Ẩn số Masatada Ishii, “rào cản cuối cùng” của đội tuyển Việt Nam

Hay nhưng không may

Xuất hiện với vẻ ngoài kiệm lời và có phần mờ nhạt, HLV Masatada Ishii giống như một người Nhật điển hình. Nhưng sự thực là ông đến Đông Nam Á làm việc với lý lịch của một trong những HLV hàng đầu Nhật Bản. Ông đã giành trọn bộ danh hiệu quốc nội ở Nhật. Nhưng khi còn làm cầu thủ, Masatada Ishii lại có nhiều điểm tương tự một HLV khác từng gắn bó với Việt Nam, ông Toshsiya Miura.

Tại sao Masatada Ishii lại giống Toshiya Miura? Không có nhiều thông tin về Ishii thời còn làm cầu thủ, dù ông chơi bóng chuyên nghiệp 10 năm. Điều thú vị về Ishii, và ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp huấn luyện của ông sau này, lại đến từ quãng thời gian ông vừa học tập, vừa thi đấu ở đại học.

Masatada Ishii tốt nghiệp đại học Juntendo, một trong những ngôi trường danh giá và lâu đời bậc nhất Nhật Bản. Đại học Juntendo được thành lập vào năm 1946, nhưng có nhiều bằng chứng cho thấy khoa Y của trường đã xuất hiện trước đó hơn 100 năm. Vì thế, Đại học Juntendo rất mạnh trong chuyên ngành Khoa học thể thao, nơi ông Masatada Ishii theo học.

Kiến thức trong thời gian theo học đại học đã giúp Ishii tồn tại trong môi trường đầu khốc liệt của J.League. Ông không giỏi tới mức được gọi lên các đội tuyển quốc gia thời còn thi đấu, nhưng đủ tốt để trụ lại tròn 1 thập niên. Sau khi giải nghệ, Ishii cũng sớm có công việc tại đội bóng ông có nhiều năm gắn bó là Kashima Antlers.

Giống Miura, Ishii xây dựng đội bóng trên nền tảng "nhồi" thể lực cho các cầu thủ. Ông có 15 năm làm HLV thể lực tại Kashima Antlers, sau đó tiếp quản đội bóng giữa mùa giải 2015 như một phương án thay thế. Đó là lúc Kashima Antlers chìm trong khủng hoảng, HLV bị sa thải. Không có HLV nào dám nhận lời, và Ishii trở thành vật tế thần.

Tại sao Ishii lại bị xem như "tốt thí" ở Kashima Antlers 10 năm trước? Đội bóng này vốn có truyền thống sử dụng HLV ngoại, thay vì chiến lược gia Nhật Bản. Ishii là HLV nội đầu tiên ngồi ghế nóng Kashima Antlers trong hơn 2 thập niên, và không nhiều người kỳ vọng ông có thể thành công.

Chẳng ai ngờ "gã thợ hàn" Masatada Ishii lại có thể giúp Kashima Antlers giành 4 danh hiệu chỉ trong 2 năm làm việc. Ông thậm chí gây ấn tượng lớn khi đưa Kashima Antlers tiến sâu ở FIFA Club World Cup 2016. Trong trận chung kết, họ khiến Real Madrid phải thi đấu tới hiệp phụ.

Điều đáng tiếc cho Masatada Ishii là kỷ nguyên của ông không thể kéo dài. Đầu năm 2017, Kashima Antlers đồng ý để ngôi sao lớn nhất của họ là Gaku Shibasaki đến Tây Ban Nha thi đấu. Mất đi "trái tim" ở tuyến tiền vệ, Kashima Antlers thi đấu trầy trật trong nửa đầu năm 2017. Ishii vì thế cũng mất việc, và danh tiếng của ông chịu tổn hại không đáng có.

Chia tay Kashima Antlers, Ishii chọn một đội bóng hạng dưới để làm lại từ đầu là Omiya Ardija. CLB này chơi không tồi trong năm 2018, thời điểm Ishii dẫn dắt. Đáng tiếc là ông lại không gặp may, khi tham vọng ban lãnh đạo đưa ra lớn hơn năng lực của đội. Họ để ở suất lên hạng J.League 1 trong phút chót, nên Ishii sau đó phải từ chức.

Bước ngoặt lớn

Masatada Ishii làm việc cả đời tại Nhật Bản, nhưng hệ thống chiến thuật ông áp dụng lại tương tự chuẩn quốc tế. Ông được biết tới nhờ sử dụng sơ đồ chiến thuật 4-4-2 nhưng theo phong cách hiện đại. Ishii thích lối đá Gegenpressing, gây áp lực tầm cao và sử dụng những pha phản công nhanh bằng lối chuyền bóng trực diện, thẳng lên tuyến trên.

Ông Ishii còn được biết đến nhờ duyên nâng tầm nhiều cầu thủ Nhật Bản. Ở thời điểm HLV này dẫn dắt Kashima Antlers, Gaku Shibasaki lần đầu được thế giới biết đến. Tiền vệ nhỏ con nhưng có nhãn quan chiến thuật xuất sắc này khiến người hâm mộ ngỡ ngàng bằng cú đúp vào lưới Real Madrid. Anh lẽ ra đã gặt hái thành công lớn hơn nhiều, nếu như các CLB Tây Ban Nha chấp nhận một "ông chủ" tuyến giữa người Nhật Bản.

Trong 1 năm làm việc tại Omiya Ardija, Masatada Ishii cũng biến chân sút hạng xoàng Genki Omae trở thành cây săn bàn bậc nhất giải đấu. Genki Omae trong sự nghiệp hiếm khi nào ghi nhiều hơn 10 bàn mỗi mùa ở J.League. Nhưng ở mùa giải HLV Ishii làm việc cùng anh, cầu thủ này ghi tới 24 bàn.

Ishii chia tay bóng đá Nhật Bản theo kết cục không ai mong muốn. Nhưng xét về mặt lý thuyết, ông vẫn có cơ hội tiếp tục ở lại Nhật Bản làm việc. Vì thế, khi Ishii nhận lời huấn luyện một đội bóng tầm trung của Thái Lan là Samut Prakan City, rất nhiều chuyên gia đã cảm thấy bất ngờ.

Tại sao nhà vô địch J.League lại đến nhận một công việc bình thường ở Thái Lan? Mọi chuyện chỉ vỡ lẽ sau đó 2 năm. Đó là thời điểm Ishii bất ngờ được Buriram United đưa về. Ông cho thấy mình hoàn toàn đủ khả năng gặt hái vinh quang, khi giúp Buriram United giành cú ăn ba 2 năm liên tiếp.

Những thông tin ở trên cho thấy một sự thật: HLV Ishii luôn mang đến bất ngờ cho mọi đối thủ. Vì thế, ngay cả khi dẫn trước 1 bàn sau trận lượt đi, đội tuyển Việt Nam vẫn chưa cầm chắc chiến thắng. Ngược lại, ông Ishii vẫn giấu bài cùng lực lượng mạnh nhất ông có thể sử dụng.

Trên thực tế, ở trận đấu trên sân Việt Trì, HLV Ishii cất khá nhiều trụ cột trên ghế dự bị. Một kết quả thua "chấp nhận được" với khoảng cách 1 bàn, vì thế, có thể vẫn nằm trong dự tính của ông. Ishii sẽ chơi tất tay ở trận đấu cuối cùng, và đó mới là lúc đội tuyển Thái Lan thức tỉnh.