Bất ổn tại Ukraina: Lá bài Klitschko

Tình hình bất ổn ở thủ đô Kiev, Ukraina đang tiếp diễn sau 3 tuần liên tiếp mà chưa có dấu hiệu thuyên giảm, bất chấp cái lạnh mùa đông đang ngày càng gia tăng. Và trong hàng ngũ phe đối lập ở Ukraina đang nổi lên một cái tên rất quen thuộc, được báo chí nhắc đến nhiều trong vài năm gần đây: Vitaly Klitschko. "Tiến sĩ búa thép" đang được giới chức cũng như báo chí phương Tây rất kỳ vọng sẽ trở thành đối thủ nặng ký có khả năng “quật ngã” đương kim Tổng thống Viktor Yanukovych tại kỳ bầu cử sắp tới vào đầu năm 2015.

Trước hết, Vitaly Klitschko là một võ sĩ quyền Anh vô địch hạng nặng thế giới các đai WBO và WBC, với biệt danh "Tiến sĩ búa thép", vì ngoài việc đánh đấm, ông còn là võ sĩ quyền Anh đầu tiên trên thế giới có được  học vị tiến sĩ về chuyên môn thể dục thể thao.

Năm nay 42 tuổi (sinh năm 1971), Klitschko đã giải nghệ quyền Anh vào năm 2005 để bước chân vào một đấu trường mới cũng đầy cam go và thậm chí đổ nhiều máu hơn: chính trị. Klitschko thành lập đảng UDAR of Vitaly Klitschko (viết tắt theo tiếng Ukraina có nghĩa là Quả đấm của Vitaly Klitschko), nhưng chữ viết tắt UDAR theo tiếng Anh là Liên minh Dân chủ cải cách Ukraina.

Klitschko hoạt động chính trị tại Ukraina từ năm 2005, nhưng mãi đến năm 2010 ông mới chính thức thành lập đảng UDAR-VK và nhanh chóng nhận được sự ủng hộ của cử tri, chủ yếu là thành phần thân châu Âu, chạy theo "ảo tưởng EU", vì thế đến kỳ bầu cử tháng 12/2012, đảng UDAR-VK đã đạt được 42 ghế (trên tổng số 450 ghế Quốc hội), Klitschko trở thành nghị sĩ, bắt đầu có tiếng nói trong chốn nghị trường.

Trong tình hình bất ổn tại Kiev hiện nay, với gần 200.000 người biểu tình chật kín Quảng trường Độc lập và các con phố chính ở trung tâm thủ đô Kiev đòi Tổng thống Yanukovych từ chức, Klitschko nổi lên như một nhân vật đối lập chủ chốt, một dạng "nhà cách mạng" mới thay thế bộ sậu "Cách mạng cam" và đang có những toan tính chính trị đầy tham vọng, và ông đang được xem là nhà lãnh đạo cuộc biểu tình chống chính phủ hiện nay.

Một lợi thế của Klitschko là, ông được Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ hết mình hậu thuẫn, vì ngoài ông ra, trong hàng ngũ phe đối lập tại Ukraina không còn ai có đủ khả năng thách thức quyền lực của Tổng thống Yanukovych.

Kết quả thăm dò dư luận gần đây cho thấy Klitschko có tỉ lệ cử tri ủng hộ cao hơn cả Tổng thống Yanukovych, và điều đó cho phép phương Tây có quyền nghĩ đến một kết quả bất lợi cho Tổng thống Yanukovych trong cuộc bầu cử tới, với phần thắng nghiêng về phía Klitschko.

Bởi thế, ngay khi cuộc biểu tình bùng phát rầm rộ ở Kiev vào cuối tháng 11 vừa qua, hàng loạt chính khách Mỹ và EU - như Bộ trưởng Ngoại giao Lithuania Linas Linkevicius, các thượng nghị sĩ Mỹ John McCain và Chris Murphy, một số quan chức ngoại giao Đức và cả Ủy viên phụ trách đối ngoại EU, bà Catherine Ashton đã liên tục tìm đến tiếp xúc và thảo luận với Klitschko về những khả năng giành thắng lợi cuối cùng, lật đổ Tổng thống Yanukovych.

Cũng như hàng trăm ngàn con người sôi sục biểu tình ở Kiev, Klitschko cũng mơ tưởng về một "tiêu chuẩn EU", đã đưa ra lời cảnh báo với Tổng thống Yanukovych về một kết quả "xấu mặt" nếu ông Yanukovych không đáp ứng yêu cầu của EU, không cải cách triệt để để đuổi kịp châu Âu. "Chúng tôi cần sự hỗ trợ tinh thần của châu Âu" - Klitschko nói.

