Australia: Lãnh đạo mới, thách thức cũ

Cuộc bầu cử Quốc hội Australia vừa qua đã cho kết quả đúng với dự đoán của giới truyền thông: Liên minh đối lập Tự do - Dân tộc (LN) do ông Tony Abbott dẫn dắt đã giành chiến thắng áp đảo trước Công đảng cầm quyền, đồng thời hất văng chiếc ghế Thủ tướng của ông Kevin Rudd. Tony Abbott hầu như chắc chắn sẽ lên làm Thủ tướng Australia, thay ông Rudd.

Kết quả kiểm phiếu chưa công bố chính thức cho thấy LN theo đường lối bảo thủ đã giành chiến thắng áp đảo, đạt được 91 ghế trên tổng số 150 ghế ở Hạ viện, trong khi Công đảng của cựu Thủ tướng Kevin Rudd chỉ giành được 54 ghế. Với kết quả áp đảo này, liên minh LN sẽ đương nhiên đứng ra thành lập chính phủ, và ông Tony Abbott, người đứng đầu liên minh chắc chắn sẽ làm Thủ tướng.

Ngay sau khi các kết quả sơ bộ (không chính thức) được truyền thông đưa tin, Thủ tướng Kevin Rudd đã có bài phát biểu trước cử tri thừa nhận thất bại, đồng thời tuyên bố từ chức Chủ tịch Công đảng và từ chức Thủ tướng Australia.

Tony Abbott cùng vợ và các con gái trong đêm ăn mừng chiến thắng.
Tony Abbott cùng vợ và các con gái trong đêm ăn mừng chiến thắng.

Chiến thắng của Tony Abbott và liên minh LN đã được giới truyền thông Australia dự báo trước khi cuộc vận động tranh cử bước vào giai đoạn quyết định, với những sai lầm trong nhiều vấn đề của chính quyền Công đảng. Đến tháng 6/2013, cựu Thủ tướng Kevin Rudd được đưa lên thay thế bà Julia Gillard với hy vọng chặn đà tụt dốc tỉ lệ cử tri ủng hộ của Công đảng. Tuy nhiên, do thời gian tranh cử quá gần kề, 3 tháng là không đủ để ông Rudd và Công đảng kịp thay đổi tình hình. Công đảng tiếp tục đà suy yếu.

Tony Abbott, năm nay 56 tuổi, một cựu mục sư và học giả Rhodes, được đánh giá là một người bảo thủ trong phái bảo thủ Australia. Trong suốt 4 năm làm thủ lĩnh phe đối lập trong Quốc hội Australia, Abbott nổi tiếng là một lãnh đạo phản bác dữ dội nhất các chính sách của chính phủ Công đảng. Thái độ tiêu cực, luôn phản bác chính sách của Chính phủ khiến cho Abbott mang biệt danh "Tiến sĩ Không". Nhưng nay, trở thành người đứng đầu chính phủ mới, chính Abbott lại sắp phải gặp lại cảnh quen thuộc mà mình từng tạo ra trước đây.

Trong bài phát biểu mừng chiến thắng, ông Abbott mạnh miệng tuyên bố Australia "sẽ hoạt động hiệu quả trở lại". Tuy nhiên, giới quan sát nhận định, khi chính thức nhậm chức, Abbott sẽ đối mặt với những thách thức mà chính phủ cũ từng gặp phải và bị vấp ngã. Các vấn đề nổi cộm nhất mà Abbott sẽ phải xử lý cho thật tốt để đảm bảo thực hiện lời hứa trước cử tri là làm sao chặn đà suy giảm tăng trưởng kinh tế, giải quyết dứt điểm chương trình khí thải gây tranh cãi do chính phủ tiền nhiệm dựng nên, và xử lý một cách hợp tình hợp lý vấn đề người tị nạn bằng thuyền từ châu Phi và nhiều nơi khác đến Australia. Các chính sách của chính phủ cũ đối với vấn đề này trong nhiều năm liền đã gặp phải sự phản đối từ nhiều phía, cả các tổ chức nhân quyền quốc tế lẫn người dân Australia không muốn người tị nạn làm ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

Thủ tướng Kevin Rudd cay đắng thừa nhận thất bại.

Thủ tướng Kevin Rudd cay đắng thừa nhận thất bại.

Ngoài ra, cho dù giành ưu thế mạnh ở Hạ viện, nhưng ông Abbott sẽ phải đối mặt với sự soi xét gắt gao của phe đối lập ở Thượng viện hiện tại khi ông thông qua chương trình hành động của chính phủ mới. Nếu Thượng viện phủ quyết phần lớn chương trình hành động đó, Abbott có thể sẽ đưa ra một quyết định táo bạo là tiến hành một cuộc bầu cử toàn bộ sau khi đã tuyên bố giải tán cả hai viện, và toàn bộ nghị sĩ cả hai viện Quốc hội sẽ phải chạy đua tranh cử lại. Điều này sẽ tự động hủy bỏ kết quả bầu cử hiện tại, và những người trúng cử Thượng viện sẽ phải tranh cử lại, tốn kém thêm tiền bạc và thời gian, chưa kể việc có thể sẽ không giành được kết quả như cũ.

Riêng trong chính sách đối ngoại, nhiều người mong đợi Abbott sẽ không thay đổi chính sách hiện tại: Australia đóng vai trò quan trọng trong chính sách chuyển tập trung quân sự lâu dài sang châu Á - Thái Bình Dương của Tổng thống Mỹ Barack Obama, bằng cách cho phép Mỹ duy trì 2.500 lính thủy quân lục chiến tại một căn cứ gần Darwin. Tăng cường quan hệ Mỹ - Australia là chìa khóa để Mỹ đặt chân trở lại Đông Nam Á - nơi đang là điểm nóng tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc với các nước láng giềng. Trong khi đó, Trung Quốc đang là khách hàng tiêu thụ hàng đầu các quặng mỏ than và sắt xuất khẩu của Australia, góp phần duy trì mức tăng trưởng khá cho nền kinh tế xứ sở chuột túi.

Kinh tế Australia vốn dựa chủ yếu vào xuất khẩu khoáng sản, mà khách hàng lớn nhất lại là Trung Quốc, đã gặp không ít khó khăn, thậm chí đang giảm đà tăng trưởng do bị ảnh hưởng bởi giá cả hàng hóa toàn cầu sụt giảm, đồng thời nền kinh tế Trung Quốc có dấu hiệu chững lại. Đây là một vấn đề đã gây khó khăn cho chính quyền cũ của Thủ tướng Kevin Rudd. Và cũng chính việc xuất khẩu khoáng sản cho Trung Quốc là vấn đề lớn khiến cho chính quyền của ông Rudd lâm vào thế bế tắc, bị cử tri Australia tẩy chay.

Thậm chí có một luồng ý kiến phản đối Trung Quốc "bóc lột" tài nguyên quốc gia của Australia, và vì thế việc chính phủ cũ thắt chặt quan hệ buôn bán với Trung Quốc là một nguyên nhân khiến cho Công đảng thất sủng.

Như vậy, về lâu dài, Abbott sẽ phải vạch ra một chính sách quan hệ với Trung Quốc sao cho bảo đảm hài hòa các lợi ích quốc gia. Nếu không, ông sẽ lại đi vào vết xe cũ của những người tiền nhiệm bên Công đảng

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.