Bạn đồng hành xoa dịu nỗi đau trong các bệnh viện ở Trung Quốc

Các bệnh viện Trung Quốc thường rộng, quá tải và ồn ào, có thể khiến bệnh nhân và gia đình kiệt sức, đặc biệt là người cao tuổi. Vấn đề này đã thúc đẩy sự gia tăng dịch vụ "bạn đồng hành ở bệnh viện" hay còn gọi là "peizhenshi" - một nghề mới sinh lời có giá trị ước tính gần 7.000 tỷ NDT (tương đương 970 tỷ USD) trong nền kinh tế của quốc gia hơn 1 tỷ dân này.

Những câu chuyện không tên ở bệnh viện

6h45 phút sáng, tại Bệnh viện đa khoa Renji ở quận Phố Đông, TP Thượng Hải, hành lang tầng 1 đã chật kín. Tiếng loa thông báo từ quầy khám nội vang lên đều đặn. Một người đàn ông mặc áo khoác xanh đậm đứng cạnh cụ bà ngoài 70 tuổi, tay cầm sổ khám, tay kia đỡ nhẹ khuỷu tay bà. Anh không phải người thân - mà là một "người đồng hành" được thuê để giúp bà khám bệnh hôm nay. "Cụ yên tâm, cháu đã đặt lịch với bác sĩ rồi. Giờ chỉ cần xét nghiệm máu, rồi qua chụp CT là xong", anh nói nhỏ. Bà mỉm cười, tay nắm tay anh như thể là cháu ruột.

Trong khi đó, tại Bệnh viện quốc tế Đại học Bắc Kinh, chị Li Chen, một người có thâm niên gần 10 năm trong nghề "bạn đồng hành ở bệnh viện" đang đón một cụ ông hơn 80 tuổi từ taxi ra. Chị giúp ông di chuyển, làm thủ tục và ghi lại lời dặn của bác sĩ. Về nhà, chị sẽ gửi cho gia đình ông một bản tóm tắt đầy đủ - việc mà con cái ông không thể làm nếu chỉ gọi điện qua loa. "Chúng tôi không phải con cháu họ, nhưng nhiều lúc lại là người ở bên họ những giờ phút dễ tổn thương nhất", chị Li Chen nói.

Bạn đồng hành xoa dịu nỗi đau trong các bệnh viện ở Trung Quốc -0
Cảnh xếp hàng chờ đợi tại một bệnh viện ở Thượng Hải.

Còn ở phòng chờ của Bệnh viện Nhân dân Quảng Châu, Liu Fang đang cặm cụi ghi vào sổ tay lịch dùng thuốc, trong khi cụ bà cạnh cô đã ngủ thiếp đi, tựa đầu vào vai cô như một đứa trẻ. "Ban đầu tôi chỉ nghĩ làm để kiếm sống. Nhưng sau vài tháng, tôi bắt đầu nhớ từng người bệnh, từng câu chuyện nhỏ", Liu Fang cho biết.

Tại khu nội soi Bệnh viện Thâm Quyến, một người đàn ông trung niên tên Wang đang đỡ một bệnh nhân vừa gây mê xong. Anh dùng khăn giấy lau mồ hôi trên trán bà, đưa sổ y bạ cho điều dưỡng, rồi ghi chú cẩn thận liều thuốc bác sĩ dặn. Không ai ngờ anh là một "bạn đồng hành được thuê theo giờ" bởi sự tận tâm của anh khiến nhiều người lầm tưởng là người thân ruột thịt. "Bệnh nhân này là giáo viên đã nghỉ hưu, con cái đi nước ngoài cả. Tôi theo từ lúc đặt lịch online đến khi làm xét nghiệm xong. Công việc không vất, nhưng phải đủ kiên nhẫn và hiểu quy trình bệnh viện. Tôi từng đưa một bệnh nhân ung thư đi khám 3 tháng liền. Sau đó bà ấy vẫn gọi tôi là “em trai”, anh Wang kể.

Thực tế, ở Thượng Hải, Bắc Kinh, Quảng Châu hay Thâm Quyến, hình ảnh những người xa lạ hỗ trợ bệnh nhân khám bệnh không còn mới. Dịch vụ "bạn đồng hành ở bệnh viện" đang phát triển ở Trung Quốc như một phản ứng tự nhiên của xã hội trước tình trạng già hóa dân số và sự vắng mặt của những "vòng tay gia đình". Tian Yigui (83 tuổi), người vừa trao một số giấy tờ của người vợ lớn tuổi của mình cho Meng Jia (39 tuổi), một "bạn đồng hành ở bệnh viện". Tian cho biết, hầu hết các bệnh viện ở Bắc Kinh đều "vô cùng khó hiểu". "Chúng tôi phải lên xuống tất cả các tầng, chờ thang máy, xếp hàng chờ... thực sự rất phiền phức. Nhưng khi có Meng, mọi thứ đơn giản hơn nhiều".

