Đặt an ninh con người ở vị trí trung tâm
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng thể hiện rõ quan điểm lấy an ninh con người là mục tiêu của ANQG. Mục tiêu cơ bản của ANQG trong kỷ nguyên mới là bảo vệ nhân dân, vì nhân dân và dựa vào nhân dân.
Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường, cùng sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học công nghệ 4.0, kinh tế số, kinh tế dữ liệu tạo đột phá trên nhiều lĩnh vực đã đặt ra những thách thức mới, chưa có tiền lệ trong công tác bảo đảm ANQG.
Ở trong nước, những chuyển biến mạnh, điểm sáng về phát triển kinh tế, môi trường hòa bình, ổn định là những thành tựu nổi bật, bao trùm, đây chính là nền tảng quan trọng để thực hiện tăng trưởng 2 con số trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động vẫn tiếp tục thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình”, đẩy mạnh hoạt động hậu thuẫn, kích thích hình thành các tổ chức “xã hội dân sự”, ý đồ xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam…Tình hình nêu trên đã và đang đặt ra những thách thức không nhỏ đối với cách mạng Việt Nam, nhất là sự nghiệp bảo vệ ANQG, từ đó đòi hỏi phải có nhận thức, tư duy mới trong bảo vệ ANQG.
Cùng với đó, công tác đảm bảo an ninh dân tộc trong tình hình hiện nay tiếp tục đặt ra những khó khăn, thách thức, các thế lực thù địch lợi dụng, tập hợp lực lượng chống phá...Trên lĩnh vực bảo đảm an ninh tôn giáo, lực lượng An ninh nội địa đã phát huy tốt vai trò nòng cốt trong tham mưu chiến lược và chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn mới, làm tốt công tác phòng ngừa, trực tiếp đấu tranh, xử lý các vấn đề phức tạp phát sinh. Các thế lực thù địch thường lợi dụng sơ hở trong quản lý xã hội hoặc niềm tin tôn giáo để xuyên tạc, vu cáo Nhà nước vi phạm tự do tôn giáo. Đây là lĩnh vực rất nhạy cảm, đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ tinh thông nghiệp vụ mà còn phải nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời hiểu giáo lý, giáo luật, phong tục, tập quán của quần chúng tín đồ…
Lực lượng An ninh nội địa đã luôn kiên trì nguyên tắc bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo chính đáng của Nhân dân; đồng thời, kiên quyết xử lý các hành vi lợi dụng tôn giáo để xâm phạm an ninh quốc gia, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc; tập trung đấu tranh, kiềm tỏa hoạt động chống đối của số cực đoan, các tổ chức, cá nhân phản động núp bóng tín ngưỡng, tôn giáo như: “Tin lành Đêga”, “Tin lành Đấng Christ”, “Giê Sùa”, “Bà Cô Dợ”, “tà đạo Hà Mòn”... đặc biệt tại vùng đồng bào DTTS.
Quán triệt, thực hiện chỉ đạo của Đảng tại Văn kiện Đại hội XIV về nhận thức, tư duy mới trong bảo vệ ANQG và xác định bảo đảm an ninh dân tộc là một bộ phận của bảo vệ ANQG, lực lượng An ninh nội địa xác định tư duy mới và phương hướng trọng tâm trong thực hiện trong bảo đảm an ninh dân tộc như sau:
Một là, kết hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất giữa đảm bảo ANQG với phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS; tập trung thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết kịp thời nguyện vọng, lợi ích chính đáng của người dân, chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS, từ đó góp phần đảm bảo mục tiêu của Đảng về an ninh con người. Đồng thời, chú trọng phát huy “nội lực” của quần chúng nhân dân vùng DTTS trong phát triển kinh tế.
