Hoạt động đánh bắt công nghiệp đang tạo ra những “vùng nguy hiểm” đối với rùa da, trong bối cảnh quần thể loài này suy giảm nhanh chóng tại nhiều khu vực trên thế giới.
Rùa da hiện là một trong những loài động vật có xương sống ở biển bị đe dọa nghiêm trọng nhất hành tinh, được xếp vào nhóm loài dễ bị tổn thương trong Danh lục Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) từ năm 2013.
Tại vùng biển quốc tế thuộc Đại Tây Dương, khu vực có vai trò quan trọng đối với hành trình di cư của rùa da, hiện chưa có khu vực nào được bảo vệ hoàn toàn hoặc ở mức độ cao. Điều này khiến loài rùa biển này liên tục đối mặt với nguy cơ mắc vào ngư cụ của các tàu đánh bắt thương mại.
Trước thực trạng trên, một báo cáo mới công bố nhận định việc thiết lập mạng lưới khu bảo tồn biển có tính kết nối tại vùng biển quốc tế thuộc Đại Tây Dương có thể góp phần giảm thiểu các mối đe dọa, tạo môi trường an toàn hơn cho loài rùa da.
Nỗ lực bảo tồn đại dương chưa đạt kỳ vọng
Theo báo cáo Well Connected do tổ chức Hòa bình Xanh Quốc tế (Greenpeace International) công bố, việc thiết lập các khu bảo tồn biển có thể giúp bảo vệ rùa da tại hơn 35% số khu vực có nguy cơ cao do hoạt động đánh bắt công nghiệp, qua đó góp phần giảm tỷ lệ tử vong của loài này.
Báo cáo được công bố nhân dịp Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước Liên Hợp Quốc về Đa dạng sinh học (CBD COP17) khai mạc tại Armenia vào ngày 19/10. Hội nghị dự kiến tiến hành đánh giá chính thức lần đầu tiên về tiến độ thực hiện các mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học toàn cầu được thông qua năm 2022.
Một trong những cam kết trọng tâm là bảo vệ ít nhất 30% diện tích đại dương trên thế giới vào năm 2030. Theo các nhà khoa học, đây là ngưỡng bảo vệ tối thiểu cần thiết để tạo điều kiện cho các hệ sinh thái biển phục hồi.
Tuy nhiên, Greenpeace cảnh báo tiến độ thực hiện mục tiêu này vẫn còn chậm so với yêu cầu đặt ra, đồng thời kêu gọi các chính phủ khẩn trương thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và hành động thực tế.
Đáng chú ý, báo cáo ước tính rằng với tốc độ triển khai hiện nay, thế giới có thể phải mất tới 265 năm mới đạt được mục tiêu bảo vệ 30% diện tích đại dương, chậm hơn rất nhiều so với thời hạn năm 2030 đã cam kết.
Thiết lập mạng lưới khu bảo tồn biển nhằm bảo vệ loài rùa da
Nhằm tăng cường bảo vệ các loài sinh vật biển di cư, Greenpeace đề xuất thiết lập 17 khu bảo tồn biển được bảo vệ hoàn toàn theo khuôn khổ Hiệp ước Biển cả Toàn cầu (Global Ocean Treaty).
Theo tổ chức này, đề xuất không chỉ góp phần mở rộng diện tích đại dương được bảo vệ mà còn tập trung vào những khu vực có nguy cơ cao đối với các loài sinh vật di cư, đặc biệt là những tuyến đường thường xuyên chịu tác động từ hoạt động đánh bắt công nghiệp.
Mạng lưới được đề xuất bao gồm các khu bảo tồn biển (MPA) hiện có cần được nâng cấp lên mức bảo vệ hoàn toàn, những khu vực đang được chính phủ các nước xem xét, cùng một số địa điểm mới. Nếu được triển khai, mạng lưới này sẽ bao phủ hơn 31% diện tích vùng biển quốc tế thuộc Đại Tây Dương, tạo hành lang bảo vệ có tính kết nối cho các loài sinh vật biển trong suốt hành trình di cư.
Ông Lukas Meus, nhà vận động bảo vệ đại dương thuộc Greenpeace International, nhận định: “Việc thiết lập mạng lưới các khu bảo tồn biển được bảo vệ hoàn toàn và có tính kết nối sẽ giúp bảo vệ những loài di cư đặc biệt như cá voi và rùa biển trong suốt hành trình của chúng, tránh nguy cơ tử vong do hoạt động đánh bắt công nghiệp hoặc va chạm với tàu chở hàng”.
Theo ông Meus, đây là giải pháp cần thiết để bảo đảm các loài sinh vật biển có thể di chuyển, kiếm ăn và sinh sản trong môi trường an toàn.
Ông đồng thời kêu gọi các đại biểu tham dự hội nghị tại Armenia thống nhất những giải pháp quyết liệt, mang tính đột phá nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các mục tiêu bảo tồn đại dương đã đề ra.
