“Bin Laden của Nga” đe dọa Thế vận hội

Doku Umarov, đầu đảng nhóm nổi loạn Chechen đồng thời là trùm khủng bố bị truy nã gắt gao nhất nước Nga đã ra lệnh cho thuộc hạ của hắn phá hoại Thế vận hội mùa Đông ở Sochi bằng mọi hành động.

Thế vận hội mùa Đông ở Sochi sẽ khai mạc vào ngày 7/2/2014, nhưng những mối lo ngại về tấn công khủng bố đang dần trở thành hiện thực. Mối lo sợ ngày càng tăng kể từ khi xảy ra hai vụ tấn công gần đây ở thành phố Volgograd, đặc biệt sau khi Nga tuyên bố Doku Umarov là kẻ thù số 1 của nước này.

Umarov cho biết, hắn đã sẵn sàng sử dụng "lực lượng mạnh nhất" để ngăn cản Tổng thống Nga Vladimir Putin tổ chức sự kiện thể thao trọng đại này.

Chính phủ Nga xem lời kêu gọi bạo lực của Umarov là hành động đặc biệt nguy hiểm bởi vì tên trùm nhóm nổi loạn Chechen thực sự có ảnh hưởng đối với các tổ chức khủng bố khác.

"Khi Umarov ban ra một lệnh, thì có thể hắn đã soạn thảo kế hoạch khá lâu từ trước rồi, không chỉ tấn công mục tiêu dân sự, sau khi có lệnh, các phần tử khủng bố sẽ làm theo sự chỉ đạo của hắn", giáo sư khoa học chính trị Gerhard Mangott, giảng viên Đại học Innsbruck trả lời phỏng vấn tờ Deustch Welle (Đức).

"Khi hắn nói, hắn đã chuẩn bị 4 tháng trước đó, vì cho rằng Thế vận hội sẽ diễn ra trên hài cốt của ông bà, tổ tiên như hắn tuyên bố và do các mục tiêu dân sự dễ dàng tấn công, nên đó là điều mà các phần tử khủng bố sẽ dễ dàng hành động".

Umarov đã thực hiện nhiều vụ tấn công từ năm 2009 đến 2011. Các chiến binh của hắn bị truy tố vì tội đánh bom sân bay Domodedovo, 2 ga tàu điện ngầm ở Moskva và một tàu chở khách của Nga cùng nhiều vụ tấn công đẫm máu khác.

Tháng 2/2012, Umarov ra lệnh kết thúc các vụ tấn công, nhưng sau đó, vào tháng 6/2013, hắn ngang nhiên bao biện hành động khủng bố vừa qua là do lỗi từ Kremlin tự gây ra nên đã làm suy giảm niềm tin thay vì thiện chí.

Không ai khẳng định liệu Umarov có phải là chủ  mưu các vụ tấn công gần đây ở Volgograd hay không, bởi vì không có nhóm khủng bố nào nhận trách nhiệm. "Không có văn bản thừa nhận trách nhiệm cũng không có tuyên bố trên trang thông tin điện tử của lực lượng kháng chiến Hồi giáo Bắc Caucasus" - Mangott cho biết -  "Tuy nhiên, về hình thức, các cuộc tấn công khủng bố và chất nổ được sử dụng thì có thể đoán chắc rằng chúng là hành động được nhóm chiến binh Hồi giáo cực đoan của Umarov “kích động" - ông Mangott cho biết thêm.

Để đạt được mục đích của mình, Umarov sẽ không từ mọi thủ đoạn thâm độc, hắn có tham vọng  thành lập một quốc gia Hồi giáo độc lập ở khu vực Caucasus. Đó là lý do hắn cố gắng đẩy Nga ra khỏi khu vực này. Năm 2007, hắn huênh hoang tự phong là "Hoàng đế của các tiểu vương quốc Caucasus mới" và trở thành một lãnh đạo tư tưởng kiêm vũ trang của lực lượng kháng chiến Hồi giáo kể từ đó.

"Hắn là biểu tượng được các phần tử khủng bố bản địa đang hoạt động ở khu vực Bắc Caucasus thừa nhận", giáo sư Mangott tiết lộ sức mạnh hậu thuẫn cho Umarov.

Người ta biết rất ít về thân thế của Umarov, hắn sinh vào ngày 13/4/1964 ở làng Kharshenoi thuộc miền Nam Chechnya. Gia đình của hắn được cho là thành phần trí thức ở Chechnya. Hắn tốt nghiệp Học viện Dầu khí Grozny, với tấm bằng kỹ sư.

Umarov gia nhập hàng ngũ chiến binh Hồi giáo khu vực Caucasus nhờ một người họ hàng xa là lãnh chúa.  Umarov đã trải qua khóa huấn luyện quân sự và chống lại Nga lần đầu tiên vào năm 1994, tức là sau khi kết thúc chiến tranh Liên xô - Chechnya. Hơn 10 năm sau, vào năm 2006, hắn leo lên vị trí thủ lĩnh của nhóm phiến quân Chechnya.

Hiện trường vụ đánh bom tự sát ngày 30/12/2013, làm chết 14 người ở Volgograd chính là do nhóm phiến quân của Umarov gây ra.
Hiện trường vụ đánh bom tự sát ngày 30/12/2013, làm chết 14 người ở Volgograd chính là do nhóm phiến quân của Umarov gây ra.

"Sau đó, về cơ bản hắn vẫn là một kẻ theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan có tham vọng giành độc lập cho Chechnya, nhưng chỉ sau một thời gian hoạt động rất ngắn, độ một năm rưỡi, Umarov đã hoàn toàn thay đổi và trở thành chiến binh Thánh chiến Hồi giáo không chỉ nhắm vào Chechnya mà còn muốn chia tách toàn bộ khu vực Bắc Hồi giáo Caucasus ra khỏi Nga để thành lập một tiểu vương quốc Caucasus mới", giáo sư Mangott nói về tham vọng của Umarov.

Trong thời gian ngừng bắn 18 tháng, Umarov phần nào đó bị rơi vào quên lãng. Các nhà quan sát quốc tế cho biết, bây giờ Umarov nhất định sẽ phải thể hiện cho đám đàn em biết khả năng chỉ huy nhóm kháng chiến Hồi giáo cực đoan Chechnya và Thế vận hội mùa Đông ở Sochi là mục tiêu được trùm khủng bố này ưu tiên.

Giáo sư Mangott lý giải nguyên do Thế vận hội mùa Đông ở Sochi trở thành mục tiêu cần phá hoại của Umarov  là vì "toàn bộ sự chú ý của cộng đồng quốc tế đều dồn vào đại hội thể thao này, nên Umarov dự định tiến hành các hành động táo bạo nhằm gây tiếng vang sẽ làm tổn thương nước Nga".

Đó là điều khiến Umarov trở nên vô cùng nguy hiểm và cũng lý giải nguyên nhân Moskva liệt hắn vào danh sách những phần tử khủng bố bị truy nã gắt gao nhất

Phạm Khôi Nguyên (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.