Hai là, làm tốt công tác nắm tình hình âm mưu, ý đồ kích động ly khai từ xa, từ sớm, từ cơ sở để tổ chức phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả hoạt động kích động lập “Nhà nước riêng” tại các vùng chiến lược. Đồng thời, chủ động nhận diện đối tượng mới, thực hiện tốt công tác quản lý các đối tượng, quản lý chặt số đối tượng cực đoan, cơ sở nội địa, đối tượng cầm đầu, cốt cán các hội, nhóm ly khai dân tộc để chủ động có đối sách phù hợp; tập trung đấu tranh, ngăn chặn, vô hiệu hóa âm mưu hoạt động, sự hậu thuẫn tài chính, móc nối, chỉ đạo của các thế lực thù địch, phản động vào các địa bàn chiến lược góp phần đẩy lùi những nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh dân tộc, an ninh quốc gia ra ngoài biên giới, lãnh thổ; tổ chức truy xét, bóc gỡ, quản lý, giám sát chặt số cơ sở nội địa, giáo dục, cảm hóa số đã bị xử lý, không để tái hoạt động. Phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị liên quan trong tuyên truyền, đối ngoại, đấu tranh ngoại giao, góp phần giảm thiểu sự hậu thuẫn từ các thế lực thù địch bên ngoài cho số nội địa, giải quyết yếu tố địch từ bên ngoài.
Ba là, thường xuyên phát động, duy trì có hiệu quả phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, chú trọng các địa bàn trọng điểm ảnh hưởng của hoạt động thành lập “Nhà nước riêng”, duy trì tiếp xúc, tranh thủ người có uy tín, chức sắc tôn giáo vùng đồng bào DTTS để phục vụ công tác nghiệp vụ, tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân. Tham mưu cấp ủy, chính quyền chỉ đạo lực lượng chức năng quan tâm, giải quyết, đáp ứng thỏa đáng nhu cầu tín ngưỡng, văn hóa, tôn giáo chính đáng của quần chúng tín đồ người DTTS, nhất là đối với người dân đã cam kết từ bỏ các tổ chức bất hợp pháp, tà đạo, đạo lạ. Thực hiện có hiệu quả chính sách về văn hóa, văn nghệ cho đồng bào DTTS nhằm bảo tồn, duy trì các giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống của mỗi dân tộc, ngăn chặn sự xâm nhập của văn hóa ngoại lai.
Bốn là, đẩy mạnh công tác đấu tranh ngoại giao để góp phần giải quyết có hiệu quả vấn đề người DTTS Việt Nam đang trốn, cư trú bất hợp pháp tại nước ngoài; tăng cường đối thoại tại các cơ chế hợp tác sẵn có nhằm thông tin công khai, minh bạch về chủ trương, chính sách và nỗ lực của Việt Nam, đấu tranh với những luận điệu mang tính chính trị hóa, can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế với các nước nơi có cơ sở, chân rết “đứng chân” của các tổ chức phản động người DTTS, tận dụng tiền lệ đã có trong “đẩy đuổi” các đối tượng phản động, chống đối của các nước khác nhằm xóa bỏ “địa bàn” hoạt động của chúng, phục vụ công tác nghiệp vụ, truy bắt, xử lý đối tượng.
Năm là, quan tâm chăm lo xây dựng lực lượng an ninh nội địa chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, cần tập trung xây dựng tổ an ninh, Công an xã ở các địa bàn vùng DTTS, nhất là ở các xã trọng điểm, phức tạp về ANTT, chiến lược về an ninh nội địa. Cán bộ Công an xã làm công tác an ninh ở các địa bàn nêu trên cần được trang bị các kiến thức, kỹ năng nắm tình hình, xử lý từ sớm, ngay tại cơ sở các tình huống nghiệp vụ phát sinh liên quan đến hoạt động ly khai, lập “Nhà nước riêng”. Đồng thời, vấn đề then chốt là đào tạo, bồi dưỡng, bố trí được cán bộ người DTTS tại chỗ thực hiện nhiệm vụ phòng, chống kích động ly khai, tự trị trên địa bàn.
Bám cơ sở để “Gần dân nhất”
Thời gian qua, nhằm đưa Nghị quyết Đại hội Đảng XIV ngay vào cuộc sống; tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Ba nhất” của Bộ Công an: “Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”, hàng trăm tổ công tác thuộc Cục An ninh nội địa, Bộ Công an và lực lượng An ninh nội địa các tỉnh, thành phố đã xuống cơ sở, thực hiện “3 cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Từ đó, chủ động nắm tình hình địa bàn, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền giải quyết phát sinh ngay từ cơ sở; củng cố và thắt chặt mối quan hệ với đồng bào DTTS, xây dựng thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân.
