Tình trạng băng tan đang mở ra những cơ hội mới cho hoạt động hàng hải và khai thác tại Bắc Cực, trong khi căng thẳng gia tăng giữa Nga, Trung Quốc và Mỹ khiến tình hình khu vực trở nên bất ổn. Trong bối cảnh đó, chiến lược mới của EU sẽ tập trung vào các tham vọng về an ninh, thương mại và viễn thông của châu Âu tại Bắc Cực.
Theo tin từ Financial Times, chiến lược trước đây được xây dựng vài tháng trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine. Khi đó, EU đặt mục tiêu đạt được một thỏa thuận đa phương mang tính ràng buộc nhằm ngăn chặn các hoạt động khoan khai thác mới ở Bắc Cực. Tuy nhiên, mục tiêu này không còn được đề cập trong chiến lược mới.
Kể từ năm 2021, Nga đã gia tăng các hoạt động hỗn hợp tại khu vực này. Còn Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tìm cách mở rộng vai trò của Washington tại Bắc Cực, trong đó có những tuyên bố đe dọa sáp nhập Greenland.
Để ứng phó, EU dự kiến tăng cường chia sẻ dữ liệu nhằm theo dõi hoạt động của các tàu thuộc hạm đội bí mật và giám sát các mối đe dọa đa phương thức. Khối EU cũng sẽ đẩy mạnh giám sát hoạt động đánh bắt cá trái phép và ô nhiễm môi trường biển, đồng thời triển khai sáng kiến bảo vệ và hỗ trợ sửa chữa các tuyến cáp ngầm bị hư hỏng.
Chiến lược cũng đề cập đến việc phát triển các lĩnh vực mang tính tiên phong, trong đó có hạ tầng không gian. Theo đó, EU sẽ hỗ trợ phát triển các cơ sở phóng tàu vũ trụ tại Bắc Cực, nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận không gian một cách linh hoạt.
Euronews thì đưa tin, EU cũng đang lên kế hoạch xây dựng tuyến cáp viễn thông ngầm dưới biển, kết nối trực tiếp Greenland với châu Âu, đồng thời hướng tới mở rộng mạng lưới qua Canada đến Nhật Bản và Hàn Quốc.
Các tuyến cáp ngầm đảm nhiệm phần lớn lưu lượng dữ liệu quốc tế, đóng vai trò thiết yếu đối với nhiều hoạt động, từ liên lạc hằng ngày đến các giao dịch tài chính. Tuy nhiên, nguy cơ hư hại do sự cố ngoài ý muốn hoặc các hành vi phá hoại có chủ đích đang trở thành mối quan ngại lớn đối với chính phủ các nước châu Âu.
Greenland giữ vị trí đặc biệt nhạy cảm về mặt chiến lược. Nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với an ninh xuyên Đại Tây Dương, trong bối cảnh cạnh tranh về tài nguyên, các tuyến hàng hải và khả năng tiếp cận quân sự ở Bắc Cực ngày càng gia tăng.
