Tiến sĩ Carl Ungerer, từng là nhà phân tích thông tin tình báo cho Chính phủ Australia và là tác giả bản báo cáo mới nhất về khủng bố của Học viện Chiến lược Australia, cho biết trong nhiều trường hợp, nhà tù chính là nơi ươm mầm và nuôi dưỡng khủng bố. Theo tiến sĩ Ungerer, một số phần tử khủng bố đe dọa sẽ thực hiện những cuộc đánh bom nhằm vào các mục tiêu phương Tây. Đây là những người sắp được trả tự do khỏi các nhà tù ở Indonesia trong vòng 18 tháng tới. Một số người thậm chí còn cho ông Ungerer biết: nếu được thả hôm nay họ sẽ đánh bom Đại sứ quán Mỹ vào ngày mai!
Những người đang là tù nhân này cho biết, họ không cần tới sự hỗ trợ của các tổ chức như JI, vốn đã tan đàn xẻ ghé. Vào năm 2002, JI đã chủ mưu thực hiện vụ đánh bom ở Bali khiến hơn 200 người, trong đó có 88 người Australia, thiệt mạng. Để làm được việc này, JI đã mất 3 tháng lên kế hoạch, sử dụng tới 20 người và tiêu tốn khoảng 40.000 USD.
Ngày nay một nhóm người ngày càng đông đảo tự nhận mình là những phần tử khủng bố độc lập muốn thực hiện những vụ tấn công thông minh hơn và có tính cách ngẫu nhiên hơn. Theo nghiên cứu của Tiến sĩ Ungerer, thế giới ngày nay không còn đương đầu với những tổ chức khủng bố mà với các cá nhân. Những người này tự gọi họ là những con sói đơn độc, một số coi mình là những phần tử chiến đấu độc lập. Những cá nhân này tập họp trong các nhóm nhỏ khoảng 2 hoặc 3 người và có lẽ sẽ thực hiện vụ tấn công kiểu từng diễn ra ở khách sạn Marriott hồi năm 2009.
Những vụ tấn công có tính đơn lẻ do các phần tử độc lập thực hiện vẫn đang gia tăng ở Indonesia. Năm ngoái, họ đã tung ra một loạt vụ đánh bom kiểu này. Australia vẫn giúp huấn luyện cho các đơn vị chống khủng bố của Indonesia và các đơn vị này đã bắt được khoảng 600 người trong thập niên vừa qua. Tiến sĩ Ungerer cho hay, qua các cuộc phỏng vấn thực hiện trong tù, ông chia những phần tử khủng bố thành 2 nhóm.
Nhóm thứ nhất gồm đa số người từng chiến đấu tại những nơi như Afghanistan hoặc trong các cuộc chiến ở địa phương chống lại người Thiên Chúa giáo như ở Ambon. Ông Ungerer cho rằng những kẻ thuộc nhóm này có lẽ sẽ không tham gia vào các cuộc tấn công bừa bãi như ở Bali. Tuy nhiên, nhóm thứ nhì, khoảng 30%, đồng ý với quan điểm của Al-Qaeda là phải mở cuộc thánh chiến toàn cầu nhằm chống lại phương Tây. Tư tưởng của người trong nhóm này rất kiên định và dường như các chương trình để giúp họ từ bỏ những quan điểm quá khích, cực đoan không có hiệu quả.
Nên biết hơn 20 kẻ khủng bố người Indonesia được trả tự do trước đó đã tái gia nhập những nhóm khủng bố nhỏ. Một số người trong số này đã bị bắt trở lại vì phạm các tội khủng bố mới. Tiến sĩ Ungerer cho hay, đa số những người bị bắt, bị đưa ra tòa xét xử và bị tù không quay trở lại con đường cũ. Tuy nhiên, khoảng 30% nay đã trở thành những phần tử nguy hiểm hơn trước đây. Thời gian trong tù không làm cho họ suy giảm ý định muốn gia nhập những nhóm khủng bố cực đoan hơn để tấn công cả người Indonesia lẫn người phương Tây.
Tù nhân đang phát tán ngày càng nhiều những tờ rơi kêu gọi thực hiện các vụ bạo động ở Indonesia. Rất nhiều nội dung tờ rơi này được đưa từ trong tù ra ngoài. Theo lời ông Ungerer, số các trang web, mạng xã hội dùng để tuyển mộ thanh thiếu niên tham gia hoạt động khủng bố đang tăng lên một cách dữ dội.
Năm 2010, ông Tito Karnavian, người đứng đầu bộ phận chống khủng bố của Indonesia đã lên tiếng thừa nhận vấn đề này. Ông cho biết, một khi các chủ thuyết cực đoan càng lúc càng nhiều thì số người sẵn sàng trở thành khủng bố cũng ngày càng đông đảo. Người ta thấy sự gia tăng về số lượng các phần tử khủng bố hoạt động độc lập phù hợp với lời kêu gọi của tổ chức Al-Qaeda.
Trên mạng Internet, tổ chức khủng bố phát hành một tạp chí online bằng tiếng Anh mang tên "Cảm hứng". Trang mạng này có những bài viết như "hãy tự chế bom từ trong bếp của mẹ bạn để giết những quân vô đạo". Chủ biên tạp chí Cảm hứng là một người Mỹ gốc Yemen tên Anwar Al-Awlaki được coi là mối đe dọa số 1 cho nền an ninh vì ông ta thông thạo tiếng Anh và thu hút nhiều độc giả từ các nước Anh, Australia và châu Âu.
Theo ông Ungerer, chiến lược của Al-Qaeda là tuyển mộ càng nhiều người càng tốt từ phương Tây và các nước Hồi giáo. Tuy nhiên, ông cảnh báo mặc dù các cá nhân khủng bố hành động đơn lẻ là hiện tượng mới, tuy nhiên có thể một tổ chức khủng bố mới, quy củ hơn sẽ xuất hiện trong tương lai gần.
Năm ngoái, Cảnh sát Indonesia đã phá vỡ được cuộc tụ tập của 300 phần tử tại một trại huấn luyện khủng bố ở Aceh. Cuộc tụ tập này do Giáo sĩ Abu Bakar Bashir tổ chức và do vậy người này bị truy tố về tội có liên quan tới khủng bố. Tiến sĩ Ungerer tin rằng, khi những phần tử khủng bố ra khỏi tù, họ sẽ rắn rỏi hơn, tư tưởng chống phương Tây và chính quyền Indonesia sẽ trở nên quyết liệt hơn
