“An ninh chủ động” kiến tạo đất nước phát triển vươn mình

Bài 1:

“Ngọn đuốc soi đường” trên con đường phát triển mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là kim chỉ nam, là “Ngọn đuốc soi đường” trên con đường phát triển mới. Cùng lực lượng Công an nhân dân (CAND), lực lượng An ninh nội địa toàn quốc đã có nhận thức, tư duy mới về an ninh quốc gia. Đó là an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển đất nước.

Thực hiện tinh thần an ninh chủ động, kiến tạo đất nước

Ngay trong lời mở đầu chuyên đề “Nhận thức, tư duy mới về an ninh trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã nêu rõ: “Đại hội XIV của Đảng với nhiều điểm mới có tính đột phá, bước ngoặt; đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, đề cao tính hành động, đặc biệt nhấn mạnh khâu tổ chức thực hiện, xác lập những quyết sách mang tính “bệ phóng” để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước, hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc…”.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng nhấn mạnh rằng: “Tinh thần đổi mới mạnh mẽ và tính hành động quyết liệt của Đại hội, tất cả vì sự trường tồn của dân tộc, sự phát triển của đất nước, nâng cao mọi mặt đời sống của Nhân dân đã khơi dậy trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân khí thế, niềm tin, sự đoàn kết thống nhất, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội. Trong tổng thể tư duy phát triển mới, tư duy, nhận thức của Đảng về an ninh cũng có nhiều điểm mới mang tính đột phá…”.

Thời gian qua, lực lượng An ninh nội địa đã bám sát những điểm mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, về “Nhận thức, tư duy mới về bảo vệ an ninh quốc gia”, đặc biệt là tư duy, phương pháp bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới, đó là “an ninh chủ động”, “an ninh bao trùm”, “an ninh kiến tạo” và “kỷ luật thực thi”. Như vậy, an ninh nội địa đã không chỉ bó hẹp trong không gian vật lý, địa lý thông thường mà đã mở rộng ra nhiều diện mạo mới.

Tinh thần “an ninh chủ động” được Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh trên nhiều định hướng lớn như, “Chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, xử lý kịp thời các tình huống về quốc phòng, an ninh, các vấn đề trật tự, an toàn xã hội…”; “chủ động chuẩn bị nguồn lực…”; “phòng thủ chủ động”…Thấm nhuần tinh thần “an ninh chủ động” có thể thấy, tư duy mới của lực lượng An ninh nội địa đã chuyển dịch, bắt nhịp với thời đại mới, nâng tầm lên thành một hệ thống quản trị mang tính chủ động, kiến tạo và toàn diện gắn với an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều diễn biến khó lường, tình hình an ninh nội địa nổi lên nhiều yếu tố mới, phức tạp, hoạt động chống phá của các đối tượng tinh vi hơn. Lực lượng An ninh nội địa đã đổi mới mạnh mẽ về tư duy, biện pháp công tác nghiệp vụ và xây dựng lực lượng; chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước nhiều chủ trương, chính sách, giải pháp quan trọng về bảo vệ ANTT; trực tiếp tổ chức đấu tranh, ngăn chặn, vô hiệu hóa âm mưu của các tổ chức phản động lưu vong, hội nhóm chống đối trong nước, không để hình thành lực lượng đối lập chính trị, làm thất bại nhiều âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch.

Cục An ninh nội địa đã tham mưu kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016; tham mưu triển khai hiệu quả các chương trình hành động của cấp uỷ, chính quyền thực hiện các Kết luận của Ban Bí thư về công tác tôn giáo, bảo đảm tuyệt đối quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của quần chúng nhân dân; tham mưu triển khai hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đặc biệt tại các địa bàn chiến lược, trọng điểm; Chương trình mục tiêu quốc gia về Xây dựng nông thôn mới…góp phần ổn đinh đất nước, phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế.

