Ai phát minh ra cú sút bóng kiểu “ngã bàn đèn”?

Về những pha ăn bàn trong bóng đá, cú sút bóng theo kiểu “ngã bàn đèn” luôn làm ngạc nhiên, thậm chí thót tim cổ động viên vì nó là khoảnh khắc ngẫu hứng kèm sự xuất thần đầy dũng cảm và quyết đoán của cầu thủ. Tuy nhiên cho đến nay, không mấy ai biết “cha đẻ” của cú sút tuyệt đẹp đó?

Nếu bạn tin nhà văn Uruguay Eduardo Galeano, với tác phẩm nổi tiếng “Bóng đá - vinh quang và cay đắng”, thì câu hỏi cũng là tựa đề bài viết này có câu trả lời đơn giản.

Theo nhà văn Galeano: “Cầu thủ người Chile - Ramon Unzaga (1894-1932) đã phát minh ra động tác này khi chơi bóng trên sân bóng thành phố cảng Talcahuano. Anh tung thân mình lên không trung, lưng hướng xuống đất, rồi bất ngờ tung chân sút bóng nghịch chiều giống như lưỡi kéo”.

Nhà văn Galeano không đề cập ngày tháng cho khoảnh khắc lịch sử này, tuy nhiên lịch sử bóng đá thế giới ghi nhận Unzaga phát minh ra cú sút đó vào năm 1914 ở Talcahuano. Cầu thủ Unzaga là công dân Chile nhập tịch - anh nhập cư vào Chile từ Bilbao (Tây Ban Nha) cùng với gia đình năm 1906 - Unzaga thích tung ra cú sút bóng theo kiểu này cả khi tấn công lẫn phòng ngự.

Sau khi anh phô diễn cú sút thương hiệu của mình ở 2 mùa giải Copa America (năm 1916 và 1920), báo chí Argentina mệnh danh động tác này là la chilea (tạm hiểu: đòn tấn công của người Chile)

Tuy nhiên, nhà sử học Jorge Bazadre, người Peru cho rằng động tác đó xuất hiện vào đầu năm 1892 do một cầu thủ sắc tộc Callao gốc Phi sáng tạo ra khi thi đấu với các thủy thủ Anh. Jorge Barraza suy đoán, người Chile đã sao chép động tác sút bóng đó từ các trận đấu giữa các đội bóng đến từ Callao (Peru) và thành phố cảng Valparaiso (Chile). Nếu bạn tin giả thuyết này, thì động tác tung thân sút bóng nên gọi là la chalaca (tạm hiểu: đòn tấn công do người Chile và Callao sáng tạo ra).

Trong tiểu thuyết “Thời thế tạo Anh hùng” xuất bản năm 1963, nhà văn Mario Vargas Llosa tin chắc người Callao phát minh ra cú sút bóng như cách đạp xe đạp chổng ngược, bởi vì họ sử dụng chân nhuần nhuyễn như tay. Tuy nhiên,  không người Chile hoặc người Peru nào từ bỏ tuyên bố của họ đã sáng tạo động tác ghi bàn tuyệt đẹp này.

Nhà khoa học Đức Hermann Schwameder, một chuyên gia về chuyển động cho biết điều mà bạn cần biết về các cầu thủ khi thực hiện cú sút bóng lạ thường đó là  họ phải có “bản năng tự nhiên, lòng đầy can đảm và không sợ đau”.

Nhưng tiền đạo Klaus Fishcher (Tây Đức), người ghi bàn thắng bằng cú đá lộn vòng như kiểu đạp xe đạp chổng ngược đã trở nên nổi tiếng nhất trong lịch sử World Cup (trận bán kết nghẹt thở giữa Pháp và Tây Đức hòa 3-3 tại World Cup 1982) cho biết không phải lúc nào các cầu thủ cũng có được một cú sút như ý muốn từ một đường chuyền bóng tạt ngang trước khung thành đối phương.

Tiền đạo đội tuyển Tây Ban Nha thực hiện cú sút theo kiểu “ngã bàn đèn” trong trận gặp Chile tại World Cup năm nay ở Brazil.
Tiền đạo đội tuyển Tây Ban Nha thực hiện cú sút theo kiểu “ngã bàn đèn” trong trận gặp Chile tại World Cup năm nay ở Brazil.

Tuy nhiên, khi có thời cơ tốt, thì cú sút thần sầu này sẽ làm nên chuyện. Xin được trích dẫn ví dụ, vào tháng 5/2010, trong trận đấu giải vô địch chuyên nghiệp Hungary, đội Honved thắng đối thủ lớn nhất là Ferencvaros với tỉ số 1-0, khi đó Honved được hưởng một quả phạt đền.

