Sáng 19/6, trong chương trình chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) nêu thực trạng trong số 5 triệu hộ kinh doanh, có nhiều hộ có quy mô lớn nhưng chưa lên doanh nghiệp do e ngại thủ tục và cho rằng cần có chính sách chuyển đổi hộ kinh doanh sang doanh nghiệp. Đại biểu chất vấn những giải pháp đột phá chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp.
Trả lời, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, hiện nay thì chúng ta có khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, nhiều hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm lớn không kém gì doanh nghiệp thậm chí là lớn hơn doanh nghiệp thì nhưng mà cũng chưa chịu chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. “Đây chính là lực lượng tiềm năng rất lớn để chúng ta hiện thực hóa cái mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030. Chúng ta đã có quy định cái chính sách hỗ trợ các cái hộ kinh doanh để chuyển đổi lên doanh nghiệp nhưng sau 7 năm thực hiện, số lượng chuyển đổi của các hộ kinh doanh lên doanh nghiệp là không nhiều" - Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.
Nói về nguyên nhân, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho rằng đó là chi phí tuân thủ pháp luật giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp lớn hơn so với hộ kinh doanh. Thứ 2 là hộ kinh doanh thì chưa nắm rõ được các quy định pháp luật về doanh nghiệp và chưa quen với cái việc quản lý sổ sách kế toán. Thứ 3 là hộ kinh doanh thì được áp dụng cái thuế khoán. Đây là một với chính sách ưu đãi, ngoài ra hóa đơn chứng từ kế toán thì đơn giản hơn nhiều so với doanh nghiệp. “Chính vì thế nên chúng tôi nghiên cứu và tập trung vào bốn nhóm giải pháp để khuyến khích các cái hộ kinh doanh để chuyển đổi thành doanh nghiệp” - Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết.
Nói về giải pháp, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, đó là hoàn thiện cái khung pháp lý về hộ kinh doanh để thu hẹp tối đa cái khoảng cách về tổ chức quản trị và chế độ kế toán tài chính giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp; khẩn trương hoàn thiện cái quy định pháp lý về nâng cấp cái hạ tầng kỹ thuật để triển khai thực hiện cái chính sách là bãi bỏ thế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 1/1/2026, Ngoài ra, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp bằng: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đầu thành lập; bãi bỏ lệ phí môn bài, cung cấp miễn phí cái nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung.
Đại biểu Trần Văn Tuấn (đoàn Bắc Giang) đặt câu hỏi về việc Bộ Tài chính đã, đang tham mưu cho Chính phủ triển khai rất nhiều dự án giao thông có quy mô lớn. Như các dự án đường sắt, đường bộ cao tốc, cảng biển, cảng hàng không, nhà máy điện hạt nhân, trong khi quy mô thu ngân sách hằng năm tăng chậm. Vậy, nguồn vốn chủ yếu lấy từ đâu, nợ công ngân sách có được bảo đảm hay không và liệu chúng ta có để lại gánh nợ quá lớn cho con cháu không?
Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho hay vừa qua Chính phủ rất quyết tâm, quyết liệt, triển khai phát triển hệ thống hạ tầng giao thông trên phạm vi cả nước. Ngay từ đầu nhiệm kỳ khi Thủ tướng chỉ đạo trình Quốc hội đặt ra mục tiêu 3.000 km đường cao tốc, rất khó khăn, nguồn ngân sách cũng có hạn. Tuy nhiên, Bộ trưởng khẳng định chúng ta đang kiểm soát rất tốt nợ công, nợ Chính phủ và đâu đó khoảng 33% GDP. Đó là con số rất thấp, rất an toàn. Hiện nay tất cả các dự án cân đối, kể cả các dự án lớn đều đã tính toán chi tiết, cụ thể. Trong đó, dự án nào dùng ngân sách Nhà nước, dùng bao nhiêu, dự án nào đi vay và khi đi vay cũng tính toán chi tiết, cụ thể về hiệu quả của dự án đem lại bao gồm hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội và hiệu quả về tài chính.
Khi đi vay cũng tính toán rất kỹ việc vay ở đâu, vay ODA hay phát hành trái phiếu. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chỉ rõ hiện nay còn dư địa phát hành trái phiếu 500.000 tỉ đồng nhưng chưa thực hiện. "Trong quá trình tính toán chúng ta sẽ làm rất kỹ vấn đề này. Trong thời gian qua chúng ta đã làm rất thận trọng nên trong thời gian tới sẽ làm rất kỹ vấn đề này. Quan trọng nhất là dự án đó có vận hành hiệu quả hay không? Nếu có hiệu quả thì như đi kinh doanh, vay ngân hàng thì vẫn có của ăn, của để, trả nợ được, có hạ tầng, tiếp tục đóng góp cho kinh tế - xã hội. Những dự án trong thời gian qua là những dự án rất lớn và thực tế đều được đánh giá rất kỹ về hiệu quả kinh tế - xã hội" - Bộ trưởng Bộ Tài chính nói và cho rằng đại biểu hết sức yên tâm về nợ quốc gia, nợ Nhà nước.
Chuyển hoá hộ kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp: Cần một trung gian pháp lý kiểu mới 