Đảm bảo an ninh xã hội, phục vụ triển khai các dự án đầu tư công

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đảng và Nhà nước đang tập trung nguồn lực triển khai hàng loạt công trình, dự án trọng điểm quốc gia có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai dân tộc. Hiện nay, chúng ta có thể nhận thấy những sự đổi thay rõ rệt từng ngày, từng giờ trên các tuyến đường bộ, đường sắt cao tốc Bắc – Nam; tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; từ các cảng hàng không quốc tế; hệ thống cảng biển; khu công nghiệp; khu kinh tế; khu đô thị mới; khu tái định cư; các dự án năng lượng cho đến các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc…

Chủ động nắm, bám sát địa bàn, nắm bắt tâm tư của người dân, lực lượng An ninh nội địa nhận thấy đằng sau những dự án, công trình không chỉ là những con số đầu tư hàng nghìn tỷ đồng mà còn là nỗi trăn trở về cuộc sống của hàng triệu người dân khi rời chốn cũ, an cư tới nơi ở mới; là những diện tích đất bị thu hồi; là những khu dân cư phải di dời; là những sinh kế phải thay đổi; là những tập quán sinh hoạt đã tồn tại nhiều thế hệ nay phải thích nghi với môi trường mới… Từ đó, tiềm ẩn nguy cơ nảy sinh những vấn đề xã hội phức tạp, nếu không giải quyết kịp thời, ổn thỏa có thể dẫn tới các vụ việc khiếu kiện đông người, các điểm nóng về ANTT…

Nếu như trước đây, tư duy bảo đảm an ninh thường tập trung vào xử lý các vụ việc đã phát sinh thì ngày nay, yêu cầu cao hơn là phải ngăn ngừa để các vụ việc đó không xảy ra. Đó là sự chuyển đổi từ tư duy "ứng phó" sang tư duy "phòng ngừa chủ động". Từ xử lý hậu quả sang giải quyết nguyên nhân. Từ giữ ổn định xã hội sang kiến tạo đồng thuận xã hội...

Để không xảy ra điểm nóng; không xảy ra bạo loạn; không xảy ra các vụ tụ tập đông người kéo dài; không xảy ra các đoàn khiếu kiện hàng nghìn người kéo về Trung ương; không xảy ra những vụ việc bị các thế lực thù địch lợi dụng để chống phá Đảng và Nhà nước…, những lãnh đạo, cán bộ, chiến sỹ làm công tác an ninh nội địa đã chủ động nắm tình hình thực tế, và không chỉ là hàng nghìn cuộc tiếp xúc với nhân dân; đó còn là những đêm thức trắng nghiên cứu hồ sơ; là những cuộc đối thoại kéo dài nhiều giờ đồng hồ; là những chuyến công tác liên tục xuống địa bàn cơ sở; là những lần kiên trì lắng nghe những bức xúc của người dân để tham mưu giải quyết ngay từ khi mới phát sinh để không xảy ra đột xuất bất ngờ…

Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với vùng Thủ đô và khu vực phía Bắc. Quy mô thu hồi đất lớn, số hộ dân bị ảnh hưởng nhiều, thời gian triển khai gấp. Trong điều kiện đó, nếu như lực lượng làm công tác đảm bảo ANTT không chủ động nắm chắc tình hình xã hội, dự báo sớm những vấn đề phát sinh thì nguy cơ xuất hiện khiếu kiện, tranh chấp là rất lớn. Tuy nhiên, bằng việc triển khai đồng bộ công tác dân vận, đối thoại với nhân dân, giải quyết kịp thời các kiến nghị, nguyện vọng chính đáng, tạo sự công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện của chính quyền và các cấp liên quan, có vai trò tham mưu, nòng cốt của lực lượng Công an, dự án đã nhận được sự đồng thuận cao của người dân.