Tiền đạo người Italia - Angelo Vaccaro đã ấn định chiến thắng cho đội nhà. Cú vuốt bóng đạt độ cao hoàn hảo buộc thủ môn đội Ferencvaros phải đẩy bóng lên không trung. Angelo Vaccaro đợi bóng rơi xuống, anh búng mình lên cao, móc ngược bóng bay qua đầu và bóng đã xé toạc lưới đối phương.

Gần đây nhất, cú ăn bàn bằng động tác tung căng thân lên cao móc ngược bóng tuyệt đẹp của Wayne Rooney ở trận Manchester United gặp Manchester City vào tháng 2/2011 được bình chọn là bàn thắng đẹp nhất Premier League (Anh). Chính Wayne Rooney cũng bất ngờ về chiến tích của mình.

“Tôi thấy bóng đi vào khu cấm địa và nghĩ, sao mình không làm một cú chổng ngược nhỉ”, Wayne Rooney vui vẻ kể lại khoảnh khắc tạo nên dấu ấn riêng trong lịch sử bóng đá Anh.

Tại World Cup năm 1994, được tổ chức ở Mỹ, cổ động viên nước chủ nhà trên sân vân động Rose Bowl được một phen hú vía, khi cầu thủ Marcelo Baloa (Columbia) thực hiện một cú sút bóng “ngã bàn đèn” đầy ngẫu hứng làm bóng phóng nhanh vào góc trái khung thành đội tuyển Mỹ. Nếu có bàn thắng, chắc chắn Youtube sẽ có một trong những video bóng đá thu hút lượt xem nhiều nhất.

Dù không ghi được bàn thắng, nhưng cú sút tuyệt đẹp mà Balboa thực hiện đã làm rung động trái tim yêu bóng đá của tỉ phú Philip Anchutz, ông tấm tắc khen ngợi Balboa: “Đó là người đàn ông mà tôi muốn anh ấy chơi cho đội bóng của tôi”. Sau đó, Balboa ký hợp đồng với tỉ phú Philip Anschutz để thi đấu cho CLB Colonrado Rapids.

Có những người khác, dù ít thuyết phục, đều tuyên bố họ phát minh ra cú sút bóng tuyệt đẹp này. Tiền đạo huyền thoại bóng đá Brazil Leonidas, người có sức bền và độ dẻo dai nên được mệnh danh là “người cao su” tuyên bố động tác đó là sáng tạo của ông. Tuy nhiên, nhiều tư liệu lịch sử bóng đá thế giới thừa nhận, Leonidas có động tác tung ngược thân móc bóng lần đầu khi đầu quân cho CLB Bonsucesso vào năm 1932 - thời gian này đã chậm hơn hàng chục năm so với cầu thủ Unzaga.

Ngoài ra, trung vệ CLB Jeventus (Italia) và vị Chủ tịch “thét ra lửa” của CLB Aston Villa cũng khẳng định sáng tác ra động tác này khi chơi bóng cho CLB Southport  trong Thế chiến II. Tuy nhiên, đến nay lịch sử bóng đá thế giới vẫn công nhận cầu thủ Ungaza (Chile) là người có công đầu tạo tiền đề cho cú sút bóng theo phong cách dị thường nhưng thể hiện tài nghệ đỉnh cao của cầu thủ luôn làm mê đắm trái tim của nhiều tín đồ bóng đá

Phạm Khôi Nguyên (tổng hợp)

Các tin khác

Hai cán bộ Công an "số hóa" điều tử tế

Hai cán bộ Công an "số hóa" điều tử tế

Nhận thấy sức lan tỏa rất lớn từ mạng xã hội, hai cán bộ Công an xã Trung Sơn (tỉnh Thanh Hóa) không chỉ dùng mạng xã hội làm phương tiện tuyên truyền mà còn sử dụng để lan tỏa những câu chuyện đẹp, kết nối giúp đỡ bà con, học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Trao niềm tin cho người hoàn lương nơi vùng núi Cao Bằng

Trao niềm tin cho người hoàn lương nơi vùng núi Cao Bằng

Từ những con bò giống, mô hình trồng rừng đến nguồn vốn ưu đãi, nhiều xã vùng cao Cao Bằng đang tạo “lưới đỡ” nhân văn giúp người hoàn lương có sinh kế, lấy lại niềm tin và từng bước tái hòa nhập cộng đồng bền vững.

Phía ấy Chư Tao Yang

Phía ấy Chư Tao Yang

Trong sâu thẳm đại ngàn nơi Chư Tao Yang sừng sững, có người già sau lễ cầu mưa cô độc ngồi với một cuộc đối thoại không ngừng nghỉ của truyền thống đồng bào. Cuộc đối thoại lặng lẽ khi lão già làng đang đi dần về phía tuổi trời, gần như đơn độc.