Thực hiện phong trào thi đua “Ba nhất”, Cục An ninh nội địa đã ban hành Kế hoạch thực hiện đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh xã hội phục vụ Đại hội XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Cục An ninh nội địa ban hành nhiều văn bản đề nghị Công an các địa phương phối hợp xử lý tình trạng đeo bám khiếu kiện tại Trung ương; tổ chức 1 cuộc hội ý và phối hợp các Tổ công tác địa phương đối thoại, vận động, đưa về địa phương 242 lượt người; bố trí cho 26 trường hợp đeo bám khiếu kiện tại Hà Nội thực hiện quyền bầu cử theo quy định… Phối hợp đơn vị chức năng Công an TP Hà Nội, Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động phát hiện, giải tỏa 275 lượt người tụ tập khiếu kiện không đúng nơi quy định; lập 17 biên bản nhắc nhở, xử phạt hành chính 2 trường hợp (Gia Lai, Tây Ninh), xử lý hình sự 2 đối tượng (Gia Lai, An Giang)…bảo đảm ANTT, không để xảy ra tình trạng tụ tập đông người khiếu kiện không đúng nơi quy định trong thời gian diễn ra Đại hội Đảng, Tết Nguyên đán Bính Ngọ, bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và các ngày lễ kỷ niệm, sự kiện quan trọng của đất nước.
Cục An ninh nội địa cũng cử hơn 30 lượt tổ công tác với 129 lượt cán bộ công tác tại địa phương, nhất là các địa bàn chiến lược (Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ); phối hợp Công an địa phương khảo sát, đánh giá các vụ khiếu kiện phức tạp, phối hợp đảm bảo ANTT cưỡng chế, thi công công trình, đấu tranh các đối tượng khiếu kiện cực đoan, hướng dẫn thực hiện bộ chỉ tiêu công tác bảo đảm xã hội.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Công an các địa phương đã bắt, xử lý hình sự 38 đối tượng có hành vi lợi dụng khiếu kiện vi phạm pháp luật, xử lý khác (hành chính, răn đe) 33 đối tượng...Cục An ninh nội địa đã xây dựng 1 phóng sự, 6 bài báo tuyên truyền, định hướng về tình hình, công tác bảo đảm an ninh xã hội; 3 báo cáo chuyên đề, báo cáo khoa học phục vụ hội thảo khoa học cấp Bộ về công tác công an trong bảo đảm an ninh xã hội...
Tư duy mới về ANQG tại Đại hội XIV đã tạo sự chuyển dịch từ "an ninh thụ động" sang "an ninh chủ động", đặt con người vào vị trí trung tâm (an ninh con người). Sự ổn định của nội địa không chỉ là không có bạo loạn, mà là một xã hội kỷ cương, an toàn, người dân hạnh phúc và đất nước có đầy đủ tiềm lực để bứt phá trong kỷ nguyên mới. Lực lượng An ninh nội địa là một trong những đơn vị tiên phong triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội vào thực tiễn công tác, chiến đấu và cuộc sống; lan toả mạnh mẽ phong trào thi đua “Ba nhất”, tiếp tục đồng hành, gắn bó máu thịt với nhân dân.
“Lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững” là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt tư duy an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Văn kiện nhiều kỳ Đại hội đều nhấn mạnh quan điểm ổn định để phát triển, phát triển để ổn định. So với các kỳ Đại hội trước đây, Đại hội XIV của Đảng có bước phát triển đột phá về tư duy khi lần đầu tiên đưa thành tố “phát triển” lên trước “ổn định”; nội dung “Lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển” được đề cập trong cả bài học kinh nghiệm, quan điểm chỉ đạo và nhiệm vụ, giải pháp…” - Trích trong chuyên đề “Nhận thức, tư duy mới về an ninh trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, do Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an truyền đạt tại “Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, ngày 7/2/2026.