Hay một bài học tương tự cũng được ghi nhận trong quá trình triển khai Dự án Đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Đây là dự án liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố như Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh…với hàng chục nghìn hộ dân bị ảnh hưởng và diện tích đất thu hồi rất lớn. Thực tế cho thấy, nếu chỉ một địa phương phát sinh điểm nóng cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ toàn bộ dự án. Chính vì vậy, cùng với việc thực hiện đầy đủ các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, công tác nắm tình hình, vận động quần chúng và đối thoại trực tiếpvới người dân được các cấp có thẩm quyền triển khai thường xuyên. Nhiều nguy cơ phát sinh mâu thuẫn được các đơn vị chức năng phát hiện ngay từ cơ sở và giải quyết từ sớm, tạo sự ổn định về ANTT để phát triển kinh tế, xã hội.

Những kinh nghiệm tương tự cũng được thể hiện trong quá trình triển khai Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai; Dự án đường Tân Phúc - Võng Phan (Hưng Yên); Dự án cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ…Điểm chung của các dự án này là sự chủ động nhận diện nguy cơ xã hội, chủ động giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ đầu, không để tích tụ thành các vụ việc phức tạp.

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đầu tư công không chỉ là câu chuyện của vốn, công nghệ hay hạ tầng. Sâu xa hơn, đó là câu chuyện của sự đồng thuận xã hội. Những công trình trọng điểm quốc gia chỉ có thể thành công khi nhận được sự ủng hộ của nhân dân, mỗi dự án chỉ có thể hoàn thành đúng tiến độ khi những mâu thuẫn xã hội được giải quyết từ sớm, mỗi bước phát triển của đất nước chỉ có thể bền vững khi được xây dựng trên nền tảng lòng dân vững chắc, được nhân dân tin yêu, ủng hộ, giúp đỡ.

Chính vì vậy, chủ động bảo đảm an ninh xã hội phục vụ triển khai đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ ANTT. Đó còn là nhiệm vụ kiến tạo đồng thuận xã hội, kiến tạo niềm tin, kiến tạo môi trường ổn định cho phát triển, mà lực lượng An ninh nội địa là một trong những lực lượng nòng cốt, tiên phong của lực lượng CAND trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng ngay vào cuộc sống.

“Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa kết thúc rất thành công là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước. Đại hội là sự tập trung cao độ ý chí, nguyện vọng, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, kết tinh trí tuệ và khát vọng vươn lên của dân tộc. Phương châm của Đại hội: “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển” không chỉ là khẩu hiệu, mà thực sự là lời hiệu triệu, là mệnh lệnh của trách nhiệm trước lịch sử, khẳng định niềm tin tất thắng vào con đường Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.” - Trích trong bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đăng trên Báo Công an nhân dân điện tử, ngày 25/1/2026.

“Trong bối cảnh tình hình bên ngoài, bên trong gia tăng thách thức đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Đại hội XIV của Đảng lần đầu tiên chính thức xác lập quan điểm an ninh toàn diện, đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển đất nước. Với an ninh toàn diện là sự tự chủ về chiến lược, lấy phát triển cao về chính trị, kinh tế, văn hoá, y tế, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường, con người và đối ngoại làm động lực duy trì sự ổn định đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng thời giữ vững môi trường hoà bình, ổn định là điều kiện tiên quyết để phát triển đất nước. An ninh quốc gia trong giai đoạn mới không chỉ là an ninh biên giới, lãnh thổ, mà còn là an ninh chế độ, an ninh cầm quyền, an ninh văn hoá tư tưởng, an ninh kinh tế, an ninh tài chính, an ninh dữ liệu, an ninh môi trường, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh con người, an ninh số, an ninh hạt nhân, an ninh truyền dẫn, cáp quang, an ninh vệ tinh và an ninh không gian kinh tế tầm thấp…”- Trích trong chuyên đề “Nhận thức, tư duy mới về an ninh trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, do Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an truyền đạt tại “Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, ngày 7/2/2026 vừa qua.