Mang theo một tập giấy tờ vào Khoa y học cổ truyền Trung Quốc, Meng lướt qua thủ tục đăng ký trước khi cùng ông Tian và bà vợ Gao Yingmin vào phòng khám... Rồi trong khi để bà Gao nghỉ ngơi ở khu vực chờ, Meng đưa ông Tian đến quầy thanh toán trước khi giải thích cho cặp đôi cách lấy thuốc theo toa. Với dịch vụ kéo dài 4 giờ đồng hồ này, Meng tính phí khoảng 300 NDT (tương đương 40 USD). Bà Gao, 78 tuổi, người đang điều trị các biến chứng sau phẫu thuật họng, thì cho rằng dịch vụ kiểu này xứng đáng với từng xu bỏ ra. "Những người giúp việc tiện lợi, thiết thực đã mang lại cho chúng tôi sự an tâm. Chúng tôi không còn phải lo lắng nữa... Họ đã làm hết mọi việc", bà Gao tâm sự.

Công việc thật - nhu cầu thực sự

Trong những năm gần đây, hàng ngàn quảng cáo tìm người bạn đồng hành cho bệnh nhân đã xuất hiện trên khắp các trang mạng xã hội ở Trung Quốc. Các nhà chức trách dường như cho phép những người bạn đồng hành vào bệnh viện vì họ phù hợp với chính sách thúc đẩy dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi của chính phủ. Meng không có kiến thức y khoa trước khi đăng ký chương trình đào tạo kéo dài một tuần do nền tảng trực tuyến kết nối bệnh nhân và người bạn đồng hành mang tên Chengyi Health điều hành.

Người sáng lập Chengyi Health, bác sĩ gây mê Li Gang cho biết, có một khoảng cách kiến thức lớn khi nói đến chăm sóc y tế. "Các bệnh viện lớn của Trung Quốc có thể có hơn 50 khoa lâm sàng, mỗi khoa lại có nhiều chuyên khoa phụ. Điều đó có nghĩa là nhiều người "không biết cách đi khám bác sĩ", bác sĩ Li giải thích và cho biết, 2/3 khách hàng của Chengyi Health ở độ tuổi từ 60 trở lên.

Thực tập sinh Tao Yuan (24 tuổi) cho biết, anh đã nghỉ việc tại một công ty Internet để theo đuổi nghề này. Một thế hệ sinh ra dưới chính sách một con (hiện đã bị bãi bỏ) ở Trung Quốc đang bước vào tuổi trung niên và phải một mình chăm sóc cha mẹ già của mình. Áp lực công việc và gia đình ngày càng tăng đã khiến họ thực sự cần sự giúp đỡ của những người "bạn đồng hành ở bệnh viện".

Theo tờ HongKong Free Press, dịch vụ này bắt đầu tăng mạnh từ sau đại dịch COVID-19, khi nhiều gia đình không thể đưa cha mẹ đi viện. Cùng lúc đó, Trung Quốc ghi nhận tỉ lệ người già sống một mình tăng kỷ lục. Hiện nay, hơn 500 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ này trên Meituan, Taobao, JD.com… với giá dao động từ: 13 USD cho việc lấy thuốc, lấy giấy tờ; 40-80 USD để đi cùng khám bệnh, nội soi, hậu phẫu nhẹ… Những người hành nghề tự do (tức là không thuộc một đơn vị cung cấp dịch vụ nào) như Xiao Shu (36 tuổi, ở Bắc Kinh) kiếm được khoảng 10.000 NDT/tháng (tương đương 1.400 USD).

Bạn đồng hành xoa dịu nỗi đau trong các bệnh viện ở Trung Quốc -0
Một "bạn đồng hành ở bệnh viện" (bên trái) ngồi với một bệnh nhân tại một bệnh viện ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Cơ hội mới?

Theo các nhà phân tích, dịch vụ "bạn đồng hành ở bệnh viện" đã mang lại nhiều mặt tích cực cho xã hội Trung Quốc trong bối cảnh dân số đang già hóa nhanh chóng như: Giảm áp lực cho người nhà bệnh nhân; giúp người già có cảm giác an toàn, thân thiện; tạo việc làm linh hoạt, nhân văn. Wang Feng, chuyên gia về nhân khẩu học Trung Quốc nhận định: "Trung Quốc sẽ có nhu cầu lớn hơn về... hỗ trợ cá nhân vì người già chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong dân số. Người lớn tuổi đi làm không có thời gian đưa cha mẹ già đến bệnh viện, trong khi công nghệ vẫn chưa thể thay thế người chăm sóc". Và nhu cầu thực đã khiến nghề này ngày càng nở rộ. Thống kê của Hiệp hội Phúc lợi xã hội và dịch vụ cao cấp Trung Quốc cho hay, năm 2024, dịch vụ "bạn đồng hành ở bệnh viện" đã sinh lời tới 7.000 tỷ NDT (tương đương 970 tỷ USD).

Tuy vậy, cũng có nhiều rủi ro với nghề này vì chưa có quy định pháp lý rõ ràng, chưa có tiêu chuẩn đào tạo - đạo đức nghề nghiệp cho người tham gia và có nguy cơ việc này sẽ bị lạm dụng lòng tin, rò rỉ thông tin cá nhân. "Tôi từ chối đưa người trên 90 tuổi đi tái khám sau phẫu thuật vì nếu xảy ra chuyện gì bất trắc, tôi không được pháp luật bảo vệ", Xiao nói.

Hiện tại, các tổ chức như Hiệp hội Lão khoa Trung Quốc đang đề xuất chuẩn hóa nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng y tế, hiểu biết về pháp lý, cách giao tiếp; đồng thời nhiều bệnh viện lớn đang thử nghiệm AI để đồng hành y tế, giúp định tuyến và hỗ trợ thông minh cho bệnh nhân.

Chu Nguyễn

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...