Mạnh tay với xe điện độ, chế

Mạnh tay với xe điện độ, chế

Thời gian qua, lực lượng chức năng ghi nhận tình trạng độ chế xe đạp điện có xu hướng gia tăng, nhất là trong giới trẻ. Nhiều phương tiện bị thay đổi kết cấu ban đầu, tăng tốc độ, loại bỏ các yếu tố an toàn. Điều đáng nói, không ít doanh nghiệp trở thành lò độ chế tiếp tay cho tình trạng này, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

“Mỹ phẩm tả pí lù” gắn mác tiên dược

“Mỹ phẩm tả pí lù” gắn mác tiên dược

Bằng ngôn từ quảng cáo mỹ miều cùng dàn người mẫu AI, các loại kem trộn đến từ Châu âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… với công dụng “trắng cấp tốc, siêu trắng”. Sự thật sau loại “tiên dược” làm đẹp ấy, là một mớ “tả pí lù” không nguồn gốc xuất xứ, giả nhãn mác và các thương hiệu nổi tiếng.

Bát nháo hội nhóm chứng khoán “chui”

Bát nháo hội nhóm chứng khoán “chui”

Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Telegram, Zalo… xuất hiện dày đặc những hội nhóm tự xưng là “chuyên gia đầu tư”, “room VIP”, “tín hiệu nội bộ” với lời mời gọi hấp dẫn: lợi nhuận 10-30% mỗi tháng, “đánh đâu thắng đó”, có “đội lái” hỗ trợ kéo giá cổ phiếu. Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ hào nhoáng ấy là một kịch bản quen thuộc: lôi kéo nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia để rồi trở thành nạn nhân của chiêu trò “lùa gà” của các “chuyên gia tự phong”.

Chuyện chưa kể về "giữ lá chắn xanh" với ma túy ở vùng cao

Chuyện chưa kể về "giữ lá chắn xanh" với ma túy ở vùng cao

Từ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cơ sở đến ý thức tự giác ngày càng nâng cao của người dân, “lá chắn” phòng, chống ma túy ở Kim Đồng (Cao Bằng) đang được gia cố vững chắc từng ngày. Không chỉ đẩy lùi hiểm họa tệ nạn, địa phương còn từng bước xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, hướng tới sự bình yên bền vững, minh chứng rõ nét khi Kim Đồng trở thành một trong 14 xã không ma túy của Cao Bằng năm 2025.

Hành trình “giữ người ở lại với cuộc đời”

Hành trình “giữ người ở lại với cuộc đời”

Sau hơn một năm tiếp nhận và vận hành, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Cao Bằng không chỉ là nơi điều trị mà đang trở thành nơi khơi dậy ý chí, thay đổi nhận thức và mở ra cơ hội làm lại cuộc đời cho hàng trăm học viên. Trong kỷ luật và tình người, những phận đời từng lầm lỡ đang từng ngày bước ra khỏi bóng tối.

Góp sức người “xây” tri thức vùng biên

Góp sức người “xây” tri thức vùng biên

Khát vọng cho vùng biên có những ngôi trường liên cấp, cho giáo dục vùng cao tiến kịp với đồng bằng, cho những học trò đồng bào tiếp cận với tri thức. Những điều đó khiến màu áo xanh bạc thêm trong nắng gió biên thùy.

Đừng tự biến mình thành tội phạm sau những chầu say xỉn

Đừng tự biến mình thành tội phạm sau những chầu say xỉn

Cuộc sống hàng ngày có hàng trăm lý do để người ta rủ nhau đi uống rượu, bia.... Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều người thường xuyên sử dụng quá mức, người nghiện thì sử dụng thay nước dẫn đến tình trạng tổn thương thần kinh, không kiểm soát được bản thân nên thường chấp những chuyện nhỏ nhặt rồi gây gổ, đánh nhau, thậm chí có những trường hợp còn tấn công, gây án mạng thương tâm cho bạn nhậu.

Những đứa trẻ “lạc đường”

Những đứa trẻ “lạc đường”

Dù lực lượng chức năng đã xử lý quyết liệt và sau một thời gian tạm lắng thì gần đây, tại một số tỉnh, thành ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên, khi màn đêm buông xuống, một số nhóm thanh thiếu niên (trong đó có nhiều đối tượng dưới 16 tuổi) tụ tập rồi chạy xe tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép...

