"Đột phá" mới diễn ra vào ngày 29/2, với việc CHDCND Triều Tiên thông báo chấp thuận điều kiện dừng các hoạt động chính của chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân và cho phép các thanh sát viên quốc tế quay trở lại nước này làm việc. Trong thông báo của mình, Bình Nhưỡng nêu rõ là sẽ dừng các hoạt động quan trọng gồm làm giàu uranium, thử bom hạt nhân và tên lửa tầm xa.
Thông báo dừng lại ở đó, không đề cập đến việc xử lý kho vũ khí hạt nhân hiện hữu của CHDCND Triều Tiên. Theo thỏa thuận, để đổi lại sự đồng ý của CHDCND Triều Tiên, Mỹ sẽ bắt đầu tiến hành viện trợ 240.000 tấn lương thực cho Bình Nhưỡng đúng như cam kết.
Thỏa thuận vừa đạt được là kết quả đàm phán giữa phái đoàn hạt nhân Mỹ - do đặc phái viên Glyn Davies dẫn đầu - và CHDCND Triều Tiên do Thứ trưởng Thứ nhất Bộ Ngoại giao Kim Kye Gwan tiến hành tại các cuộc họp "nhiều mong đợi" diễn ra tại Đại sứ quán 2 nước tại Bắc Kinh hôm 23 và 24/2. Dư luận chung đánh giá đây là thỏa thuận đầu tiên đạt được sau nhiều năm "trồi sụt" đàm phán thất thường, đánh dấu bước khởi đầu mới đầy lạc quan cho tiến trình phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên.
Ở một khía cạnh khác, việc thỏa thuận này đạt được chỉ 2 tháng sau khi nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời và con trai ông là Đại tướng Kim Jong-un lên thay càng khiến cho Mỹ và các đồng minh có suy nghĩ theo hướng "đang có một sự chuyển tiếp" ở CHDCND Triều Tiên. Đồng thời, nó phá tan đi phần nào những phỏng đoán, lo ngại từ giới chức Mỹ và các đồng minh về nhà lãnh đạo mới Kim Jong-un.
Nói chung, theo đánh giá của một số chuyên gia, CHDCND Triều Tiên dưới thời Kim Jong-un tuy vẫn tiếp tục thể hiện sức mạnh của mình trước các đối thủ, nhưng đồng thời cũng tỏ ra uyển chuyển hơn trong đàm phán. Việc đạt thỏa thuận tạm thời này có thể là một nước cờ hòa hoãn của Bình Nhưỡng nhằm tạm thời giải quyết những khó khăn trong nước. Dù sao thì đây cũng chỉ là thỏa thuận bước đầu để tạo điều kiện cho việc tái khởi động đàm phán 6 bên như kế hoạch đã đề ra. Các bước đàm phán tiếp theo tại hội nghị đàm phán 6 bên mới là trọng tâm giải quyết vấn đề gút mắc tồn đọng bấy lâu nay giữa CHDCND Triều Tiên và Mỹ cùng các đồng minh ở Đông Bắc Á.
Giữa niềm hân hoan, có một kẻ "đứng bên lề" lặng lẽ chua xót vì thấy mình đã bị gạt ra ngoài rìa cuộc chơi. Mỹ đi đến thỏa thuận trực tiếp với CHDCND Triều Tiên mà không có sự tham gia của Seoul. Trớ trêu ở chỗ, khi Mỹ muốn "kiếm chuyện" với Bình Nhưỡng cũng liên quan đến chương trình hạt nhân, thì Seoul lại "có phần" và là kẻ "giơ đầu chịu báng", đồng thời chịu tiếng đời cay đắng là "kẻ gây hấn" với Bình Nhưỡng gây bất ổn cho cả khu vực. Mới đây nhất, khi Tổng thống Lee Myung-bak của Hàn Quốc rục rịch muốn tham gia "cuộc chơi" và lên tiếng đề nghị đàm phán "đoàn tụ thân nhân" 2 miền Nam - Bắc Triều Tiên, ngay lập tức đã bị Bình Nhưỡng gạt phăng và thậm chí còn "dọa" sẽ "quét sạch chính quyền Seoul" vì cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn lớn nhất trong lịch sử " có dấu hiệu đe dọa an ninh" CHDCND Triều Tiên.
Giới chức Mỹ giải thích rằng, Washington trong mấy tháng qua đã nỗ lực xoa dịu với Bình Nhưỡng, thúc đẩy Bình Nhưỡng hàn gắn quan hệ 2 miền nhưng bất thành. Thực chất Mỹ chưa bao giờ muốn hòa hoãn với CHDCND Triều Tiên.
Ngày 1/3, lại thêm một dấu hiệu tích cực làm ấm lại bầu không khí đối thoại Mỹ - Triều. Theo thông cáo báo chí từ Bình Nhưỡng, Ri Yong Ho - một thứ trưởng của Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên đồng thời cũng là một nhà đàm phán hạt nhân kỳ cựu, dự kiến sẽ sang thăm Mỹ vào một ngày gần đây để tham dự một diễn đàn tại Đại học Syracuse và có thể sẽ có các cuộc tiếp xúc "bên lề" với các quan chức Mỹ.
Một tiết lộ mới được đăng tải trên tờ Time ngày 2/3, cho rằng thỏa thuận đạt được tại Bắc Kinh và những động thái tích cực hiện nay là một phần trong kế hoạch đã được cố lãnh đạo Kim Jong-il vạch ra ngay trước khi ông qua đời, theo đó CHDCND Triều Tiên sẽ tích cực cải thiện quan hệ với Mỹ, đồng thời tiến tới tái khởi động đàm phán 6 bên về vấn đề hạt nhân.
Báo chí quốc tế dùng từ "mong muốn tái hòa nhập" để mô tả mục đích đằng sau những động thái tích cực mới này của CHDCND Triều Tiên. Và bất chấp có ý kiến hoài nghi cho rằng CHDCND Triều Tiên đang lặp lại "chiêu cũ" trong đàm phán để mặc cả với Mỹ, dư luận quốc tế vẫn xem đó như là một tín hiệu tốt lành, một hy vọng mới đang được thắp lên sau mấy năm đóng băng, căng thẳng kể từ khi ông Lee Myung-bak lên làm Tổng thống Hàn Quốc (năm 2008).
Vấn đề quan trọng nhất được giới chức Mỹ quan tâm chính là việc làm sao thuyết phục Bình Nhưỡng chịu chấm dứt vĩnh viễn toàn bộ các chương trình hạt nhân của mình. Vào năm 2007, với sự trung gian tích cực của Trung Quốc, Mỹ từng suýt đạt được mục đích khi thuyết phục được CHDCND Triều Tiên ký thỏa thuận dừng vĩnh viễn chương trình vũ khí hạt nhân ở nhà máy Yongbyon. Thế nhưng ngay sau đó, thỏa thuận đã bị xé khi phía CHDCND Triều Tiên bắt đầu thực hiện phần cam kết của mình là phá hủy tháp làm lạnh của nhà máy hạt nhân, nhưng phía Mỹ lại không động đậy gì, vẫn tiếp tục chính sách thù địch với CHDCND Triều Tiên.
Mất lòng tin là một trở ngại lớn. Chính sách thù địch và nhất là việc giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên chưa ký hiệp định hòa bình (để chính thức chấm dứt chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên) là mấu chốt khiến Bình Nhưỡng phải luôn luôn cảnh giác