Nhưng giới phân tích quốc tế, dù rất muốn Ukraina ngả về phía EU trong cuộc chiến giằng co với nước Nga, cũng phải thừa nhận rằng, thực tế Ukraina không chỉ cần "sự hỗ trợ tinh thần", mà phải là những hỗ trợ thiết thực hơn. Giới phân tích cho rằng, nếu không dựa vào Nga vào lúc này thì Ukraina sẽ rơi vào tình trạng giống như Hy Lạp, chỉ còn sống lay lắt trong vòng một tuần sẽ vỡ nợ, không còn một đồng để chi. Nhưng mà ai sẽ cho Ukraina vay tiền? IMF chăng? EU chăng?

Ukraina tuy giống Hy Lạp về mặt nợ nần, nhưng không phải là Hy Lạp về mặt quan hệ quốc tế. Hy Lạp có cả một khu vực đồng tiền chung euro và EU buộc phải cứu giúp vì không cứu không xong. Trong khi đó, trong tình hình hiện tại, ngoài nước Nga thì không một ai, kể cả EU có thể giúp Ukraina với số tiền lên đến 20 tỉ USD để giải tỏa áp lực khủng hoảng.

Hai thượng nghị sĩ Mỹ Chris Murphy và John McCain (phải) đến Kiev tiếp xúc và thảo luận với Klitschko.
Hai thượng nghị sĩ Mỹ Chris Murphy và John McCain (phải) đến Kiev tiếp xúc và thảo luận với Klitschko.

Tim Ash, nhà phân tích thị trường tại Standard Bank ở London đưa ra nhận định: Ukraina sẽ tuyên bố vỡ nợ vào năm tới nếu không được giải cứu kịp thời. Một hình ảnh khôi hài đang bày ra trước mắt: Trong khi các quan chức Chính phủ Ukraina lo chạy đôn chạy đáo tìm nguồn hỗ trợ tài chính nhằm ngăn chặn khủng hoảng nợ nần, đồng thời tìm kiếm hợp đồng cung cấp khí đốt cho mùa đông giá rét đang đến, thì hàng ngàn người xuống đường đòi hỏi phải "theo EU". Nhưng EU vẫn không đưa ra được gì ngoài chiếc "bánh vẽ" to đùng kèm theo các điều kiện này nọ, nào là "phải cải cách nhiều mặt", phải "nâng cấp" đủ thứ theo tiêu chuẩn EU.

Giới phân tích khách quan đánh giá rằng, nếu làm theo yêu cầu của EU vào lúc này, cái giá mà Ukraina phải trả sẽ đắt gấp nhiều lần so với các nước Đông Âu gia nhập EU trước đây. Ukraina sẽ lấy đâu ra tiền để đáp ứng các tiêu chí mà EU đòi hỏi trong khi túi tiền đang ngày càng cạn kiệt?

Một số nhân vật thân EU ở Kiev kỳ vọng rằng, vì Klitschko là một nhà vô địch quyền Anh thế giới, sự nổi tiếng của ông có thể gây được cảm tình nơi cử tri ở các tỉnh miền Đông và Nam Ukraina, nơi đại bộ phận dân lao động nghèo khổ và nói tiếng Nga. Nhưng có một chi tiết nhỏ mà các nhà phân tích cho rằng có thể ngăn cản Klitschko thực hiện tham vọng của mình ở Ukraina: Ông đã có 9 năm sống ở Đức, và điều đó có thể vi phạm luật bầu cử Ukraina và có thể khiến ông bị loại khỏi cuộc bầu cử năm 2015.

Ngày 17/12, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraina Viktor Yanukovych đã ký kết một bản thỏa thuận theo đó Nga đồng ý cấp cho Ukraina gói giải cứu trị giá 20 tỉ USD. Đồng thời, Kiev cũng sẽ được cung cấp khí đốt với giá ưu đãi từ Công ty OAO Gazprom từ nay cho đến năm 2019. Điều kiện trao đổi cho các ưu đãi này không được tiết lộ, nhưng với những gì đã và đang xảy ra ở Ukraina, đây có thể xem là phần thưởng mà nước Nga dành cho Ukraina.

Dư luận châu Âu "ấm ức" vì thua Nga trong cuộc giằng co, cho rằng Ukraina sẽ ký thỏa thuận gia nhập Liên minh Hải quan Á - Âu (ECU) của Nga. Klitschko và ban lãnh đạo biểu tình đã lên tiếng yêu cầu Tổng thống Yanukovych công khai nội dung thỏa thuận trao đổi giữa 2 nước nhưng ông Yanukovych chưa hồi đáp

Tiểu Bảo (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.