Chọi bò - nét văn hóa đặc sắc của người Mông

Chọi bò - nét văn hóa đặc sắc của người Mông

Chọi bò hay “Bò chận” là lễ hội văn hóa của người Mông đã có từ rất lâu.  Người Mông thường tổ chức lễ hội được xem là biểu trưng sức mạnh của dân tộc vào dịp tết đến xuân về, cũng có thể là các dịp lễ lớn trong năm như ngày quốc khánh 2/9 hay dịp giải phóng đất nước 30/4…

Gặp lại những người bảo vệ kho vàng Ngày Giải phóng

Gặp lại những người bảo vệ kho vàng Ngày Giải phóng

34 người lính trong Đoàn C282Q là những thanh niên ưu tú, được tuyển chọn từ nhiều vùng quê, được huấn luyện bài bản, nghiêm ngặt để thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt không ai biết trước. Ngày Giải phóng, nhiệm vụ bí mật chính là tiếp quản hầm vàng, kho tiền, cảng hàng hóa. Công việc không có bom rơi, đạn nổ nhưng không kém phần cam go, khốc liệt. Đó là cuộc chiến đấu vượt lên chính mình, chiến thắng sự cám dỗ vật chất, giữ vững phẩm giá của người lính Cụ Hồ.

Nghe đài, làm báo trong “địa ngục” Côn Đảo

Nghe đài, làm báo trong “địa ngục” Côn Đảo

51 năm trôi qua, thế hệ những người tù Côn Đảo ngày ấy không còn nhiều nữa. Nhưng, năm nào cũng vậy, những người còn sống gặp nhau, kể lại góc khuất rất con người về tình bạn trong tù, vết sẹo còn chưa lành, bao lần tuyệt thực đến kiệt quệ. Điều đặc biệt, giữa bóng tối tù đày, trong xiềng xích, đói khát và khổ đau, người tù vẫn viết báo, nghe radio, truyền tin...

“Cơn sốt” trải nghiệm và những rủi ro tiềm ẩn

“Cơn sốt” trải nghiệm và những rủi ro tiềm ẩn

Trào lưu “đi để trải nghiệm” nở rộ, kéo theo nhiều tour trekking (đi bộ dã ngoại, leo núi dài ngày) tự phát trên mạng xã hội. Nhưng phía sau những chuyến đi được quảng cáo hấp dẫn ấy là không ít rủi ro, tai nạn và những bất cập trong cách tổ chức, quản lý.

Afganistan trên hành trình loại bỏ cây thuốc phiện

Afganistan trên hành trình loại bỏ cây thuốc phiện

Khi Taliban trở lại nắm quyền tại Kabul tháng 8/2021, ít ai hình dung rằng chính quyền từng bị phương Tây coi là “nhà nước ma túy” lại khởi đầu một trong những cuộc triệt phá cây thuốc phiện lớn nhất trong lịch sử. Nhưng đằng sau cuộc cách mạng đó là một cuộc khủng hoảng nhân đạo kèm theo những câu hỏi chưa có lời đáp về tính bền vững của công cuộc này.

Cặp vợ chồng trẻ “khởi nghiệp” sai hướng

Cặp vợ chồng trẻ “khởi nghiệp” sai hướng

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Huế vừa ra quyết định khởi tố vụ án cho vay lãi nặng trên không gian mạng đối với Nguyễn Ngọc Tuấn (sinh năm 1991, trú tỉnh Ninh Bình) và vợ là Huỳnh Thị Thanh Trúc (sinh năm 2002, trú tại tỉnh Kiên Giang). Sau khi kết hôn, cặp vợ chồng này đến Huế lập nghiệp.

Vì sao “Bà trùm” đổ được hàng chục ngàn tấn chất thải ra môi trường?

Vì sao “Bà trùm” đổ được hàng chục ngàn tấn chất thải ra môi trường?

Dưới lớp vỏ bọc là những doanh nghiệp môi trường có đầy đủ giấy phép, “nữ quái” Lê Thị Thùy Trang đã thiết lập một mạng lưới khép kín để thu gom hàng chục nghìn tấn chất thải công nghiệp rồi âm thầm đổ thẳng ra môi trường. Những đồng tiền vàng chói lọi thu về từ việc “bán đứng” môi trường sống đã bị lực lượng Cảnh sát Môi trường và Cảnh sát Kinh tế phanh phui trong một chuyên án nghẹt thở.

Lững lờ Pô Kô

Lững lờ Pô Kô

Chảy ngược về phía tây và có những đoạn trở thành biên giới tự nhiên giữa hai quốc gia, con sông huyền thoại ở bắc Tây Nguyên vẫn lững lờ trôi mang phù sa tưới tắm đôi bờ, nảy nở sinh sôi những mạch ngầm hy vọng cho tương lai.