt nhân, thì Seoul lại "có phần" và là kẻ "giơ đầu chịu báng", đồng thời chịu tiếng đời cay đắng là "kẻ gây hấn" với Bình Nhưỡng gây bất ổn cho cả khu vực. Mới đây nhất, khi Tổng thống Lee Myung-bak của Hàn Quốc rục rịch muốn tham gia "cuộc chơi" và lên tiếng đề nghị đàm phán "đoàn tụ thân nhân" 2 miền Nam - Bắc Triều Tiên, ngay lập tức đã bị Bình Nhưỡng gạt phăng và thậm chí còn "dọa" sẽ "quét sạch chính quyền Seoul" vì cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn lớn nhất trong lịch sử " có dấu hiệu đe dọa an ninh" CHDCND Triều Tiên.

Giới chức Mỹ giải thích rằng, Washington trong mấy tháng qua đã nỗ lực xoa dịu với Bình Nhưỡng, thúc đẩy Bình Nhưỡng hàn gắn quan hệ 2 miền nhưng bất thành. Thực chất Mỹ chưa bao giờ muốn hòa hoãn với CHDCND Triều Tiên.

Ngày 1/3, lại thêm một dấu hiệu tích cực làm ấm lại bầu không khí đối thoại Mỹ - Triều. Theo thông cáo báo chí từ Bình Nhưỡng, Ri Yong Ho - một thứ trưởng của Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên đồng thời cũng là một nhà đàm phán hạt nhân kỳ cựu, dự kiến sẽ sang thăm Mỹ vào một ngày gần đây để tham dự một diễn đàn tại Đại học Syracuse và có thể sẽ có các cuộc tiếp xúc "bên lề" với các quan chức Mỹ.

Một tiết lộ mới được đăng tải trên tờ Time ngày 2/3, cho rằng thỏa thuận đạt được tại Bắc Kinh và những động thái tích cực hiện nay là một phần trong kế hoạch đã được cố lãnh đạo Kim Jong-il vạch ra ngay trước khi ông qua đời, theo đó CHDCND Triều Tiên sẽ tích cực cải thiện quan hệ với Mỹ, đồng thời tiến tới tái khởi động đàm phán 6 bên về vấn đề hạt nhân.

Báo chí quốc tế dùng từ "mong muốn tái hòa nhập" để mô tả mục đích đằng sau những động thái tích cực mới này của CHDCND Triều Tiên. Và bất chấp có ý kiến hoài nghi cho rằng CHDCND Triều Tiên đang lặp lại "chiêu cũ" trong đàm phán để mặc cả với Mỹ, dư luận quốc tế vẫn xem đó như là một tín hiệu tốt lành, một hy vọng mới đang được thắp lên sau mấy năm đóng băng, căng thẳng kể từ khi ông Lee Myung-bak lên làm Tổng thống Hàn Quốc (năm 2008).

Vấn đề quan trọng nhất được giới chức Mỹ quan tâm chính là việc làm sao thuyết phục Bình Nhưỡng chịu chấm dứt vĩnh viễn toàn bộ các chương trình hạt nhân của mình. Vào năm 2007, với sự trung gian tích cực của Trung Quốc, Mỹ từng suýt đạt được mục đích khi thuyết phục được CHDCND Triều Tiên ký thỏa thuận dừng vĩnh viễn chương trình vũ khí hạt nhân ở nhà máy Yongbyon. Thế nhưng ngay sau đó, thỏa thuận đã bị xé khi phía CHDCND Triều Tiên bắt đầu thực hiện phần cam kết của mình là phá hủy tháp làm lạnh của nhà máy hạt nhân, nhưng phía Mỹ lại không động đậy gì, vẫn tiếp tục chính sách thù địch với CHDCND Triều Tiên.

Mất lòng tin là một trở ngại lớn. Chính sách thù địch và nhất là việc giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên chưa ký hiệp định hòa bình (để chính thức chấm dứt chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên) là mấu chốt khiến Bình Nhưỡng phải luôn luôn cảnh giác

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.